Türk Hava Kurumunun Tarihçesi: Türk Tayyare Cemiyeti

0

Türk Hava Kurumu (THK) Türkiye’de sivil ve askeri havacılığı geliştirmek amacıyla Atatürk tarafından ‘Türk Tayyare Cemiyeti’ adıyla 16 Şubat 1925’te kurulmuştur. 1935 yılında Türk Hava Kurumu adını alan dernek günümüzde varlığını halen, kamuya yararlı dernek statüsünde, devam ettirmektedir. Dernek gelirlerinin büyük bir kısmı vatandaşlarımızdan toplanan bağış ve yardımlarla sağlanmaktadır.

Türk Tayyare Cemiyeti Nedir?

Kurtuluş Savaşı’ndan sonra askeri alandaki eksiklerimizi tamamlamak için harekete geçen Mustafa Kemal Atatürk önce kara ve deniz ordularında iyileştirmeler yaptıktan sonra hava ordularının da bir an önce kurumsal bir yapıya kavuşması için çalışmalara başladı. Bu çalışmalarının sonunda ismini kendisinin koyduğu Türk Tayyare Cemiyeti’nin kurulması emrini verdi. Bu cemiyet öncelikli olarak askeri alanda kullanılmak üzere havacılığın geliştirilmesini amaçlayan ve alanının dışında turistik, sportif ve de sivil amaçlı havacılık organizasyonları da düzenleyerek havacılık sektörünü her alanda geliştirmeye çalışan havacılık cemiyetidir. İlk kurulduğu yıllarda sadece askeri alanda geliştirmelere yoğunlaşan cemiyet daha sonra sivil konulara yönelmiştir. Kurumun merkezi Ankara’da bulunur. Kurum, manevi olarak Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna bağlı olarak çalışmaktadır. Aynı zamanda kurum Ankara Valisi, Kuvvet Komutanları ve Başbakanın manevi koruması altında yer almaktadır.

Türk Tayyare Cemiyetinin Kurulma Nedenleri

Muhasır medeniyetler seviyesine yükselme yolunda askeri alanların en önemlilerinden biri olan hava ordusunun alt yapısını oluşturmak,  kurulmasının en önemli nedenlerinden biridir. Türk gençliğine havacılığın askeri ve sivil alanlardaki önemini öğretmek kurulma nedenlerinden bir diğeridir. Kurum, Türk Kuşu Genel Müdürlüğü, Taşra Teşkilatı ve Zirai İlaçlama Filosu gibi alt bölümlerden oluşur. Türk Kuşu Genel Müdürlüğü’ne bağlı bulunan dört okul vardır. Bunlar; Uçuş Okulu, Paraşütçülük Okulu, Planör Okulu ve Model Uçak Okulu’dur. Bu okullarda Türk gençleri bu konularda eğitim görürler, Bu eğitimler için gerekli hava sporu sahası ve malzemeler kurum tarafından karşılanır.

Mustafa Kemal Atatürk

Türk Tayyare Cemiyeti Tarihçesi

Cumhuriyetin ilanından 16 ay sonra kurulmuştur. Kurum 5 Ağustos 1925’te ‘kamu yararına çalışan dernek’ statüsüne alındı. 23 Nisan 1926’da Türk havacılığının gereksinimi olan teknik personelin eğitilmesi amacıyla “Tayyare Makinist Mektebi” hizmete açıldı. 1935 yılında Cemiyet’in adı, Genel Kurul kararıyla “Türk Hava Kurumu” olarak değiştirildi. 3 Mayıs 1935 tarihinde Türkiye’nin ilk uçuş okulu olan “Türkkuşu” kuruldu. 1937 yılında THK, ilk Türk uçak tasarımcısı Vecihi Hürkuş’u mühendislik eğitimi alması için, Almanya’daki mühendislik okuluna gönderdi. Kurtuluş Savaşı’nın etkisini uzun süre üzerinde taşıyan Türk halkından maddi ve manevi destek gören THK, bu dönemde 10 yıl içinde 351 uçak satın alarak Türk Silahlı Kuvvetleri’ne bağışladı. THK’nin planör eğitimleri için gerekli olan planörler, Kurum’un Akköprü Atölyesi’nden sağlanıyordu. Bu atölyede 1940 yılına kadar yüzlerce planör üretimi, motor ve planör onarımları yapıldı. 1940 yılı sonlarında ise Akköprü’de sınırlı bir kadroyla çalışan atölye fabrika haline getirildi ve burada yurt dışı menşeli eğitim uçaklarının seri montajına başlandı.

  II. dünya savaşı öncesinde Etimesgut Uçak Fabrikası kuruldu. Türkiye’deki ilk motor fabrikası THK tarafından kurulmuştur. Bu fabrika 1951 yılında Makina ve Kimya Endüstrisine devredilmiş daha sonra kapatılarak Türk Traktör Fabrikası olarak çalışmalarına devam etmiştir. Türkiye’deki sivil ve askeri havacılığa personel ve fiziki destek anlamında çok büyük hizmetleri olan THK 2011 yılında, Türkiye’nin havacılık ve uzay bilimleri alanında ilk ve tek ihtisas üniversitesi olan Türk Hava Kurumu Üniversitesi kurumuştur.

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here