Şefkat Yuvası: DARÜŞŞAFAKA

0

DARÜŞŞAFAKA NEDİR?

Kelime anlamı “Şefkat Yuvası” dır. Anne veya babasını kaybetmiş, yetenekli, maddi olanakları yetersiz olan çocuklara eğitim verilen kuruluş; 1873 yılına dayanan (İstanbul’da) parasız yatılı, karma öğretim kurumudur. İlköğrenim dördüncü sınıftan liseyi bitirene kadar eğitim verilmektedir. Öğrenciler her yıl ülke çapında düzenlenen sınavla seçilir. 1955 yılından beri İngilizce ağırlıklı eğitim vermektedir.


DARÜŞŞAFAKA NEREDE VE NE ZAMAN KURULMUŞTUR?

A) Cemiyet-i Tedrisiyye-i İslamiye (İslam Okutma Kurumu)

30 Mart 1863 tarihinde Padişah fermanı ile Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye (İslam Okutma Kurumu) adlı bir cemiyet kuruldu.

Cemiyetin kurucuları; Maliye Nazırı Yusuf Ziya Paşa, Gazi Ahmet Muhtar Paşa, Vidinli Tevfik Paşa, Hariciye Nazırı Sakızlı Esat Paşa ve Trabzonlu Ali Naki Efendi’dir.

Cemiyetin yapmış olduğu ilk etkinlikler ve amacı Kapalıçarşı’daki esnaf çıraklarına boş zamanlarında okuma-yazma ve sosyal bilgiler öğretmekti. Önce Beyazıt ve Şimşekhane’ de başlayan bu eğitimler kısa zamanda devlet memurları ve halkın ilgisini çekmeye başladı. Bunun üzerine İstanbul’un farklı semtlerinde ve İstanbul’a yakın yerlerde yeni eğitim kurumları açılmaya başlanıldı. Giderek artan ilgi alaka ve öğrenci sayısı sonucunda 1873’de Cemiyet kurucuları yetenekli ve yoksul kız ve erkek Müslüman çocuklarına daha yüksek düzeyde eğitim ve öğretim olanakları sağlayabilmek için çalışmalarını arttırdılar.

Paris’den İstanbul’a getirtilen Sakızlı Esat Paşa, Fransa’da gördüğü asker yetimlerinin eğitimine özel Prytanee Militaire de la Fleche adlı bir okulun planlarını, programını, ders kitaplarını, hatta öğrenci giysilerini örnek olarak getirmişti. Cemiyet’in ileri gelenleri tarafından hemen benimsenen yeni program yürürlüğe girdi. Sadece bununla da yetinilmedi ve yeni bir okul inşa edilmeye karar verildi. Yeni okulun planları tasarlanırken yerinin ise Yavuz Selim ile Fatih Camileri arasında inşa edilmesi kabul gördü. Okul binasının projesi ise Dolmabahçe Sarayı’nın mimarı Balyan Efendi tarafından hazırlanmıştı.

Okulun yapımına 14 Ağustos 1868’de başlandı. 17 Haziran 1873`de ise inşa edilme süresi son bulmuştu, son düzenlemeler için çalışmalar devam etti ve 28 Haziran 1873’de derslere başlandı.

B) DARÜŞŞAFAKA (ŞEFKAT YUVASI)

 

 

Yapım sürerken 3 Ocak 1873’de okulun adı Darüşşafaka olarak değiştirilmişti. Ve Darüşşafaka ilk mezunlarını 1881 yılında verdi. 1903 yılında giderek azalan maddi imkanlar ve geleneksel eğitimi istemeyen bir grup insanın ayaklanması sonucunda Darüşşafaka 2. Abdülhamit tarafından, Maarif Nezareti’ne (Eğitim Bakanlığı) bağladı. Ancak 1908 yılında Maarif Nezaretinin yetkisi altından alınarak yeniden özel bir kurumsallaşmaya gidildi.

 

C) ÖĞRENCİ SEÇİMİ

Darüşşafaka 1873’de belli bir eleme yöntemiyle öğrenci alımına başladı ancak öğrencilerin okula nasıl seçildikleri bilinmemektedir.

Öğrencilerin %63’ü İstanbul kökenliydi. Ancak %20’ye varan bir oranda da özellikle 19. yüzyılda Osmanlı hâkimiyeti’nden çıkmış olan bölgelerden gelenler yoğunlaştı. Bu öğrencilerin okula giriş tarihleri genellikle Balkanlardaki askeri yenilgilerle artmıştır.

