Vehbi Koç’un Hayatı

0

Vehbi Koç Kimdir ?

“Hayatım boyunca bana itibar sağlayacak, bana öncülük hissi verecek neler yaptım? “

Bu sözlerle daima kendisini hesaba çeken kişi Vehbi Koç !
Doğum yeri Ankara. 1901 yılının temmuz ayında doğmuştur.
Babası Koçzade Hacı Mustafa Efendi, annesi ise Kütükçüzade Hacı Rıfat Efendinin kızı Fatma Hanımdır.

Bazı kişiler vardır hayatları tarih kitabı gibidir. Vehbi Koç’un hayatı da Osmanlı İmparatorluğu’nda başlamış, gençliği Türkiye Cumhuriyeti’nde devam etmiş, yükselişi de büyüyen Türkiye ile beraber olmuştur.

Ankara Lisesinde okuyan Vehbi Koç iş hayatına 1917 yılında başlamıştır.
10 yaşında mahalle mektebine başlamış, Hacı Bayram Camii’nin yanındaki Topal Hoca’nın Mektebinde ilk dersini almıştır. Mahalle Mektebinden sonra yine Hacı Bayram Camii’nin yanında evde ilk okula başlamış, bu okulu birincilikle bitirmiştir. Ortaokul yılları Meşrutiyet yıllarına rastlayan Vehbi Koç’un ortaokulda da tek hedefi çalışmak ve birinci olmak olmuştur. Daha sonra, bugün Tıp Fakültesi (İhtisas Hastanesi)’nin bulunduğu yerde olan “Taş Mektep” denilen Ankara Lisesine gitmiş ancak lise hayatı olmamıştır.

İmkansızı istemenin imkan yaratacağı düşüncesiyle hareket etmiş, 76 yıllık kariyerinde 100 şirketten fazla şirketi Koç grubuna dahil etmiştir.

25 Şubat 1996’da Antalya da 94 yaşında vefat etmiştir.

Koç Ailesi 

Türkiye’nin en büyük şirketleri arasındaki Koç Holding’in kurucusu Vehbi Koç’un eşi Sadberk Hanım’dır. Sadberk ve Vehbi Koç’un 4 çocuğu vardır. Bunlar; Semahat Koç Arsel, Sevgi Koç Gönül, Suna Koç Kıraç ve Rahmi Koç’tur.

Rahmi Koç’un çocukları ise sırasıyla Mustafa Vehbi Koç, Ömer Mehmet Koç ve Ali Yıldırım Koç’tur. Koç Holding’in en üst yönetim kurulu noktasında Rahmi Koç’un oğlulları yer almaktadır. Mustafa Koç’un yönetim kurulu başkanlığında Koç Holding’de Ömer Mehmet Koç başkan vekilliği yapıyordu. En küçük kardeşleri ise Ali Koç yönetim kurulu üyesidir.

Mustafa Koç’un eski eşi Çiğdem Simavi’nin çocukları Mustafa Koç, Ali Koç, Ömer Koç, Mustafa Koç’un eşi Caroline Giraud Koç.
Çocukları: Esra Koç ve Aylin Koç

Bu günlerde bir soyağacı araştırma durumları mevcut. Herkeste bir telaş, ceddini araştıran araştırana.

Biz de bu yazımızda Vehbi Koç un soyağacını koyalım buraya dedik.
Soyu Hacı Bayram Veli ye dayanan Vehbi Koç’un soyağacı şöyle;

Hacı Bayram-ı Velî – Şeyh Ahmed Baba – Şeyh Edhem Baba – Şeyh Tayyib Baba – Şeyh Salih Baba – Şeyh Mehmed Baba – Şeyh Ahmed Baba – Şeyh Kasım Baba – Şeyh Tayyib Baba – Şeyh Ahmed Muhlis Baba – Şeyh Mehmed Tayyib Baba – Şeyh Şemseddin Bayramoğlu – Şeyh Mustafa Baba – Şeyh Salih Baba – Haydar Baba – Mustafa Bey – Ahmed Bey – Necibe Hanım – Vehbi Koç.

