Osmanlı Zaferi: Sakız Adası

0

SAKIZ ADASI NERESİDİR?

Yunan adaları içinde ( Samos ve Midilli adaları arasında) bambaşka bir yere sahip olan Sakız Adası; Ege Denizinde, Karaburun Yarımadasının karşısında bulunur. Günümüzde Sakız Adası Yunanistan Devleti’ne aittir.

 

 

Sakız Adası İzmir in  Çeşme ilçesinden gemi yolculuğu ile 45 dakika- 1 saatte ulaşabileceğiniz bir adadır. Bu ada adını sakız ağaçlarından almıştır. Adanın adını aldığı sakız ağaçları bu adanın güneyinde yer alır.

 

 

Sakız ağaçlarının dibinde yer alan kireçler sayesinde sakızlar kirecin üzerine düşüyor. Böylelikle sakız yere düşüp kirlenmiyor,kirece düşüyor. Adada 65-66 ya yakın köy bulunur ve temiz plajlarıyla çok turist çekmektedir.

 

 

SAKIZ ADASI TARİHÇESİ

Sakız Adası 14. ve 15. yüzyıllarda Cenevizliler tarafından kurulmuş olup deniz ticareti için önemli bir yere sahiptir. Sakız Adasında evler taştan yapılma, sokakları dar ve bütün sokaklar meydanda birleşmektedir. Köylüler sakız ağaçlarından her yıl 300 ton sakız reçinesinden sakız, diş macunu, sakız dondurması yapar. Yerel halk geçimini denizcilikten, balıkçılıktan, tarım ve turizmden sağlamaktadır.

Adanın güneyinde bulunan köyler, sakız köyü olarak bilinir ve damla sakızı üretiminde başarılıdırlar. Damla sakızı, 10.yy’dan itibaren adayı ziyaret eden Avrupalı gezginler sayesinde dünyaca meşhur olmuştur. Damla sakızı bütün dünyaya sadece Sakız Adasında yetişir.

Sakız köyü korsanlardan korunmak için evleri kale şeklinde yapmışlardır. Adanın kuzeyinde ve güneyinde birçok köy bulundurması ve birçok eser barındırması yönüyle de çok fazla turist çeken bir adadır. Cenevizlilerin mimari tarzını  gösteren taştan yapılma evler ve taş konaklar adayı keşfetmeye değer kılan bir özellik haline getirmiştir.

Gelelim adanın ismini rivayetlere göre nasıl aldığına;

Bildiğimiz üzere adanın ismini sakız ağaçlarından almıştır. Sakız adasının Yunanistan da kullanılan ismi “Chios” dur. Ayrıca adanın ana yerleşim birimlerine de Chios denilmektedir. Adanın Chios ismini ise rivayetlere göre; adanın antik kralı Inopion’un kızı olan “CHİONA”  dan aldığıdır.

 

SAKIZ ADASI OSMANLI EGEMENLİĞİ

Sakız Adası çeşitli tarihlerde birçok devletler tarafından işgal edilmiştir. (Persler, Romalılar, Bizanslılar, Araplar ve  Cenevizliler)

İyonlar döneminde ada, bölgede önemli bir yere sahip olmaya başladı ve büyük bir donanma güç haline gelmeye başladı. Böylelikle Sakız Adası Yunanistan ın  en önemli  ticaret merkezi oldu.

Sakızlı Adası Çaka Bey tarafından alınmasıyla Selçuklu idaresine girdi. Fakat uzun sürmedi ve 1304 te tekrar Cenevizlilere verildi.

Osmanlı etkisine geçişi ise 1415 senesi itibariyle vergiye bağlanmasıyla oluşur. Vergiye bağlanan adada vergileri aksatması sonucu 1566 yılında tam anlamıyla Osmanlı egemenliğine girdi.

Yunanlı asillerin isyan çıkartıp kışkırtması sonucu sakız isyancıları çok sayıda müslüman halkını ve askerlerini öldürür. Adaya sevk edilen askerler kısa bir süre sonra adayı kontrol altına alabildi.

1912 yılına  Yunanistan Sakız Adasını işgal etti. Ada İkinci Dünya Savaşı’na kadar Yunanistan’da kaldı. İkinci Dünya Savaşı sırasında da Yunanistan’ın Almanlara teslim olmasıyla Alman ve İtalya askerleri adaya girdi. 1944’te ise Yunanistan ve İngilizlerin ortak hareketi sonucunda ada geri alındı ve tekrar Yunanistan’a bırakıldı. Adanın bağımsızlığını kazanması ve Yunanistan’a bırakılması 11 Kasım 1912 tarihinde gerçekleşir.

 

SAKIZ ADASI LONDRA KONFERANSI ANTLAŞMASI

Londra Antlaşması (30 Mayıs 1913) maddeleri şöyleydi;

•Osmanlı Devleti Midye-Enez hattının doğusuna çekilecek.

•Avrupanın büyük devletleri Arnavutluk ve Ege adalarının durumunu belirleyecek.

•Yunanistan’a Selanik, Güney, Makedonya ve Girit verilecek.

•Bulgaristan a Kovala ile Dedeağaç verilecek.

•Sırbistan’a Orta ve Kuzey Makedonya verilecek.

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here