Anadolu ve uzak Osmanlı eyaletlerinden seçilen öğrenciler %40’a yakın bir oran oluşturmaktadır. Memleketlerinden, aile ve sosyo-kültürel ortamlarından büyük ölçüde kopan bu çocuklar Darüşşafaka’ya kuvvetle bağlanmaktaydı. Bu durum öğrencileri devletin ve milletin bekası için sadık gençler yetiştirmeye bir adım oldu. Bu yönleriyle Darüşşafaka modeli kimilerince klasik “devşirme” yöntemine benzetilir.

Darüşşefaka Lisesine girebilmek için:

1. Babası ölmüş olmak,
2. 12 yaşından büyük olmamak,
3. Mali durumu yeterli olmamak,
4. İlkokulu o öğretim yılında bitirmiş olmak,
5. Sağlık durumu yatılı öğretime elverişli olmak gerekmektedir.

 

D) ZAMAN İÇERİSİNDE DARÜŞŞAFAKA

 ➡ 1955 – 1956 öğretim yılı, Özel Darüşşafaka Lisesi tarihinde bir dönüm noktasıdır. Bu öğretim yılında Darüşşafaka Lisesi’nde yabancı dille öğretim hamlesi ile, orta ve lise sınıflarında Fen ve Matematik dersleri İngilizce olarak okutulmaya başlamıştır.

 ➡ 1964 1964-1977 arasında okula sadece yetenekli yetimler değil, analı-babalı yoksul çocuklar da (%50 oranında) alınmış, ancak bu uygulama 1977-78 döneminde kaldırılmıştır.

 ➡ 1971-1972 öğretim yılından itibaren de okula kız öğrenciler alınmaya başlanarak, tarihi binanın yapısında somutlaşan, ancak o günün koşullarında uygulanamayan, hem erkek, hem kız öğrencilerin yatılı eğitim görmesi esasına göre karma eğitim sistemine geçilmiştir.

 ➡ 1993 Darüşşafaka Lisesi’nde 1993-1994 öğrenim yılı Maslak’taki yeni kampüste başladı. Değil lise düzeyinde, yüksek okul düzeyinde bile ülkemizde bir örneği bulunmayan yeni kampüs, eski binanın satışıyla bir arada yeni bir dönemin de başlangıcı oldu. Ayrıca Darüşşafaka Çetin Berkmen Sosyal Tesisleri, örnek spor kompleksiyle de Darüşşafaka Spor Kulübü’nün eski başarılı, görkemli günlerine dönüşünün yolunu açtı.

 ➡ 1997 Bağış potansiyelini arttırmak ve mali olanakları yüksek insanlarımıza bağışları karşılığında kaliteli bir yaşam, huzurlu bir birliktelik sağlamak amacıyla Darüşşafaka Yakacık Bağışçılar Sitesi hizmete açıldı.

 ➡ 2003 Darüşşafaka’nın 24 saat bakımı ve tedavisi gerekli hayırsever bağışçıları ve onların yakınlarına çağdaş ve konforlu bir ortamda sürekli ya da geçici olarak sağlıklı bakım hizmeti vermek amacı ile 2003 yılında Maltepe Özel Bakım Ünitesi (Nursing Home) hizmete girdi.

 ➡ 2004 Darüşşafaka, değerli bağış sever’lerine ömür boyu konforlu ve sağlıklı bir yaşam olanağı sunduğu Yakacık Bağışçılar Sitesi’ne ek olarak Maltepe Bağışçılar Sitesi’ni de 2004’te hizmete soktu. Onun yanı sıra Bağışçıları ile birlikte dışarıdan taleplere de cevap veren beş yıldızlı Ömran ve Yahya Hamuluoğlu Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ünitesi’ni de hizmete açarak tarihsel misyonuna yakışır sosyal bir girişim örneği daha vermiş oldu.

E) Darüşşafaka’da Eğitim Vermiş Bazı Ünlüler

• Namık Kemal
• Ahmet Mithat Efendi
• Sait Faik Abasıyanık
• Selim Sırrı Tarcan
• Yahya Kemal Beyatlı
• Yavuzer Çetinkaya

 

F) Darüşşafaka’dan Öğrenim Görmüş Bazı Ünlüler

• Ahmet Rasim
• Aziz Nesin
• Vasfi Mahir Kocatürk
• Tekin Aral
• Tolga Aşkıner
• Berna Moran
• Yalçın Pekşen
• Çetin Alp
• Salih Zeki

Havva Nur Akı
En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)
Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here