Üç Devirde Bir Adam “Sokullu Mehmet Paşa”

0

Sokullu Mehmet Paşa (1506 – 1579) Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı Donanmasının Kaptan-ı Deryalığı ve gene Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim,  III. Murat devirlerinde toplam 14 yıl, 3 ay, 17 gün Osmanlı Devleti Sadrazamlığını yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. Kanuni Sultan Süleyman`ın son vezir-i azamı olmuştur. Hem Osmanlı İmparatorluğu`nun zirvede bulunduğu dönemi simgelemesi itibariyle hem de icraatları, projeleri ve kişiliği nedenleriyle en büyük Osmanlı sadrazamlarından biri kabul edilir. İki metreyi aşan boyu ile aynı zamanda en uzun boylu Osmanlı sadrazamı idi.

1506 yılında Bosna`nın Sokol (Slav dillerinde `şahin` demektir) kasabasında 11 ekim 1506 doğmuştur. Bu nedenle Balkan halkları arasında Mehmet Paşa Sokoloviç olarak anılır. 1519 yılında Devşirme sistemi ile çocuk yaşta Edirne Sarayına getirilmiş, Mehmet adı verilerek Türk ve Müslüman kültürü ile yetiştirilmiştir. Ardından İstanbul`a gönderildi. Topkapı Sarayı`nın Enderun Bölümünde çeşitli görevlerde bulundu. 1541`de Kapıcı başlığa yükseldi. 1546`da saray hizmetlerinde başarılı olanların dış göreve atanmaları yolundaki gelenek uyarınca Kaptan-ı Deryalığa getirildi. Görevde iken Trablusgarp Seferi`ne katıldı, İstanbul Tersanesini genişletti ve yeniledi. 1549`da vezirliğe yükselerek Rumeli Beylerbeyline atandı.

Sokullu Mehmet paşa yaptığı işlerle gerçekten devlete ismini vermeyi sonuna kadar hak eden bir devlet adamıdır. İnebahtı Seferine de donanması yakılan Osmanlıyı tariz eden Venedik balyosu(elçisi) siz yenildiniz sizin donanmanızı yaktık deyince Sokullu tarihe geçecek o sözünü söyler “Siz donanmamızı yakarak bizin sakalımızı tıraş ettiniz fakat biz sizin elinizdeki Kıbrıs’ı alarak kolunuzu kestik, Kesilen sakal daha gör çıkar fakat kesilen kol bir daha yerine gelmez” diyerek tarihi sözleri söylemiştir.

Fakat baskılar artık iyice artmıştı, amcasının oğlu Budin Beylerbeyi Sokullu Mustafa Paşa sudan bir nedenle idam edildi. Sokollu Mehmed Paşa, 11 Ekim 1579 tarihinde derviş kılığındaki biri tarafından bir ikindi divanı çıkışında kalbinden hançerlenerek ağır yaralandı. Ağır yaralarından dolayı Sokollu bir süre sonra öldü. Eyüp’te bulunan türbesine defnedildi. Sadrazamın katili konuşturulamadı ve ertesi gün öldürüldü. Sokullu’yu öldüren kişi görünüşte timarlarının azaltılmasından şikayetçi olan bir Boşnak olduğu iddia edilmiştir. Ancak bazı araştırmacılar suikastta yıllar önce şeyhleri Hamza Bâli’ nin idam edilmesinin intikamını almak isteyen Hamzavîlerin rolü olduğunu iddia etmektedir. Ayrıca sadrazamdan kurtulmak istediği düşünülen III. Murad’ın da suikastın arkasında olduğu iddiaları vardır. Yazıma son verirken sokulu Mehmet paşayı bir kez daha saygı ile yad ediyorum.

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here