Yıldız Patlaması: Süpernova

Yıldız Patlaması: Süpernova
Süpernova Nedir?

Süpernova, enerjisi bitmiş olan büyük yıldızların şiddetli bir şekilde patlamasıdır. Bir Süpernova’nın parlaklığı Güneş’in parlaklığının yüz milyon katına eşittir.
Süpernovalar çok miktarda enerji yayalar. Bu enerji ile birlikte patlama gerçekleştirirler. Genel olarak bu patlama birkaç hafta sürmektedir ve bu patlama esnasında Gökada’da aşırı miktarda aydınlanma meydana gelir. Bir Süpernova, Güneş’in tüm ömrü boyunca yayacağı kadar enerjiyi bir patlama sırasında gerçekleştirir. Bu patlama sonrasında kalan gaz ve toz bulutuna da Süpernova kalıntısı denir. Süpernova’nın önceden tahmin edilmesi ise çok zordur. Süpernova patlamaları nadir gerçekleşen olaylardır, yılda bir Süpernova patlaması olduğu tahmin edilmektedir. Patlamaların gözlemlenebilmesi için uzayın patlama olabilecek yerlerinin sürekli izlenmesi gerekir. Süpernova patlamalarının isimleri ise keşfedildikleri yıllara göre verilir. Mesela bilinen ilk süpernova patlaması MS 185’te Çinli gökbilimciler tarafından kayıtlara geçmiştir. Adı da SN 185 olarak bilinir. Günümüzde gözlem aletleri gelişmiş olduğundan dolayı her yıl pek çok sayıda Süpernova patlaması gözlemlenmiştir. Bu Süpernova’ların isimlerinde ise harfler kullanılmıştır. Örnek olarak;
SN 2006a, 2006’da keşfedilmiş birinci Süpernova patlaması,
SN 2006c, 2006’da keşfedilmiş üçüncü Süpernova patlaması anlamına gelmektedir.
Süpernova patlamaları farklı biçimlerde oluşur. Süpernova patlamaları çok büyük kütlede olan yıldızların çökmesi sırasında da oluşabilir. Yıldızın iç basıncını yenemediğinde ise yıldız çökmeye başlar.

Süpernova Patlama Türleri

Süpernova patlamalarının çeşitli türleri vardır. Bunlar şöyle sıralanabilmektedir:
Ia, Ib, Ic, IIn, II-L, II-P.
Bu türlerin en önemlisi Ia’dır. Çünkü bu patlamalar sırasındaki parlaklık hemen hemen aynıdır. Bu durumla birlikte de Süpernova’nın parlaklığından yararlanılarak Dünya’ya uzaklığı hesaplanmıştır.
Süpernovalar, galaksimizdeki en parlak astronomik olaylardır diyebiliriz. Güneşimizden çok daha büyük kütleli yıldızlar patladığında oluşurlar. Göz alıcı ışık saçarlar. Göz alıcı ışıklarını da bir kaç ayda kaybederler. Bu hareket yıldızların ölümünü temsil eder. Patlamalar sonucunda açığa çıkan ışık milyonlarca yıl sonra ortaya çıkar. Bu nedenle bir yıldıza bakmak veya onun patladığını görmek zamanda yolculuk yapmaktır.
Süpernova’nın ışığı gizemli bir ışıktır. Çünkü Güneş’in ışığını 8 dakika sonra alıyoruz. Güneşe her baktığımızda onun 8 dakika önceki halini görüyoruz. Süpernova patlamalarına evrendeki en görkemli yok oluş biçimidir.
Peki bu yıldızlar ölür mü, ne kadar süre yaşarlar ? Bir yıldızın ölümüdür Süpernova. Yıldızlar da insanlar gibidir. Doğar büyür ve ölürler. Yalnız onlar insanlardan daha uzun yaşarlar. Ölümleri de şu şekilde olur, enerjileri bittiği anda patlama gerçekleşir ve bu büyük patlamanın sonucunda da Süpernovalar oluşur. Yani yeni yıldızlar. Ölen yani patlayan her yıldızın yerine yeni bir yıldız gelir. Patlıyorlar ve bu patlama sonucunda yeni yıldızlar oluşturuyor. Bir Süpernova güneşin ömrü boyunca yatacağı enerjiyi bir kerede yakabilmektedir. Süpernovalar iki şekilde oluşmaktadır.
1. Süpernovalar ikili yıldız sistemlerinde oluşurlar. Yıldızlardan biri diğerinden madde alımı yapar. Buna beyaz cüce adı verilir. Maddeyi çektikçe de ağırlaşma gerçekleşir ve sonunda da patlama olur. Bu patlama sonucunda Süpernovalar meydana gelir.
2. Bir diğer Süpernova da yaşlanan yıldızın ölmesiyle yani postalamasıyla oluşur. Yıldız kendi kütlesini çekirdeğe akıtmaya başlar ve bunun sonucu olarak da çekirdek ölür yani patlar. Bu patlamalar bize bir çok bilgi verir. Süpernovalar yaşadığımızın bir kanıtıdır. Örnek vermek gerekirse, içinde olduğumuz Güneş Sistemi bir süpernova patlamasından sonra oluşmuştur.

Büyük Macellan Bulutu

Bir Gökada’dır. Gökadası’nın uydusu olduğu düşünülüyor. Büyük Macellan Bulutu,
Yay Eliptik,
Cüce Gökadası,
Büyük Köpek Cüce Gökadaları’ndan
oluşmuştur.
Ayrıca Samanyolu’na en yakın üçüncü gökadadır. Güneş kütlesinin 10 milyar katına sahip bir kütlesi vardır. Büyük Macellan Bulutu, Yerel Grup’taki en büyük gökada olarak bilinir. Andromeda Gökadası ise ikinci sıradaki Samanyolu Gökadasıdır. Üçüncü sıradaki gökada ise Üçgen Gökadasıdır. Bu da Yerel Grup’taki dördüncü en büyük gökada olarak bilinir.

Bu Yazıyı Okuyanlar Bunları da Okudu . . .

Share
Web sitemizden yazı kopyalayıp, başka platformlarda yayınlamak telif suçu kapsamında cezalandırılacaktır. Web Sitemize Hoş Geldiniz.Twitter Takip Edilesi Hesaplar >> @tarihnedio , @SerhatOner24

Dilek Kocasaban

Yazar - Mareşal Sosyolog

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll Up