Utanç Duvarı

0
BERLİN DUVARI
BERLİN DUVARI

BERLİN DUVARI

Soğuk savaşın simgesi olan Berlin Duvarı’nın yıkılışının 28. Yılı 9 Kasım’da anıldı. Bir yanda Avrupa doğusunu hakimiyeti altına alan komünizm, diğer yanda batısını hakimiyeti altına alan özgürlükçü  kapitalizm. Ve bunu ayıran ‘demir perde’ de bulunan en önemli deliği kapatan Berlin Duvarı ya da diğer adıyla ‘Utanç Duvarı’. Koca bir ülkeyi tutsaklar silsilesine mahkum eden bir Utanç Duvarı.

 

 

 

BERLİN DUVARI HAKKINDA NELER BİLİYORUZ, NEREDE VE NEDEN YAPILDI ?

Berlin’i bölünen Almanya’nın tam ortasında zannediyoruz bir çoğumuz ancak Berlin, komünist Doğu Almanya sınırları içindeydi. Gördüğünüz haritada kırmızı bölge Doğu Almanya’yı; yeşil bölge İngiltere’yi, sarı bölge ABD’yi, mavi bölge Fransa’yı yani müttefik kontrolündeki Batı Almanya’yı göstermektedir. Yani Berlin Doğu Almanya’nın içinde küçük bir şehirdir. 1961’de, 155 kilometrelik uzunluğuyla çember şeklinde inşa edilen Berlin Duvarı, İngiltere, Fransa ve ABD’nin yönetimi altında olan Batı Berlin ile Sovyetler Birliği’nin yönetimi altında olan Doğu Almanya’yı ayırmakla görevliydi. Şehri tam ortadan kesen bu duvar 45 kilometreydi. Doğu Almanya’dan Batıya kaçışların büyük çoğunluğu Berlin üzerinden olduğu için Berlin Duvarı kaçışları engellemek amacıyla Doğu Almanya meclisinin kararıyla 12-13 Ağustos 1961’de bir gecede örüldü.

 

Dünya Savaş’ından sonra bağımsız bir Almanya Devleti kurulacaktı: ancak Stalin, Doğu Almanya’dan çıkmak istemedi. Anlaşmazlıklar sonucu ülkenin doğusunda Demokratik Almanya Cumhuriyeti ( German Democratic Republic-GDR), batısında Federal Almanya Cumhuriyeti-FRG) kuruldu. 1949’da inşası biten iki devlet arasındaki 1400 kilometrelik beton duvar – Churchill’in değimi ile  ‘demir perde’nin somut hali- Soğuk savaş boyunca  iki zıt ideolojiyi birbirinden ayırdı. Batı’nın NATO birliklerinin korumasındaki demokratik kapitalizmi ile Doğu’nun Varşova Paktı birliklerinin korumasındaki diktatör komünizmi. Bu duvara İç Almanya Duvarı dendi. GDR’nin içinde müttefiklerin yönetiminde bir çıbanbaşı gibi kalan Batı Berlin ise şehir devletimsi bir yapıda kaldı. Batı Almanya ile Batı Berlin arasında her türlü lojistik ve insan trafiği ekspres kara ve demir yolları ile hava geçitleri sayesinde gerçekleşiyordu.

 

DUVARIN YAPILIŞI

Bir tek Doğu Almanya değil, doğu blokunda yaşayan tüm insanlar batıya kaçmak için en çok Berlin’i kullanıyordu. İç Almanya Duvarı boyunca kontroller çok sıkıydı fakat metro ile bile doğudan batıya geçilen Berlin’de durum hiç öyle değildi. Berlin Duvarı yapılana kadar Doğu Almanya’nın yüzde 20’si (3,5 milyon insan) otomatik vatandaşlık veren FRG’ye kaçmayı başardı. Kaçanlar mühendisler, vasıflı işçiler, öğretmenler, doktorlar, avukatlar gibi değerli kesimden oluşuyordu. On binlerce tarım işçisinin de Doğu Almanya’yı terk edişiyle tarım alanları verim alınamaz hale geldi ve yiyecek kıtlığı baş gösterdi. Tüm bu beyin göçü ve işgücünün erimesine daha fazla tahammül edilemeyeceğini gören GDR Sosyalist Birlik Partisi Lideri Walter Ulbricht, 1961’de Batı Berlin’in çevresinde beton bir duvar örme fikrine Sovyet liderleri ikna etti. Başta dikenli tellerden oluşturulan bariyer iki gün sonra beton duvara dönüştürüldü. Duvar zamanla daha sağlamlaştırıldı, üç buçuk metreye uzatıldı ve dikenli teller duvarın üstüne yerleştirildi. Bir sonraki yaza Doğu Almanya bir set daha duvar çekip iki duvar arasında bir ‘Ölüm Şeridi’ yarattı, duvarının kendi tarafını 500 bin Sovyet askeri ile donattı. Sınır boyunca örülen duvarların amacının içindekileri dışarıdaki tehditlerden korumak olduğu düşünülünce Doğu Almanya’nın kendi 16 milyon vatandaşını tutsak etmek için ördüğü bu duvar karşısında şaşırmamak elde değil. Nitekim John F. Kennedy 1963’te yardımcılarına, “Yine de duvar savaştan bin kat daha iyidir” diyecekti. 1975 yılında ise duvar 3,5 tonluk 45 bin adet beton kalıpla değiştirilerek çok daha fazla sağlamlaştırıldı. Sınrı Duvarı 75 adı verilen duvarın yapımı beş yıl sürdü.300 gözetleme kulesi ve 250 adet bekçi köpeğiyle donatıldı.

 

 

Eğer bir duvar varsa duvarın içindeki hayat merak edilir ama Berlin Duvarı’nın eşi görülmemiş özelliği ise bizi duvarın dışındaki hayatın detaylarına bakmaya itiyor. Duvar yapılmadan önce Berlinliler çalışmak, alışveriş yapmak, tiyatroya gitmek için kolayca sınırlar arası geçiş yapabiliyorken bir gün içinde geçişler sıkı bir şekilde kontrol noktalarından yapılmaya başlandı. Batıya geçen en az beş bin kişinin  ‘özgürlük mü yoksa aile mi’o  ikilemindeo akşam özgürlüğü seçerek doğuya dönmediği biliniyor.

 

 

Doğu Almanya terk edilmiş, tekinsiz, ıssız ve harabe görünümüyle komünizmden tamda beklenildiği gibi gri bir tablo çiziyordu. Bir işin garantili, sağlık ve kreş hizmetlerinin ise ücretsiz olduğu doğuda, seyahat ve düşünce özgürlüğü asla yoktu. Gizli servis Stasi’nin şüpheli gördüğü herkesi hain suçlamasıyla tutuklaması ise kıtlığın yanında insanları bunaltan diğer bir unsurdu. Berlin Duvarı 9 Kasım 1989’da yıkıldı. Bu yıkımın anlamı Doğu Avrupa ‘da komünizmin çöktüğünün ve Soğuk Savaş döneminin bittiğiydi.

 

ÖLÜM DUVARI

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here