Şehit Asteğmen Kubilay

0

  1906 yılında Adana’nın Kozan ilçesinde Giritli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Mustafa Fehmi Kubilay, ilerleyen yaşlarında bulunduğu ilçede terzi çıraklığı yaparken girdiği sınavlar neticesinde Antalya Öğretmen Okulu’nu kazandı. Sonrasında ise eğitimini İzmir’de devam ettirip Bursa’da tamamladı ve öğretmen olarak mezun oldu. 1930 yılında askerlik görevini İzmir Menemen’de yedek subay olarak icra ettiği vakit, Manisa’da Nakşibendi tarikatını yaymak için Şeyh Esat’ın görevlendirdiği Laz İbrahim çember sakallı, sarıklı ve cübbeli olmak suretiyle 4’ü silahlı 6 kişiyi yönlendirdi ve bu küçük çete 23 Aralık günü sabah namazından sonra camiden aldıkları yeşil sancak ile birlikte yola dikilerek silah zoruyla adam toplamaya başladılar. Elebaşılar arasında Giritli Derviş Mehmet, Şamdan Mehmet, Sütçü Mehmet Emin, Nalıncı Hasan, Küçük Hasan vardı. Derviş Mehmet camide namaz kılanlara kendini “Mehdi” olarak tanıttı ve dini korumaya geldiklerini söyledi. Arkalarında 70 bin kişilik Halife ordusu olduğunu, öğle saatlerine kadar şeriat bayrağı altında toplanmayanların kılıçtan geçirileceğini söyleyerek tehdit ettiler. Ellerindeki yeşil sancağın çevresinde dönmeye, tekbir getirmeye, zikretmeye ve “Şapka giyen kafirdir! Yakında yine şeriata dönülecektir.” sloganları eşliğinde bir isyan hareketi başlatmak istediler. Bu eylemler halk üzerinde büyük endişe yaratırken kasabaya halife ordusunun geleceği iddiası oldukça korkuttu. Olayların ilçedeki askeri birlikte duyulduktan sonra alay komutanı, Asteğmen Kubilay’ı bir manga asker ile birlikte olay yerine gönderdi. Askerlerin yanından ayrılarak tek başına onların arasına girip teslim olmalarını istedi. İsyancı grubun içinden biri ateş ederek Asteğmen Kubilay’ı yaraladı ve bunu gören askerler manevra fişekleri sıkarak olaya müdahale etmek istediler. Bu esnada manevra fişeklerinin öldürücü etkisi olmadığını gören Derviş Mehmet “bana kurşun işlemiyor” diyerek halkı kandırmaya çalışmıştır. Asteğmen Kubilay yaralı halde cami avlusuna sığındı fakat Derviş Mehmet ve arkadaşları peşi sıra geldiler. Derviş Mehmet, çantasından testere ağızlı bağ bıçağını çıkardı ve yaralı Asteğmen Kubilay’ın başını kesti. Kubilay’ın başı yeşil sancağın dikili olduğu sopaya bir iple bağlandı. Sonrasında ise olay yerine gelen Bekçi Hasan ateş edip gruptan birini yaraladı ancak açılan karşı ateş sonucu o da hayatını kaybetti. Bekçi Hasan gibi sonradan olay yerine gelen Bekçi Şevki de açılan ateş sonucu hayata gözlerini yumdu Bu noktadan sonra bölgeye askeri birlik intikal etti ve “Teslim olun!” çağrısı yaptı. Derviş Mehmet ve ekibi bu çağrıya kulak asmayınca çatışma çıktı. Göstericilerden Derviş Mehmet de dahil olmak üzere bir kısmı öldü, hayatta kalanlar ise kaçtılar. Daha sonra kaçan tüm göstericiler yakalandı. Bu olaydan bir hafta sonra Menemen, Manisa ve Balıkesirde 1 ay süre ile sıkı yönetim ilan edilmiştir. Olaya doğrudan veya dolaylı olarak katılan 105 kişinin Divanı Harp Mahkemesi’nde yargılanmasına karar verildi. 29 Ocak 1931 günü çıktıkları mahkemede 37 kişinin idamına, 40 kişinin sorumsuzluğu nedeniyle salıverilmesine, 27 sanığın beraatine, 41 kişiye çeşitli hapis cezaları verilmesine karar verildi ve karar Meclis’in onayına sunuldu. İdam hükümlülerinin 6’sının yaşı küçük olduğundan, onların ölüm cezaları ağır hapse çevrildi. TBMM Adalet Divanı ayrıca iki idamlığın cezasını 2 yıl hapse çevirdi. Geriye kalan 28 sanık 3 Şubat 1931 gecesi Menemen’de idam edildi. Bazıları Kubilay’ın başının kesildiği yerde asıldı. Mahkumlardan biri idam sehpasının önünden kaçtı. İki hafta sonra yakalandı ve ertesi gün idam edildi. Türk tarihine ‘Menemen Olayı‘ olarak geçen bu kanlı olay Türkiye Cumhuriyeti’nin 1925’deki Şeyh Said İsyanı’ndan sonra tanık olduğu en önemli olaylardan birisidir. Bugün olayın kahramanı Şehit Asteğmen Kubilay ölümünün 87. yılında saygı ve sevgiyle anılıyor.

 

Follow me

Enes Aydos

Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği - Yazar/Çizer
Enes Aydos
Follow me

En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here