Sultan I. İbrahim Han ( 1615 – 1648 )

0

Sultan İbrahim Han, 5 Kasım 1615 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelmiştir.Kösem Sultan’dan doğma I.İbrahim 24 yaşında 1640 yılında ağabeyi 4.Murad han vefatından sonra tek Osmanoğlu olarak tahta geçmiştir.4.Murad han zamanında çok fazla taht kavgası çıkmasından kaynaklı kardeşleri ve ağabeyleri infaz edilmişti.4.Murad han vefatından sonra tek varis İbrahim Han kalmıştır.Kardeşlerinin ve ağabeylerinin infazlarına canlı şahit olan İbrahim Han,henüz 12 yaşındayken bir göz odaya kapanmış ve padişahlık dönemine kadar bu odadan neredeyse hiç çıkmamıştır.Bütün bu durumları göz önüne alındığında 4 ağabeyinin gözlerinin önünde idam edilmesi,özellikle II.Osman’ın hiç bir İslam ülkesine yakışmayacak şekilde katledilmesi kendisinde kalıcı bir migren bıraktığı söylenmektedir.12 yaşında odaya kapandıktan sonra maalesef diğer Osmanlı Sultanlarının aldığı eğitimlerin tamamını alamamıştır ve eğitimi yarım kalmıştır.

Kendisini tahta davet eden ulema, devlet ricali ve Valide Sultan’a mütereddit bir sima ile bakan ve saltanatta asla niyeti olmadığını ifade eden Sultan İbrahim, tahta oturduktan sonra da, “Elhamdülillah, Ey Rabbim! Benim gibi zayıf bir kulunu bu makama layık gördün. Saltanat günlerimde milletimi hoş hal eyle ve birbirimizden hoşnut eyle” diye dua etmiştir.

Sultan İbrahim’in şanslı olduğu nokta dürüst ve ciddi bir devlet adamı olan Kemankeş Kara Mustafa Paşa’nın vezir-i azam olmasıydı.Şeyhülislâm Yahya Efendi’nin de yardımlarıyla, aleyhlerindeki bütün tahriklere rağmen, I. İbrahim’in ilk yıllarında devlet idaresini epeyce rayına koymuştur. Hazinenin gelir-gider muvazenesini muhafazaya çalışmış; sikke yani paranın değer ayarlamasını düzene sokmuş ve devlete ciddiyet getirmeye çalışmıştır.Maalesef, başta Valide Sultan ( Mahpayker Kösem Sultan ) olmak üzere, bir kısım ehliyetsiz devlet adamlarının tahriklerine kapılan Sultan, Kemankeş Kara Mustafa Paşa’yı 1644 yılında idam ettirmiştir.Bir ay sonra Şeyhülislâm Yahya Efendi’nin de ölümü, devletin kadınların, ağaların ve ehliyetsiz kişilerin eline geçmesine sebep olmuştur.Öyle ki hakkında rüşvet ve hediye düşkünü yakıştırmaları çok fazla olan Yusuf Paşa II.Vezirliğe kadar yükselmiştir.

Tahta geçtiği sene, Revan Kalesi kumandanı Emir Mirgünoğlu IV. Murat’ın vefatını fırsat bilerek bölücü ve yıkıcı propagandaya başladı. Bölücülere fırsat vermek istemeyen Sultan İbrahim, emriyle Emir Mirgünoğlu’nu idam ettirdi.

Diğer taraftan Malta şövalyeleri Türk Ticaret gemilerine saldırıyor ve bu durum Sultan İbrahim’in sabrını zorluyordu.Diplomatik çalışmalarda sonuçsuz kalınca,Malta şövalyelerinin sığınağı olan Girit adasının fetih emrini verdi.20 Haziran 1645’de aldıkları emir doğrultusunda hareket eden Osmanlı donanması yaklaşık 1 ay sonra Hanya limanını fethetti.Bu fetih büyük yankı uyandırdı.Avrupa devletleri Venedik’e yardım kararı aldı.Kaptan-ı Derya Deli Hüseyin paşa bu durumu göz ardı edip ilerledi.Bir süre sonra Resmo kalesinin fethi de gerçekleşti.

Devlet idaresine atanan kişilerin basiretsiz olması durumu zora sokmuş durumdaydı.Öyle ki hazinenin boşaldığı ve neredeyse askerin maaşlarının ödenemeyeceği duruma geldiği söylentisi yayıldı.Ulema 7 Ağustos 1648’de yeni bir ayaklanma çağrısı yaptı.Asıl isyan sebebi ise I.İbrahim Ocak ağalarının cuntalaştığını bilmekteydi.Devleti soyma planlarını öğrenen sultan İbrahim Han,Ocak ağalarının hakkından gelmek istedi.Bu durumu öğrenen ocak ağaları isyan çıkartmışlardır.

Ağaların adamı olan Sofu Mehmet Paşa, isyancılar tarafından sadrazam ilan edildi. Şeyhülislam Abdurrahim Efendi’nin de desteğini alan isyancılar, padişahı tahhtan indirerek yerine henüz 7 yaşında olan oğlu IV. Mehmet’i geçirip itaat ettiler.

I.İbrahim 11 gün hapis tutulduktan sonra Şeyhulislam fetvası ile boğularak katledilmiştir.Şeyhulislam fetvası bu durumun en acı kısmı idi…

“İki halife bulunduğu zaman, fitneyi önlemek için birini katlediniz” …

I. İbrahim mezarı Ayasofya Selâtin Haziresi’nde bulunmaktadır…

Eşleri

Turhan Hatice Sultan

Saliha Dilaşub Sultan

Hatice Muazzez Sultan

Ayşe Sultan

Saçbağlı Sultan

Mahıenver Sultan

Şivekar Sultan

Telli Haseki Hümaşah Sultan

Zafire (Cariye)

 

Erkek çocukları

IV. Mehmed

II. Süleyman

II. Ahmed

Şehzade Murad

Şehzade Selim

Şehzade Osman

Şehzade Bayezid

Şehzade Cihangir

Şehzade Orhan

 

Kız çocukları

Ümmü Gülsüm Sultan

Fatma Sultan

Gevherhan Sultan

Kaya Sultan

Beyhan Sultan

Atike Sultan

Ayşe Sultan

Bican Sultan

 

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here