Plüton’un İlk Kez Neptün’ün Yörüngesine Girmesi

0

PLÜTON  İLK KEZ NEPTÜN’ÜN YÖRÜNGESİNE GİRDİ  

PLÜTON  

PLÜTON’UN KEŞFİ 

PLÜTON NEDEN GEZEGEN DEĞİLDİR ?

PLÜTON NEDEN CÜCE GEZEGEN ?

PLÜTON’UN UYDULARI VAR MI ?

PLÜTON ‘UN GEZEGENLER ARASINDAKİ YERİ 

NEPTÜN’ÜN KEŞFİ 

NEPTÜN’ÜN UYDULARI 

PLÜTON NEPTÜN’ÜN YÖRÜNGESİNDE 

PLÜTON  

Güneş sisteminde bilinen en küçük ikinci cüce gezegendir. 2006 yılında alınan bir kararla gezegen sınıflandırmasından çıkarıldı, cüce gezegen olarak ilan edildi ve gezegen sayısı sekize düştü. Diğer gezegenler arasında güneşe en uzak olanıdır. Güneşin etrafında dönen on birinci cisimdir. Plüton’un formal adı ise 134340 Plüton’dur. Üzerinde yaşam yoktur. Diğer gezegenlerde de olduğu gibi güneş ışıklarını geri yansıtır. Bir çok cismi içinde bulunduran Kuiper Kuşağının da belirgin bir üyesidir. Taş ve buzdan oluşmaktadır. Plüton, kütle ve hacim olarak Ay’ın beşte biri kadardır. Güneş’e Neptün’den daha yakındır. Plüton 1930 yılında keşfedildiğinden 2006 yılına kadar Güneş Sistemin’de dokuzuncu gezegen olarak anıldı. Daha sonra Plüton’a benzer başka cüce gezegenler keşfedilince, 1970 yıllarında bir tartışma konusu oldu ve Güneş Sisteminde cüce gezegen olarak adlandırıldı. 1970’de bulunan ikinci cüce gezegenin adı Chiron‘dur. Chiron‘un ardından 2005 yılında Plüton’dan %27 daha büyük bir cüce gezegen daha bulunmuştur, adıda Eris‘tir. Uluslararası Astronomi Birliği Güneş Sistemi’nde gezegen olmanın şartları belirlenmiştir ve Plüton gezegenlikten çıkartılmış, Chiron ve Eris ile beraber yeni bir küme olan ” Cüce Gezegenler ” diğer adıyla ” Kuiper Kuşağı ” sınıfına dahil edilmiştir. Ayrıca  New Horizons  uzay aracı Plüton’un dağlarının 3.500 metre olduğunu bulmuştur ve uydunun içinde Plüton’u bulan kişinin külleri vardır.

 

PLÜTON’UN KEŞFİ 

Clyde Tombaugh, Plüton’u keşfeden bilim adamı. Neptün ve Uranüs‘ün düzensiz hareketlerinden yola çıkarak Neptün’den sonra gelen bir gezegen olduğu anlaşılmış ve 15 yıllık bir çalışmayla da Plüton bulunmuştur. Tombaugh  Arizona’daki gözlem evine gelerek elindeki farklı bir sistem ile  Plüton’u bulmuştur. Bu sistem levhaları hızla aşağı ve yukarı yönlerde değiştirerek  değişiklikleri saptama metoduna göre işliyordu ve  böylece fotoğraflar arasında  konum ve görünüşü değişmiş olan herhangi bir nesnenin  deviniminin sanal görüntüsü yaratabiliyordu. 18 Şubat 1930’da Tombaugh, aynı yılın Ocak 23 ve 29’unda çektiği iki imaj arasında  önemli bir görüntü devinimi olduğunu fark etti.  21 Ocak’ta çekilen çözünürlüğü iyi olmayan bir fotoğrafta bu cisimi onaylıyordu. Daha sonra  yapılan dikkatli gözlemlerde bu yeni cismi onayladı  ve 13 Mart  1930’da Harvard Koleji Gözlemevi  Plüton’un  saptandığını duyurdu. Plüton’un her geçen sene Güneş’e yaklaşmasıyla parlaklığı artmaktadır. Plüton’un Güneş  etrafında dönmesi 248 senedir. Kendi etrafında dönmesi  ise 6,3867 gün sürer. Plüton en büyük teleskoplarla gözlenebilir ve ayrıntılarını bu büyük teleskoplarla görmek mümkün değildir. Güneş’ten çok uzak olduğu için yüzey ısısının çok düşük olduğu tahmin edilmektedir. Yüzey sıcaklığı -200 santigrat derecedir.Hala kanıtlanmasa da Plüton’un yüzeyinin altında bir okyanus olduğu tahmin edilmekte. Dünyamızın yerçekiminin 15’te 1’i kadar yer çekimi bulunmaktadır. Yüzeyindeki buz tabakasının kalınlığı 10 km’dir. 1 Plüton günün 6,5 Dünya gününe eşittir.

Plüton

PLÜTON NEDEN CÜCE GEZEGEN ?

Plüton, diğer gezegenlerden şekil bakımında diğerlerinden farklı ve değişik olduğu saptandı. Bu gariplikler keşfedildikten sonra gök bilimciler tarafından Plüton’un gezegen sınıfında mı, yoksa cüce gezegen sınıfında mı olması gerektiği tartışılmaya başladı. Tuhaf olan ilk şey, Plüton’un yörüngesinin diğer gezegenlere göre çok daha fazla eliptik ve daha eğik olmasıdır.

