Teksas Devrimi

0

Teksas-kızıldereli savaşları;

➡  1820-1875 arası aralıklı olarak Teksas da ki göçmen yeleşimciler ile Güney Ova Kızılderelileri arasında patlak veren bir çatışmalar silsilesidir. Avrupalı yerleşimciler ve yerli Kızılderili kabileleri arasında ilki Fransız Teksas’ından ( 1684-1689) sonra İspanyol Teksası’na (1690-1821) gelerek çıkmıştır. Savaşlar Teksas’ın Amerika Birleşik Devletleri’nin 28. eyaleti olmasıyla da son bulmayıp 1875 yılına kadar devam etmiştir. Bu savaşlar esnasında en çok ölüm olan eyalet Teksas’tır.

Komançiler Büyük Ovalar’ın da değişik kabileler bulunsa da ovaların efendileri olarak bilinir. Savaşan diğer kabileler arasında Kiyovalar, Viçitalar ve Lanepeler bulunmuştur.Beyazlar ile bu yerliler arasında yarım asır süren düşmanlıklar olmuştur ve sonunda Bölgenin tamamı neredeyse Beyazlar ile kaplanmıştır. 1881 Ocak ayında posta arabasına saldırı düzenlenir ve bu olay Teksas topraklarında ki son Kızılderili mücadelesi olmuştur.

Sömürge Meksikası
Savaşlardaki bu düşmanlıklar sömürge döneminde çıkmaya başlamıştır. Teksas’taki kalıcı yerleşimlerini Avrupalılar Rio Grande çevresinde ve yukarı doğru San Antanio ve El Paso’da 1600 ler’de kurmaya başlamışlardır. 1721 de Nacogdoches’e gelmişlerdir. Komançiler 1700 ler’in sonun kadar burada baskın olmamışlardır. Ova Kızılderililerin çoğu 1700 ler’in ortasında bölgeye inmişlerdir. Teksas Kızılderilileri Komançiler bölgeye son gelenlerdir. Kiyovalar ise batı kökenlidir ve sonradan Teksas’a yerleşmişlerdir. Komançiler , Şoşonelerin bir parçası olarak yaşamış ancak 1650 civarında onlardan ayrı bir grup olmuşlardır.

Arkansans Nehri’nden Orta Teksas’dan Büyük Ovalar’ın güneyine olan göç Komançiler’in ilk göçü olmuştur. Bu sürede nüfuslarında büyük ölçüde artış olmuştur. At’ı benimseyip onu güçlerinin odağına oturtmaları onları Beyazlar a takip oln en büyük güç olmasına neden olmuştur. Kompançiler’in emparyalist yayılımcı politikaları güçlü bir ulus olmalarını sağlamıştır. Yok olmaktan kurtulanlar Komançilerin ididarına teslim olmuş ama vergi olarak yiyecek, kadın ve konaklama ihtiyaçlarını karşılamak zorunda kalmışlardır. İspanyolarla karşılaştıklarında omançiler’in doğudan New Mexsiko’ya kadar genişlemeri ve Rio Grande’nin kuzeyinde ki İspanyol yerleşimiyle iletişimin kesilmesı savaşların olmasına sebep olmuştur. Karşılık olarak Komançiler ve müttefiği Apaçiler ile Meksikalıların binlercesini köleleştirmiş tir. Komançi ulusu 45 bölümleri 12 band olarak yapılanmış, kaynaşmış tek bir kabile oluşturamamıştır.
1740 larda Tonkavalar, Yohuanlat ve diğerleri San Gabriel Nehri boyunca yerleşmiştir. Ispanyol yerleşimciler Güneybatı da bazı zamanlar Kızılderili çocukları kaçırmışlardır. Çocukların vaftiz edilip uşak olarak kullanılmaları ise çok yaygın olmuştur. Teksas’ın baskın Kızılderili kabilesi Apaçiler iken 1950 sonrası Komançiler’in yayılmacı politikasıyla durum tersine dönmüştür. Komançiler’in gücü tüm Kuzey Meksika’yı devralacak duruma gelmiş iken 1780-1781 yılları arasında geçen sürede çiçek hastalığı salgınına yakalanmışlar ve bir süreliğine baskınlar askıya alınmıştır. İkinci bir salgın 1816-1817 kışında gelmiş ve bu salgından sonra Komançilerin yarısından fazlasının ölmüş olduğu düşünülmektedir.
Nüfusun bu yıkıcı kaybından sonra Komançiler Kiyovalar ile 1790 sonbahar sonunda birleşmişlerdir. Kiyovalarla Komançiler ilk olarak savaşta birleşmek ve avlanma sahalarını paylaşmak için anlaşmışlardır. Kiyovalar ile daha önce ittifak olan Kiyova Apaçileri de bu anlaşmaya uymuş ve sonunda barış sağlanmıştır.

Teksas Cumhuriyeti Dönemi (1836-1845)
Birinci Houston Diplomasisi, Lamar Diplomasisi, Ikinci Houston Diplomasisi olarak Teksas Cumhuriyeti ile Teksas Kızılderilileri üç grupta incelenebilmekteyiz. Sam Houston’un yönetimi altındaki Teksas Cumhuriyeti Komançiler ile görüşme yapmaya çalışmış, baskınların durdurulması için üç koşul öne sürmüştür; ticaret, hediyeler ve düzenli olarak yüzyüze diplomasi. Kızılderililer arasında iyi üne sahip olan Houstun’un eşi yarı Çekori Kızılderilisi yarısı Beyaz olup yıllarca Kızıldereli topraklarında yaşamıştır. Lamar’ın Teksas yönetimi altındaki Teksas Cumhuriyeti tam tersi Komançilerle doğrudan savaş yürütüp, Comancheria’yı Işgal etmiş, köyleri yakıp yağmalamış, acımasız saldırganlıklarla tahrip etmiştir. Pahalı ve başarısız Kızılderili yönetimiyle bilinen Lamar Yönetimi dört yıllık görev süresinde Kızılderililer ile yapıkan savaşta harcanan miktar hükümet’in yıllık gelirini aşmıştır. Lamar Yönetimindeki başarısızlık ve politikanın iflasıyla Houston’un ikinci dönem yönetimi başa geçmiştir.

Birinci Houston Yönetimi (1836-1838)
Bağımsız bir ülke olarak Teksas Cumhuriyeti’ni korumayı hedeflemiştir. Sam Houston’un çocukluğu Tennessedee ki Çeroki Kızılderilileri arasında geçmiştir. Teksas atlı korumaları Houston başkanlığı döneminde 10 kasım 1937’de Stone Houses Muharebesi’nde Kiçay Kızılderilileri ile savaşmış ve korumalar yenilmiştir.

Derin Keser

Lise son sınıf öğrencisi. Sayısal bölüm, resim çizerim, karakalem yağlı boya vs.
Derin Keser

En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here