Tarihe Damga Vurmuş 10 Felsefi Akım

0

Tarihe Damga Vurmuş 10 Felsefi Akım

Felsefe Nedir? Sorusunu soranlar için buraya bir felsefe tanımı bırakarak konuya giriş yapmak istiyorum.

Felsefe: Var olmayı sorgulama sanatıdır felsefe. Var olanın varlığını, nedenini, kaynağını, anlamını, bütün bunların neden olduğunu, bilimi, sanatı sorgulamadır. Tüm bunlar hakkında, evren, var oluşun bilinmez nedenini beynin gücü ile sınayıp, üzerinde düşünmedir.

Bu kadar genel bir tanım yaptık fakat Felsefe bu kadar kapalı bir kutu değildir. Hatta görünenin tam aksine düğümleri çözdükçe yeni düğümlere ulaşacağınız bir kavramdır felsefe. Dilerseniz o düğümleri biraz gevşetelim ve tarihin ünlü felsefe akımlarını birlikte tanıyalım.


Felsefe Nedir? Sorusunu soranlar için buraya bir felsefe tanımı bırakarak konuya giriş yapmak istiyorum. Felsefe: Var olmayı sorgulama sanatıdır felsefe. Var olanın varlığını, nedenini, kaynağını, anlamını, bütün bunların neden olduğunu, bilimi, sanatı sorgulamadır. Tüm bunlar hakkında, evren, var oluşun bilinmez nedenini beynin gücü ile sınayıp, üzerinde düşünmedir. Bu kadar genel bir tanım yaptık fakat Felsefe bu kadar kapalı bir kutu değildir. Hatta görünenin tam aksine düğümleri çözdükçe yeni düğümlere ulaşacağınız bir kavramdır felsefe. Dilerseniz o düğümleri biraz gevşetelim ve tarihin ünlü felsefe akımlarını birlikte tanıyalım.

Öncelikle yine Akım Nedir? sorusu için bir tanım geliyor.

Akım: herhangi bir alanda (düşünçe, siyasi, sanat…) yeni bir tarz belirleme, yeni bir yönelim.

Felsefi anlamda oluşturulan akımları inceleyelim.

∇ Rasyonalizm (Akılcılık)

Akılcılık olarak ta bilinen rasyonalizm herhangi bir bilginin doğruluğunun duyum ve deneyim de değilde, zihinde ve düşüncede temellendirilebileceğini öne sürer. Bu akıma göre bilginin kaynağı akıldır ve doğru bilgi ancak akıl ile elde edilen bilgidir. Savunucuları ise; Farabi, Parmanides, Elealı Zenon, Aristoteles, Isaac Asimov, René Descartes, Benjamin Franklin, Sigmund Freud, Robert A. Heinlein, Immanuel Kant, Gottfried Leibniz, Platon, Gene Roddenberry, Bertrand Russell, Elizabeth Cady Stanton, Voltaire, Herakleitos, Sokrates’tir.

∇ Sensualizm (Sezgicilik)

Bilginin kaynağının duyular olduğunu savunan akımdır. Bilgilerin doğruluğunun akıl ya da düşünce yolu ile değilde duyularımız ile temellendirileceğini öne sürer. Savunucuları ise; Hobbes, Epikürcüler ve Condillac’dır.

∇ Empirizm (Deneycilik)

Herhangi bir varlığın bilgisine deney yolu ile ulaşılabileceğini düşünen ve bunu savunan akıma empirizm denir. Savunucuları; John Locke, David Hume, Condillac, Herbert Spencer’dır.

∇ Entüisyonizm (Sezgicilik) 

Henri Bergson’un temsilciliğini üstlendiği bu akıma göre; insan zekası hayatı kavrayamaz. Zekanın kavrayamadığını sezgi kavrayabilir. Sezgicilik, hayatın bilgisini kavrar ve bilir. Bir diğer temsilcisi ise Gazali’dir.

∇ İdealizm (Düşüncecilik) 

Düşüncelerin, bilginin konusunu oluşturduğu savunan buna bağlı olarak; metafizik (dış alem) madde, zihnin bir ürünüdür. Metodu ise saf ve priori düşüncedir. Önemli savunucuları Descartes, Platon’dur.

Priori: önsel.

∇ Realizim (Gerçekçilik)

İdealizmin tam tersini savunan akımdır. İnsan bilincinin dışında kalan nesnel, somut bir dünyanın varlığını savunur. Platon tarafından doğrulanmıştır.

∇ Monoteizm (Tek Tanrıcılık)

Mono: bir. Tak tanrıcılık akımı adından da anlaşıldığı üzere tek bir tanrıyı savunan akımdır. İnsanın, doğanın ve toplumda değişmez sebepleri araştırmasına yön veren tek bir tanrının olduğunu savunur.

∇ Ateizm 

Tanrı tanımazlık desem yeterli olur sanırım. Tanrı kavramını ve tüm ruhsal olayları reddeden akımdır.

∇ Politeizm

Politeizm birden çok tanrı olduğuna inanan ve bu düşünceyi savunan akımdır. Eski toplumların birçoğu bu düşünceye karşı güçlü bir inanç sağlamışlardır.

∇ Nihilizm (Hiççilik)

Kısaca koca bir “hiç” kavramı altında saklanan nihilizm; evrendeki hiçbir şeyin var olmadığını, hiçbir bilginin bilinemeyeceğini savunan görüştür. Nihilizme göre her bilgi aldanma, var olan her değer yanılsamadır. Varlık felsefesinde ise hiçbir şey aslında var değildir, var olmamıştır.

Bu görüşü ilk savunan  Gorgias’dır, Ona göre hiçbir şey var değildir.


Felsefe Nedir? Sorusunu soranlar için buraya bir felsefe tanımı bırakarak konuya giriş yapmak istiyorum. Felsefe: Var olmayı sorgulama sanatıdır felsefe. Var olanın varlığını, nedenini, kaynağını, anlamını, bütün bunların neden olduğunu, bilimi, sanatı sorgulamadır. Tüm bunlar hakkında, evren, var oluşun bilinmez nedenini beynin gücü ile sınayıp, üzerinde düşünmedir. Bu kadar genel bir tanım yaptık fakat Felsefe bu kadar kapalı bir kutu değildir. Hatta görünenin tam aksine düğümleri çözdükçe yeni düğümlere ulaşacağınız bir kavramdır felsefe. Dilerseniz o düğümleri biraz gevşetelim ve tarihin ünlü felsefe akımlarını birlikte tanıyalım.

Gördüğünüz gibi çok fazla felsefi akım vardır. Savunucuları da farklılık göstermektedir. Bir sonra ki yazıda buluşmak üzere.

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here