Türkiyenin en zengin aileleri sıralamasında birinci yerini koruyan, 2004 yılında 2 milyar dolarla Türkiye’nin en zengin ailesi olan Koç Ailesi, aradan geçen 10 yılda listedeki yerini korurken, serveti 8 milyar dolara ulaşmıştır.

Vehbi Koç Ticaret Hayatı 

Hayatta oldukları sürece haklarında konuşulan Karun kadar zengin iş adamları gelmiş geçmiştir zamanla. Ama sonra bunların hepsi unutulur gider.

Vehbi Koç tek başına bir sembol bir müessese olmuştur.

Lise çağlarına geldiği yıllarda içinde bulunduğu dönemde, insanların iki sınıf olması onu hep rahatsız etmiştir. Zengin gayrimüslimler ile fakir Müslümanlar.
işte bu rahatsızlıkla okulu bırakma kararı alan Vehbi Koç, çalışma hayatına başlamıştır. Zengin musevileri gördükçe bir gün ben de öyle olacağım hırsı ile hiç bir zaman azmini bırakmamıştır.

Yıl 1917 okulu bırakmasına önce karşı çıkan babası, sonra onun ticaret aşkına saygı duyarak destek olmaya karar verdi. Babasıyla beraber bir bakkal dükkanı açtılar ve ”Bismillah” dediler ticarete.
Bu gün ki Koç Holdinge uzanan köprünün başı bu bakkaldı. Bakkal hayatında ticareti daha yakından anlayan Vehbi Koç, “İşi erbabıyla yapacaksın.“ ilkesini benimseyerek dinine, diline, ırkına bakmaksızın kim işin ustasıysa onunla iş yapmaya başladı. Önce köselecilik, sonra hırdavatçılık.

Tam işlerini yoluna koymuş iyi paralar kazanmaya başladığı sırada İstanbul işgal edildi. Kurtuluş savaşı hazırlıklarının olduğu yıl. Memleketin en karışık dönemleri ve İstanbul’dan mal alamazsa ticaretin yapılamayacağı bir dönem.
Asla azminden vazgeçmedi, en zor dönemlerde günlerce süren yolculuklarla, İstanbul’a gidip geliyordu.

Yıllar böyle geçerken, askerlik zamanı geldi, işinden ve evinden ayrıldı.
O yıllarda Ankara’nın başkent olması bütün kaderleri etkileşmişti. İstanbul’u aratmayacak şekilde gün be gün gelişen Ankara, askerden dönmesiyle Vehbi Koç un ticaret hayatını da etkiledi.
Gelişen bir Ankara gelişen inşaat sektörü demekti ve Vehbi Koç bu fırsatı iyi değerlendirip bakkal, hırdavat, kösele işini bırakıp inşaat malzemesi satmaya başladı.

Henüz 24 yaşındayken Ankara Ticaret Odası Başkan Yardımcılığına seçildi. O sene babası, birlikte kurdukları firma ismini kendisine devretti ve Koç gruplarının başlangıcı olan kendisine ait firması doğdu. KOÇZADE: AHMET VEHBİ FİRMASI.

İlk büyük işini aldı. Numune Hastanesi ihalesi. Bu ihaleyi kazanmıştı ancak ona vermek için bir şart koştular. “Türkler bu işi tek başına yürütemezler, yanına bir ecnebi bulamazsan işi alamazsın. “
İşte bu ya Vehbi Koç’un sonu olacaktı ya da başarırsa başlangıcı.

Vehbi Koç ticaret hayatı boyunca “Ayağını yorganına göre uzat” desturu ile hareket etmiş kendisiyle zengin olan insanların batışlarını gördükçe, düştüğünde kimsenin dost olmadığını iyice kavramıştı. İlkeleri; moralini bozmayacaksın, tutumlu olacaksın, haddini bileceksin.

Söylediği en manidar söz bana göre “Üniversite okumuş insanları idare etmenin zorluğunu hep yaşamışımdır, çünkü onlar kendilerini daha güzel ifade ediyorlardı.”

