Sanayi Devrimi

0

 

1700’lü yılların sonlarında İngiltere’de başlayan Sanayi Devrimi öncesinde imalat çoğu kez el aletleri veya temel makineler kullanılarak insanların evlerinde yapılırdı.

 

Britanya: Sanayi Devriminin Doğduğu Yer

Endüstriyel Devrim’in başlamasından önce, çoğu insan günlük yaşamlarının tarım çevresinde döndüğü küçük, kırsal topluluklarda yaşıyordu. İnsanlar zor şartlar altında yaşıyorlardı, çünkü gelir yetersizdi ve yetersiz beslenme ve hastalık yaygındı. İnsanlar kendi yiyeceklerini, giyeceklerini, mobilyalarını ve aletlerini kendileri üretiyorlardı.Çoğu imalat, el aletleri veya basit makineler kullanılarak evlerde veya küçük, kırsal dükkanlarda yapılıyordu.

 

Yenilik ve Sanayileşme

Özellikle tekstil endüstrisi sanayileşme ile değişime uğradı. 1700’lü yıllarda bir dizi yenilik daha az insan enerjisi gerektirirken sürekli artan üretkenliğe yol açtı. Örneğin, İngiliz James Hargreaves (1722-1778) dönen Jenni’yi (“jenny”, “motor” kelimesinin  kısaltılmış hali) icat etti; bu, bir kişinin eş zamanlı olarak birden fazla makara ipliği üretmesini sağladı. Demir sanayiindeki gelişmeler, Sanayi Devrimi’nde merkezi bir rol oynadı. İngiliz asıllı Abraham Darby (1678-1717), 18. yüzyılın başında, kömür yakıtlı (kömürle çalışan) fırın yerine bir dökme demir üretmek için daha ucuz ve daha kolay bir yöntem keşfetti. 1850’li yıllarda İngiliz mühendis Henry Bessemer (1813-1898) kitlesel çelik üreten ilk ucuz prosesi geliştirdi. Buhar motoru aynı zamanda sanayileşmenin ayrılmaz bir parçasıydı. İngiliz Thomas Newcomen (1664-1729), 1712’de ilk pratik buhar motorunu geliştirdi (esas olarak mayınların su pompalamak için kullanıldı). 1770’li yıllara gelindiğinde, İskoç mucidi James Watt (1736-1819), Newcomen’in çalışmalarını geliştirdi ve buhar motoru, Sanayi Devrimi sırasında makine, lokomotif ve gemilerde kullanılmaya başlandı.

 

Ulaştırma ve Sanayi Devrimi

Nakliye endüstrisi, Sanayi Devrimi sırasında da önemli bir dönüşüm geçirdi. Buhar makinesinin gelmesinden önce, hammaddeler ve mamul mallar at çekme vagonları ve tekneler vasıtasıyla çekilip dağıtılırdı.1800’lerin başında, Amerikan Robert Fulton (1765-1815) ticari olarak başarılı ilk buharlı gemiyi icat etti. 1800’lerin başında İngiliz mühendis Richard Trevithick (1771-1833) ilk buharlı demiryolu lokomotifini kurdu. 1850 yılına gelindiğinde, Britanya’nın 6.000 milden fazla demiryolu pisti vardı.

 

Sanayi Devriminde İletişim ve Bankacılık

Telgraf gibi buluşlar ile Sanayi Devrimi sırasında iletişim kolaylaştı. 1837’de iki İngiliz William Cooke (1806-1879) ve Charles Wheatstone (1802-1875), ilk ticari elektrikli telgrafı patent aldı. Sanayi Devrimi, aynı zamanda, banka ve endüstriyel finansçıların yükselişini de sağladı.1770’lerde Londra’da bir borsa kuruldu; New York Menkul Kıymetler Borsası 1790’ların başında kuruldu. 1776’da, modern ekonominin kurucusu olarak kabul edilen İskoç sosyal filozofu Adam Smith (1723-1790), “Ulusların Zenginlikleri” ni yayımladı.

 

Sanayileşme Sırasında Yaşam Kalitesi

Sanayi Devrimi, özellikle orta ve üst sınıflar için, daha fazla hacim ve çeşitli fabrika ürünü mal getirdi ve birçok insanın yaşam standardını yükseltti. Bununla birlikte, yoksullar ve işçi sınıfı için hayat zorluklarla dolmaya devam etti. Fabrikalarda çalışanlar için ücretler düşüktü ve çalışma koşulları tehlikeliydi.Vasıfsız işçiler çok az iş güvenliğine sahipti. Çocuklar iş gücünün bir parçasıydı ve çoğu zaman uzun saatler çalıştırılıyorlar ve makineleri temizlemek gibi son derece tehlikeli görevler için kullanılıyorlardı. 1860’lı yılların başında Britanya’nın tekstil endüstrisindeki işçilerin yaklaşık beşte biri 15 yaşından küçüktü. 1860’lı yılların başında Britanya’nın tekstil endüstrisindeki işçilerinin yaklaşık beşte biri 15 yaşından küçüktü. Sanayileşme, aynı zamanda bazı zanaatkarların makinelerle değiştirildiği anlamına geliyordu.

 

Sanayileşmenin Yayılmaya Başlaması

İngilizler, teknoloji ve vasıflı işçilerin ihracını yasaklayan bir yasayı onayladı; Ancak, bu konuda çok az başarıları vardı. Sanayileşme İngiltere’den Belçika, Fransa ve Almanya da dahil olmak üzere diğer Avrupa ülkelerine ve Amerika Birleşik Devletleri’ne yayılmıştır. 19. yüzyılın ortalarına gelindiğinde sanayileşme, Avrupa’nın batı kesimi ve Amerika’nın kuzey doğu bölgesi boyunca yerleşmişti. 20. yüzyılın başlarında ABD, dünyanın önde gelen endüstri ülkesi haline geldi.

Gülay Demir

Toros University/Economics
Gülay Demir

En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here