Takvim-i Vekayi (1831 – 1922 )

1

Devlet yönetiminde ve Nizam’da yenilik yapılması yolunda büyük çaba harcayan Padişah 2. Mahmud en önemli yeniliklerinden birisi olan Takvim-i Vekayi gazatesinin basılmasına öncülük etmesidir.Takvim-i Vekayi’nin yanı sıra;

  • İlk nüfus sayımı,İlk karantina,Posta teşkilatının kurulması ve askeri itfaiye kurması
  • Topkapı sarayının Dolmabahçe’ye taşınması ve saray erkanı kurallarını değiştirmesi
  • Osmanlı Sultanlarının Avrupa pantolonlarını giymesi ve yurt içinde gezi için izin verilmesi
  • Asker için getirilen fes giyme kuralının kıyafet nizamnamesi ile tüm memurlara giydirilmesi
  • Eyüp’te feshane yapılması

Yeniliklerinin getirilmesi II.Mahmud döneminde yapılmıştır.

Çıkan asılsız haberlerle halkın ayaklanması,gösterilerin artması ve bilgi kirliliğinin sebebiyeti nedeniyle Takvim-i Vekayi’nin ihtiyaç olduğu gözlenmektedir.

Osmanlı Devleti zamanında halkı bilinçlendirmek, iç ve dış olaylar hakkında zamanında bilgiler vermek amacıyla çıkarılan ilk resmi gazete Takvim-i Vekayi’dir.

Tüm devlet kurumlarına, askerlere, taşra eşrafına ve elçiliklere dağıtılan gazetenin yönetiminden Mekke kadılığı yapmış Vakanüvis Esat Efendi’ye sorumluluğu verildi. Gazeteyi yayımlamak amacıyla Beyazıt semtinde Takvimhane-i Amire adıyla bir basımevi kuruldu. Bu basımevinde haftalık olarak yayın hayatına başlayan Takvim-i Vekayi Türkçe dışında Arapça, Ermenice, Farsca, Fransızca ve Rumca baskıları da yayımlanan bir gazeteydi. İç haberler, dış haberler, askeri işler, bilimler, din adamlarının atanması, ticaret ve fiyatlar gibi çeşitli bölümlerden oluşuyordu.

Padişah 2. Mahmud’un isteği doğrultusunda sade dil kullanımına büyük önem verilen gazetede haber toplamakla görevli iki memur bulunuyordu. Bunlar basın tarihimizin ilk muhabirleri olan Sarim Efendi ve Sait Bey’dir.

İlk çeviri ve ilan Takvim-i Vekayi’de yayımlanmıştır. Kırım Savaşı sırasında yaşanan olayları okuyucuya iletmek amacıyla Varaka-i Mahsusa adında özel bir ek çıkarılmıştır.

Gazetenin yayımlanması ve halkın bilinçlenmesi bir çok durumun önüne geçmeye başlamıştı.Halkın ayaklanması bir çok durumda engellenmiş görünmekteydi.Gazete çok sık baskıya uğruyor yine de yayın hayatına devam etmeye çalışıyordu.

Gazetenin ilk kapatılışı 1892’de bir dizgi hatası nedeniyle olmuştur. 1908 yılına kadar kapalı kalan gazete, 2. Meşrutiyet’in ilanıyla tekrar yayımlanır. 1860 tarihinden sonra tamamen Resmi Gazete niteliğine bürünerek, haber sunma özelliğini yitirir.

Yaklaşık yüzyıl süreyle yayımlanan Takvim-i Vekayi, 4 Kasım 1922 tarihinde son sayısını çıkarır. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 1920 yılında yayımlanan Ceride-i Resmiye Gazetesi, Takvim-i Vekayi’nin Resmi Gazete niteliğinin devamıdır. Bu gazete 1922 yılında Resmi Ceride adını alır. 1928’de ise Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Resmi Gazete’ye dönüştürülür. Resmi Gazete, günümüzde düzenli olarak yayımlanmaktadır.

Share

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here