Ticaret hayatı için verdiği tavsiyelere şöyle bir bakarsak; hiç bir iş arkadaşıyla yakın ilişkiler kurmamak gerektiği, ailedenmiş gibi davranmamak gerektiği, başka yerden alamayacakları parayı vermek gerektiği ve beraberinde çalıştığı kişilere de para kazandırmanın gerekliliği olduğunu görürüz. Bunları başarıya giden adımlar olarak her konuşmasında dile getirdi.

Vehbi Koç, 1937’de büyümenin ilk şartının kurumsallaşmak olduğunu savunarak ilk anonim şirketini kurdu. Bu aynı zamanda Türkiye’nin de ilk anonim şirketiydi.

1939 yılında ikinci dünya savaşıyla başlayan ekonomik zorluklar İngiltere ve Amerika tarafından kara listeye alınmasına neden oldu.
1948’de, General Electric’i Türkiye’de ampul fabrikası kurmaya ikna ederek ortak yatırıma girdi, fabrika 1952’de üretime başladı.
1950 yılında Vehbi Koç, sanayide ciddi adımlar atarak, ithal mallarını ikame edecek yerli sanayi yatırımlarına girdi. Otomotiv, beyaz eşya, radyatör, elektronik cihazlar, mensucat, kibrit ve benzeri birçok malın yerli üretimini gerçekleştirdi..
1974‘de Migros Gıda Mağazaları zinciri Koç Holding’e dahil oldu. Aynı yıl Vehbi Koç, Federal Almanya Cumhuriyeti Liyakat Nişanı Büyük Haç Rütbesi‘ne layık görüldü.
1976 yılında Taksim’deki Atatürk Kitaplığı İstanbul Belediyesi’ne armağan edildi

 1980 yılında Vehbi Koç’un merhume eşi Sadberk Hanım’ın anısına, Türkiye’nin ilk ciddi özel müzesi olan Sadberk Hanım Müzesi açıldı. 1987 yılında yabancı dilde eğitim veren Vehbi Koç Vakfı Koç Özel Lisesi, 1993 yılında da Koç Üniversitesi eğitime başladı.

İş hayatı boyunca kendi ilkelerini bağlı kalmış ve pek çok hayır işleri de yapmış bir iş adamıdır Vehbi Koç. Onun sosyal alandaki hayır işlerine örnek verecek olursak;

Vehbi Koç Öğrenci Yurdu (1946)

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Vehbi Koç Göz Bankası (1963)

İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Enstitüsü (1964)

Türk Eğitim Vakfı (1967)

ODTÜ Vehbi Koç Öğrenci Yurdu (1968)

Vehbi Koç’un Ölümü 

Vehbi Koç’un hayatı incelendiği zaman karşımıza sadece çalışmak çıkıyor. Günlük hayatında sanki başka bir kelimeye yer yokmuş gibi. Hayatı saat saat programlı yaşamış ve günlük hayatını şöyle dile getirmiştir.
“Sabah 7 de uyanırım, ilk işim 2 bardak su içerim sonra az daha kestirip, 7:30 da mevsimlik meyve ne ise onu yerim. Haberleri dinlerim saat 9’da eve gelen sekreterimle öğlen 1’e kadar çalışırız. Öğlen 1’de yemek yerim. yemekten sonra bir saat yatarım sonra namaz kılarım. Namazdan sonra işime giderim. Akşam evime gelirim, evde bir kadeh viski veya cintonik içerim. Sonra yemek yerim biraz oturduktan sonra 10:30 yatağıma girerim. “
Günlük hayatını kısaca böyle anlatan Vehbi Koç akşamları çok yorgun geldiği için sadece içtiği bir kadeh içkiye “Günahtır Allah affetsin.“ demiş, her zaman din ve dünya işlerini gönlünde ayırdığını belirtmiştir.
1958’de Hicaz ziyaretini yapmıştır.

25 Şubat 1996’da geçirdiği kalp kriziyle Antalya’da hayata gözlerini kapatmıştır.

”Unutmayınız! Devletimiz var oldukça ve büyüdükçe biz de varız. “ sözlerini Koç grubu çalışanlarına ilke edindirmiş Vehbi Koç’a Allah’tan Rahmet dileriz.

Özge Güneş
En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)
Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here