‘Oysa Herkes Öldürür Sevdiğini’ diyen Oscar Wilde’ın Doğum Günü

0
Eminim bu isme yabancı değilsinizdir.
Eminim bu isme yabancı değilsinizdir.

Bugün Oscar Wilde’ın doğum günü.

Eminim bu isme yabancı değilsinizdir. İrlandalı oyun yazarı, romancı, kısa öykücü ve şair sıfatlarından herhangi biriyle duymuş veya bir yazısına, sözüne mutlaka bir yerlerde denk gelmişsinizdir.

Ama size Ezel dizisindeki –yeğen diye seslenen, Tuncel Kurtiz’in okuduğu ‘Oysa Herkes Öldürür Sevdiğini’ şiiri desem mutlaka bilirsiniz. Yazının sonunda sözlerinin ve videosunun da bulunduğu bu şiirin, şairidir kendisi.

İsterseniz sözlerine, şiirine gelmeden önce biraz hayatına bakalım.

 

KİMDİR OSCAR WİLDE?

Oscar Wilde 1864’te tıp bilimine hizmetleriyle şövalye unvanı almış olan İrlanda’nın tanınmış göz cerrahlarından olan Sir William Wilde ve başarılı bir yazar, genç İrlandalı devrimcilere örnek bir şair olan Jane Francesca Wilde’ın ikinci çocuğu olarak Dublin’de doğmuştur.

Eğitimi ve Estetizm

Portora’dan mezun olduktan sonra Dublin’deki Trinity Kolejinde 1871’den 1874’e kadar eğitim gördü. Sıradışı bir öğrenciydi, Trinity öğrencileri için en büyük ödül olan Berkeley altın madalyasını kazanmıştır. Burs kazandığı Oxford Üniversitesi Magdalen Koleji’nde 1874’den 1878’e kadar eğitimine devam etmiş hayatı sanata yaklaştırmak olan estetik akımının bir parçası olmuştur.

Editör, Yazar, Şair, Oyun Yazarı Oscar Wilde

1887‘de Woman’s World Dergisi‘nin editörlüğünü üstlendi. Aynı yıl Dünyanın Tek Gerçek Hayaleti‘ni (Canterville Hayaleti) kaleme aldı. Bundan sonraki altı yıl, Wilde’ın yazarlık hayatının en verimli dönemi oldu. Çocuk öykülerinden oluşan iki kitap, 1890‘da bir Amerikan dergisinde yayınlanan tek romanı Dorian Gray’in Portresi, A Woman of No Importance (Önemsiz Bir Kadın), An Ideal Husband (İdeal Bir Koca) ve The Importance of Being Earnest (Ciddi Olmanın Önemi) adlı oyunları bu dönemde yayınlandı.

“Dorian Gray’in Portresi”, 1891‘de kitap haline getirildi ve içerdiği homoerotik öğeler, şiddetli tepkilere yol açtı. Aynı kitap daha sonra Wilde’ın kaderini belirleyecek davalarda kanıtmışçasına kullanıldı. Bununla birlikte aynı dönemde yazılan oyunları büyük beğeni topladı ve onu zamanının en önemli oyun yazarlarından biri haline getirdi.

Estetizm ve Cinsel Hayatı

Springfield Republican gibi bazı yayınlar, Wilde’ın Boston konferansı sonrasındaki estetizm ile ilgili konuşmalarından sonra onun anlayışının, güzelliğe ve estetiğe övgüden çok şöhret amacıyla yaρılan bir hareket olduğuna karar verdi. Ayrıca Wilde’ın giyim tarzı da Higginson gibi eleştirmenlerin odak noktası haline geldi. Higginson, Unmanly Manhood gazetesine yazdığı mektupta Wilde’ın dişiliğinin erkek ve kadınların davranışlarını etkileyeceğinden ve şiirinin erkekleri dişil züppeliğe yaklaştıracağından endişe duyduğunu belirtti. Ek olarak Wilde’ın edebiyatı, eşcinselliği ve kişisel imajını inceleyerek onun hayat tarzını ve eserlerini ahlaksız bulduğunu açıkladı.

