Yaşlılık Sosyolojisi

0

Yaşlılık Sosyolojisi


Yaşlılığın sorunları ve imkanları;
Yaşlılıkla ilgilenen bilim dalına gerontoloji denir. Bu işi yapanlara ise gerontolog denir. Yaşlılığın çok boyutlu sorunları vardır. Hiçbir zaman tek boyutlu, tek yönlü olmamıştır. Bunlar:
Aile,
Özel sektör,
Devlet,
Yerinden yönetim.
Şimdi tek tek bunları açıklayalım…
Modern dönemde yaşlılığa ilişkin kademeli bir şeyler yapılmalıdır. Devlet yaşlılığa ilişkin çalışmalara bir yerden başlayıp kademeli bir şekilde ilerlemelidir. Yaşlıların sağlık sorunlarıyla ilgilenmeli bununla ilgili çalışmalar başlatmalıdır. Yaşlılara bakım için çalışmalar yapmalıdır. Kadrosuna yaşlıların evine yollayabileceği, yaşlılara bakacak onlarla ilgilenecek kişiler alınmalıdır. Bu aldığı kişileri de iyi araştırmalıdır. Yani yaşlı ile yeterince ilgilenecek mi, ona iyi bakabilecek mi gibi konulara odaklanmalıdır. Bu konuda yapılabilecekler sadece devletle sınırlı değildir. Özel sektöründe bu konuda yapabilecekleri vardır. Özel sektör tercih edilebilmesi için müşteriyi memnun etmesi gerekmektedir. Bu yüzden yaşlıya en iyi imkanı sunabilmek için sektörler rekabet içine girerler. Bu iyi bir durumdur. Ayrıca özel sektör devlet tarafından denetlenmelidir. Yaşlılık anlamında en iyi hizmeti de özel sektör verir. Yerel yönetimlerin de bu konuda görev ve sorumlulukları oldukça fazladır. Bir yerin yerinden yönetiminin o bölgenin yaşlılık konusuyla ilgili her şeyini çok iyi bilmesi gerekir. Ona göre çalışmalar yapması gerekir. Kadınlar yaşlılarla ilgili daha çok etkilenen kesimdir. Çünkü yaşlılık ne kadar zorsa refakatçılıkta o kadar zor bir durumdur. Bu yüzden refakatçılığı yapan kadınlarda zor koşullarda yaşarlar. Böyle durumlarla yani aile içinde yaşlı bakılan durumlarda kavga, gürültü en uzak durulması gereken şeylerdir. Bu durumdan en çok etkilenen kesim çocuklar ve yaşlılardır.

Yaşlılık ve yaşlanmayla ilgili kavramlar:
1)Yaşlılığın Gençleşmesi Kavramı:
Yaşlılık alt sınırının yükselmesidir. Yaşlılık artık yetersizlik, yürütememe, koşamamayla ilişkilendirilemez. Bunlardan uzaklaşır. Modern yaşlılıkta bir gençleşme görülüyor. Tekerlekli sandalyedeki yaşlı yerine evlenen, eğlenen, koşan yaşlılar görüyoruz. Kronolojik olarak yaşlı olan insanların genç gibi davranması. Bunu gencin yaşlı olması gibi de ele alabiliriz. Şöyle ki sağlık problemi, obezite, kalp sorunları dizlerin tutmaması gibi sorunları olan gençlerimizde bulunmaktadır. 45 yaşında olan birini artık yaşlılık psikolojisi sarıyor ya da sağlık problemleri yaşayarak bedensel çöküntü içine giriyor. Vücudunu kötüye kullanmak, madde kullanmak, kötü alışkanlıklar gibi kötüye kullanım varsa insanlar daha çabuk yaşlanır. Bazen zorunluluk vardır. İşlerin zorluğu, yoğunluğu gibi. Bu durum kötü kullanım değil bir zorunluluktur.
2)Yaşlılığın meslekten arındırılması:
İnsanların artık bir işte çalışıp emek verdikten sonra yaptığı işi bırakıp emekli olmasıdır. Fakat bazı durumlarda örneğin tarlada çalışan bir insan çalışmaya hala devam eder. Ancak modern zamanda işin mahiyeti değişti. İnsanlar artık tanımlanmış saatler ve yıllarda çalışmak zorundadır. Köylü gibi sınırsız çalışmaz. İstihdam oluşmaz. Birileri emekli olur ki yeni biri iş sahibi olabilsin. Yaşlı çalışmaz tüm zamanları boştur ve istediğini yapmakta özgürdür. İş güç yapmayınca da komisyonsuz duruma gelir. Ve işe yaramaz olarak görülüp problem haline gelir. Çalışmayınca toplumdan da uzaklaşır. Yani iş artık görev olmaktan çıkıyor. İnsan çalıştıkça tecrübesi artar. Kalifiyeli eleman durumuna gelir ve beklentisi de artar. Fazla şeyler bekler. Böylelikle de işten çıkarmalar gerçekleşebilir.
3)Yaşlılığın Kadınsallaşması:
Yaşlıların büyük bir kısmı kadındır. Doğumlarda elek çocukların fazla olduğu görülüyor. 19 yaşlarında eşitleniyor daha sonda erkek çocuklarının fazla olduğu görülüyor. Demografide de yaş 65’e geldiğinde kadınların daha fazla olduğu görülüyor. Eşi ölmüş teyze görme ihtimalimiz yaşlı amca görme ihtimalimizden daha fazladır. Kadının ekonomik gücünün olmaması eşinin ölmesi ile birlikte pek çok sorun yaşamasına neden olur. Bunun yanına bir sorun daha eklenir. Yalnızlık! Temizlik, depresyon gibi daha pek çok şeye de neden olur.
4)Yaşlılığın tekilleşmesi:
Yaşlılık yalnızlıktır. Modern toplumlarda yaşlılar yalnızlaşır. Aile yapısı değişiyor. Çekirdek aileler yaygınlaşıyor. Ve yaşlılar daha çok yalnızlığa mahkum oluyor. Kadının eğer emeklisi yoksa eşini kaybettiğinde zorluklar yaşaması muhtemeldir. 65 yaş üzerindeki nüfusun tekilleşmesi yaşam tarzlarındaki çoklulaşmayı ifade eder. Bazıları daha çok işlev görüyorken bazıları işlevini kaybetmiştir. Tekilleşme şudur. Bir yanda tenis oynayan, eğitimine devam eden yaşlılar diğer yanda erkenden çökmüş olanlar. Tekilleşme işte bu durumu anlatmaya çalışan bir kavramdır.
5)İleri yaşlılık:
İnsanların daha erken yaşlarda ölmesi pek çok hastalığı da görmesini azaltır. Yaş ilerledikçe bu hastalıklar daha fazla yaşanmaktadır. Mesela şu an 50 yaşında bir insanın ölmesi erkenmiş gibi görünüyor. Sanki daha fazla yaşaması gerekiyormuş gibi düşünüyoruz. Hastalıklar şu şekildedir. Demans, bunama, alzheimer..
Bu beş durum yaşlılığın önemli olgulardır.

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here