Paris Barış Konferansı ve Osmanlı İmparatorluğu

0
71

Osmanlı İmparatorluğu İçin Sonun

Başlangıcı Paris Barış Konferansı

Tarihler 18 Ocak 1919’u gösterdiğinde 1.Dünya savaşından galip gelen İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya, Abd, Romanya,Yunanistan, Japonya) mağlup olan İttifak Devletlerinin (Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı İmparatorluğu, Bulgaristan) topraklarının geleceği ve uygulanacak yaptırımlar hakkında nihai karar almak için toplanmıştır.

Fakat bu konferans İtilaf Devletlerinin tamamen kendi çıkarlarını hesapladıkları bir görüşmeye dönüşmüştür. İtalya ile İttifak devletleri arasında ilk anlaşmazlıkların çıktığı toplantıdır. İttifak devletlerinin değil sadece Osmanlı İmparatorluğunun nasıl paylaşılacağına yönelik görüşmelerin yapıldığı bir görüşmeye dönüşmüştür.

 


Genel olarak alınan kararlara madde madde bakarsak;

1) Konferansa katılan devletlerin katılımı ile Milletler Cemiyeti kuruldu.

2) Galip devletler Wilson ilkelerine uymayarak ağır antlaşmalar hazırladılar. 

3) Savaş zamanı yapılan gizli anlaşmaların aynen uygulanması kararı alındı.

4) İngiltere ve Fransa’nın önerisi ile savaş tazminatı yerine ‘savaş onarım’, sömürgecilik yerine ‘manda-himaye’ sistemleri getirildi.

5) ABD tüm antlaşmaların dışında kalacağını bildirdi.

6) Almanya, Avusturya ve Bulgaristan ile imzalanacak antlaşmalar hazırlanmış fakat Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili bir antlaşma metni hazırlanmamıştır.

En son maddede belirtildiği gibi Osmanlı İmparatorluğu ile alakalı tam ve net olarak bir antlaşma metni hazırlanmamıştır. Sebebi ise İtilaf devletlerinin Osmanlı imparatorluğunu nasıl paylaşacaklarına anlaşamamalarıdır. Rusya savaştan çekildiği için Ruslara verilecek bölgelerin İtilaf devletleri arasında paylaşılması konusunda anlaşmazlık çıktığı için bu konu sonraya bırakılmıştır.

Fakat kısmen de olsa daha sonra imzalanacak Sevr antlaşmasının zemini oluşturulmuştur;

  • Batı Anadolu Yunanistan’a
  • Güneybatı Akdeniz İtalya’ya
  • Urfa, Maraş, Antep, Suriye ve Lübnan Fransa’ya
  • Irak, Filistin ve Boğazların İngiltere’ye

verilmesi konusunda hemen hemen mutabakata ulaşmışlardır.

Anlaşamadıkları konuları açmamız gerekirse en başta boğazlar ve Ege bölgesidir. İtalya Ege bölgesini istemesine rağmen İngiltere İtalya’yı kendine tehdit olarak gördüğü için kendisinin kontrol altında tutabileceği Yunanistan’a verilmesini istemiştir.

İtalya’ya bu bölgeleri bırakırsa kendisinin söz hakkı olmayacağını İngiltere gayet iyi bilmekteydi. Bu konu üzerinde tartışmalar sürerken Yunanistan Ege’de Rumların Müslümanlar tarafından katledildiği dedikodusunu yayarak lobi çalışması yapmıştır. Bunun neticesinde Ege’nin Yunanlılara verilmesi konusunda bir eğilim oluşmuştur. Bu eğilimden cesaret alan Yunanlılar Ege’de işgal faaliyetlerine başlamış ve İngiltere ile İtalya bu duruma sessiz kalarak Yunanlılara Ege’nin verildiğini kabul ettirmiştir. İngiltere asla İtalya’nın boğazlara yakın bir konumda olmasını istememiştir. Bu nedenle İngiltere ve İtalya arasında sert tartışmalar yaşanmış ve İtalya İtilaf devletlerinin çoğu ile ters düşmüştür. Boğazlar konusunda da İtalya diretmiş fakat tek söz sahibi gibi davranan İngiltere ve Fransa karşısında hiçbir şey elde edememiştir.

Bir diğer anlaşmazlık konusu ise, Doğu Anadolu bölgesinde Ermenilerin bir devlet kurmak için haritalar ortaya koymasıdır. Tüm devletler tarafından kabul gören bu fikir Kazım Karabekir yönetimindeki ordunun Doğu Anadolu’daki Ermeni çeteleri darmadağın etmesi ile kağıt üzerinde kalmış ve bu konu kapanmıştır.

Esasen Karadeniz bölgesi ve Doğu Anadolu’nun bir kısmı Rusya’ya verilecekti. Fakat Rusya savaşın ortasında çekilince bu bölgenin kime verileceği konusu da ortaya çıkan başka bir tartışma konusuydu.Bu konuda da konferansta bir karar alınmamış ve Sevr antlaşmasında burada Ermeni ve Kürt devleti kurulması kararı alınmıştır.

22 Ocak 1919 tarihinde Osmanlı yetkilileri de konferansa çağrılmışlardır. Fakat acı bir şekilde bir zamanlar dünyaya hükmeden imparatorluğun yetkilileri cılız itirazlar yapmaktan öteye geçememiştir.İngiltere ve Fransa istedikleri kararları dikte ederek Osmanlı hükümetine kabul ettirmiştir. Fakat İtalya kendisinin mağdur edildiğini düşündüğü için Osmanlı devletinin yanında bir duruş göstermiştir. Tabii ki Osmanlı devletini sevdiği için değil kendisine Ege’nin verilmediği içindir.

Bu konferanstan bir süre sonra İttifak devletleri ile ayrı ayrı antlaşmalar imzalanmıştır.Osmanlı İmparatorluğu ile de çok ağır şartları olan ve işgalin başlayacağı Sevr antlaşması imzalanmıştır. Yani Sevr antlaşmasının zemini kısmende olsa 30 Ocak 1919’da Paris Barış Konferansında alınan kararlara dayanmaktadır.

Her ne kadar İtilaf devletleri konferanslar da Türk topraklarını paylaşmanın hesabını yapsa da Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde Türk milleti cesurca, kahramanca savaşarak İtilaf devletlerinin kendi aralarında yaptıkları tüm anlaşmaları bertaraf ve darmadağın etmiştir.

You may also like

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here