İki erkek çocuğu babası olan Oscar Wilde ‘ı 1891 yazında Lord Douglas onu şair Lionel Johnson’la tanıştırdı. Aralarında büyük bir dostluk başlamıştır. Bu ilişkinin cinsel bir içeriği olmadığını, sadece entelektüel seviyede olduğunu daha sonraları Lord Douglas söyleyecek olsa da Wilde bu ilişki şikayeti yüzünden iki yıl hapis cezası almıştır.

Davası, hapis hayatı ve Reading Zindanı’na transferi

Bir süre sonra Wilde’ın Lord Douglas ve Alfred Taylor’la ilişkileri basında yer etmeye başladı. Aktör Charles Brookfield’in de yardımıyla polisler Wilde’ın Londra suçlularıyla olan ilişkisini açığa çıkardı ve Wilde dava edildi.

Dava halkın büyük ilgisiyle 3 Nisan 1895’te başladı ve aynı şekilde 25 Mayıs’ta Wilde’ın büyük ahlaksızlık suçu nedeniyle iki yıl kürek hapsine çarptırılmasıyla bitti. İlk başta Pentonville’de ve sonra Wandsworth’te yatan Wilde en sonunda Reading Zindanı’na transfer edildi. Bundan sonra mahkûm C.3.3. olarak bilinen Wilde’a ilk başta kalem kâğıt bile verilmemişti; fakat daha sonra bu ihtiyacı karşılandı. Hapis günlerinde Douglas’a 50.000 kelimelik bir mektup yazdıysa da gönderme şansı bulamadı. Ölümünden sonra mektup Ross tarafından kısaltılarak De Profundis adıyla basıldı. 1962’de tam haliyle Oscar Wilde’ın Mektupları adı altında yayımlandı.

ÖLÜMÜ

Tutuklanmasından sonra eski aile adlarından biri olan “Holland”ı soyadı olarak alan eşi, çocuklarını alarak İsviçre‘ye göçmüş ve 1898‘de orada ölmüştü. Oscar Wilde, 30 Kasım 1900‘de Paris’te öldü ve Pere Lachaise Mezarlığı‘nda gömüldü.

İzlenme Rekoru Kıran Ezel Dizisinin Unutulmaz Dizeleri Bir Oscar Wilde Şiiri

Oscar Wilde’a ait olup olmadığını bilmeseniz de, şiiri mutlaka hatırlayacaksınızdır. Yazının sonundaki videoyu açıp dinlemeyi unutmayın;

Oysa Herkes Öldürür Sevdiğini

Kulak verin bu dediklerime,

Kimi bir bakışıyla yapar bunu,

Kimi dalkavukça sözlerle,

Korkaklar öpücük ile öldürür,

Yürekliler kılıç darbeleriyle!

 

Kimi gençken öldürür sevdiğini

Kimi yaşlı iken;

Şehvetli ellerle boğar kimi

Kimi altından ellerle;

Merhametli kişi bıçak kullanır

Çünkü bıçakla ölen çabuk soğur.

 

Kimi yeterince sevmez kimi fazla sever,

Kimi satar kimi de satın alır;

Kimi gözyaşı döker öldürürken,

Kimi kılı kıpırdamadan;

Çünkü herkes öldürebilir sevdiğini

Ama herkes öldürdü diye ölmez.

 

Oscar Wilde’dan Bazı Alıntılar

Bencillik; canınızın istediği gibi yaşamak değil, başkalarından sürekli kendi istediğiniz gibi yaşamalarını talep etmektir.

 

Hayat o kadar lanet bir şey ki; herkesin yanlış yaptığını doğru yaparsan, yanlış yapmış sayılıyorsun!

 

Sadece aptalların ciddiye alındığı bir dünyada yaşıyoruz. O halde beni anlamıyorlar diye üzülmek niye?

 

Kadınlar gariptir sevmeyi bilmeyeni sever. Erkekler daha da gariptir, gider sevmeyi bilmemeyi seven kadını sever.

 

Davranışlar kelimelerden daha fazla konuşur, daha çok şey ifade eder.

 

Bilmek her şeyin sonu olur. Çekici olan bilememektir. Sis her şeye harika bir güzellik katar.

 

Düş gücü bulunmayanların son sığınağıdır, tutarlılık.

 

Kendime yalan söylemeye başladığımdan beri, kimseye inanmıyorum.

 

Kadınlar sevilmek için yaratılmışlardır. Anlaşılmak için değil.


Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here