 

Aşağıda gördüğünüz üzere tüm gezegenler belli düzenli bir yörüngede dönerken, Plüton diğer gezegenlerin yörüngesine göre 17 derecelik bir açıya sahip yörüngede dolanır. Neptün ‘ün yörüngesiyle Plüton ‘un yörüngesi çakışır ve bazı gök bilimciler, Plüton’un  eskiden Neptün’ün uydusu olduğu hipotezini öne sürmüştür.Bir diğer tuhaflığı ise Plüton’un Charon isimli uydusu ile birlikte gezegen – uydu ilişkisinden çok çift gezegen sistemi gibi bir ilişkilerinin olmasıdır. Açıklamasını yapmak gerekirse; Dünyamız kendi etrafında dönerken, uydusu olan Ay onun etrafında dönmektedir ve burada kütle merkezi Dünya’dır. Fakat Charon, Plüton’un etrafında dönmekle birlikte  Plüton’da başka bir kütle merkezinin etrafında dönmektedir. Yani normalde gezegen-uydu diye tanımladığımız  iki gök cismi, aslında ortak bir kütle merkezi etrafında tur atmaktadır.

 

Bu gariplikler yüzünden gök bilimciler arasında bir soru ortaya çıktı, Plüton acaba gezegen mi yoksa cüce gezegen mi? Gök bilimcilerden bazıları gezegen tanımını “yıldızlardan küçük her küresel gök cismi ” olarak değiştirmeyi düşündü, ancak bu, Güneş Sistemimizdeki gezegen sayısını 8’den yaklaşık olarak 100’e çıkartmak demekti. 2003 yılında Haumea ve Makemake gibi Plüton’a büyüklük olarak yakın gök cisimlerinin keşfedilmesi bilimcileri zorda bıraktı. Ve bilim adamlarını zorda bırakacak bir olay daha oldu, 2005  yılında Eris isimli gezegenin keşfiyle oldu. Eris’te Kuiper kuşağında yer alan gezegenlerdendir ve Plüton’dan biraz daha büyüktür. Bu keşif gök bilimcilere iki şeçenek sunuyordu. Birincisi ya ErisHaumea ve Makemake  gezegen sınıfında yer alacaktı yada ikinci seçenek olarak Plüton cüce gezegen olarak adlandırılacaktı.

 

PLÜTON ‘UN UYDULARI VAR MI ? 

Plüton‘un toplam beş tane uydusu bulunmaktadır. Aralarında en büyüğü Charon‘dur. Plüton ve uydusu Charon arasındaki mesafe, Güneş Sistemi’nde bilinen bütün gezegen – uydu yada  cüce gezegen – uydu  arasındaki mesafeden çok daha küçüktür. 

Diğer uyduların adları ise ;

➡ Nix

➡ Hydra

➡ Kerberos ve

➡ Styx’tir.

 

 

PLÜTON ‘UN GEZEGENLER ARASINDAKİ YERİ

Önceden dokuzuncu gezegen olarak anılan Plüton, kendisi gibi veya kendisinden büyük gezegenlerinde olduğu saptanınca artık bizim Güneş Sistemimizde yeri olmadığına karar verildi. Ve Kuiper Kuşağında Cüce gezegen olarak adlandırıldı.

 

NEPTÜN  VE NEPTÜN’ÜN KEŞFİ  

Neptün Güneş Sistemindeki sekizinci gezegen ve Güneşe en uzak gezegendir. Adını Roma deniz tanrısı Neptunus’ten almıştır. Çapına göre en büyük dördüncü, kütlesine göre en büyük üçüncü gezegendir. 23 Eylül 1846’da keşfedilmiştir. Gözlemlenmeden önce matematiksel tahmin edilen ilk gezegendir. İlk önce uydusu Triton keşfedildi, ardından da  20. yüzyılda diğer 12 uydusu keşfedildi. Neptün şimdiye kadar sadece Voyger 2 tarafından iki kez ziyaret edilmiştir. Neptün’ü İlk Galileo buldu fakat hareketsiz olduğunu gözlemlediği için onu bir yıldız sandı. Daha sonra bir akademide bilim adamları şüpheleri üstüne bu gezegeni araştırdılar ve matematiksel tahminlerinin yakın derecesinde gezegeni buldular. Öncelikle ismi tam belirlenemedi ve sürekli değişiklik gösterdi. Daha sonrasında akedemi Neptün ismi önerdi ve şuanda bu ismi kullanılıyor. Neptün’ün atmosferi %80 hidrojen ve %19 helyumdan oluşur. Az miktarda da metan vardır. Neptün ‘ de fırtına ve rüzgar iklim bakımından çoktur ve Neptün’de rüzger dönüş yönünün tam tersine esmektedir. İç yapı olarak buzlu kayalıklardan ve toz bulutlarından oluşmaktadır.

 

NEPTÜN VE UYDULARI 

PLÜTON NEPTÜN ‘ÜN YÖRÜNGESİNE NEDEN GİRDİ ?

Neptün’ün bilinen 14 uydusu vardır. En büyük uydusu Triton’dur. Sırasıyla uyduları; Naiad, Thalassa, Despina, Galetea, Larissa, S/2004 N 1, Proteus, Triton, Nereid, Halimede, Sao, Laomedeia, Psamathe, Neso’dur. Plüton’un Neptün’ün yörüngesine girme sebebi ise, Plüton’un Güneş Sisteminde eliptik bir şekilde tur atmasından ötürü olduğu için belli zamanlarda Neptün’ün yörüngesine girmektedir.

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here