Nevşehirli Damat İbrahim Paşa Neden Öldürüldü?

0
41

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa padişah III. Ahmet dönemi sadrazamlık yapmış bir Osmanlı Devlet adamıdır. Kendisine damat denmesinin sebebi padişahın kızıyla evli olması ve hanedanın damadı olmasıdır. Kendisi tarihte Lale Devri olarak bildiğimiz esas adıyla Büyük Felaketlerden Önceki Rahat Dönem olarak adlandırılan dönemin baş aktörüdür. Bilime sanata ilgi duyan savaştan çok bilimle ilgilenen bir devlet adamıydı savaş konusunda çok uzman olduğu söylenemez ancak yenilik reform dendiği zaman akla Damat İbrahim Paşa gelmektedir. Damat Ali Paşa’nın Mora’da şehit düşmesiyle dağılan orduyu tekrar toparlayıp Avusturya ile sulh yaparak orduyu daha büyük bir badireden kurtarması üzerine sadrazamlığa tayin edilmiştir. Şüphesiz padişahın teveccühünü kazanmış güvenine nail olmuş olan bir devlet adamı olacakki yine aynı şekilde padişah tarafından uygun görülüp hanedana damat olmuştur. Uzun süre sadrazamlık yapmış İstanbul’da baş gösteren yangın vakalarına tedbir olsun diye tulumbacılar teşkilatını kurmuş ve aynı zamanda İstanbul’un imarıyla da yakından ilgilenmiştir. Matbaanın Osmanlıya kazandırılmasına öncülük etmiş dönemin yazma eserlerinin yurtdışına kaçırılmasını engellemek için tedbirler uygulamıştır şüphesiz Lale Devri’nin en etkili aktörüdür Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, renkli kişiliğiyle sanata ve sanatçıya olan ilgisiyle şüphesiz ince bir insan iyi bir devlet adamıydı.

16 Ekim 1730 yılında boğdurularak öldürülmüştür. Sebebine gelecek olursa o dönem patlak veren Patrona Halil İsyanı olarak bildiğimiz yeniçeri ayaklanması padişahı tedirgin etmekteydi. Çünkü kendisi de yeniçerilerin desteğiyle tahta geçmiş bir padişahtı bu sebeple yeniçerilerin isteklerine boyun eğmekteydi ve yeniçeriler Damat İbrahim Paşa’nın kellesini istemekte idiler. Padişahın yapacak bişeyi yoktu ve ister istemez tahtı koruyabilmek adına damadı İbrahim Paşa’ı infaz ettirecekti. Öylede oldu cesedi yeniçerilerin görüp inanması için sarayın duvarlarına asıldı. Daha sonra ise yeniçerilere teslim edildi.

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın kültür sanat bilim alanında yaptığı yenilikler küçümsenemez fakat savaş konusunda güçlü olmak zorundasınız eğer Osmanlı Devleti’nde askeri anlamda söz sahibi değilseniz önce otoriteniz sorgulanır sonra canınız istenir. Bu durumu Osmanlı Hanedan gelenekleriyle açıklayabilmek mümkündür mesela her padişah iyi bir savaşçıydı kumandandı düşünsenize padişahın vekili olan sadrazamların savaş konusunda zayıf olması ne gariptir belkide bu konudaki soğukluğu ve bilgisizliği onun otoritesinin sorgulanmasına sebep olmuştur. En iyi ihtimal bu gibi dururken karşımızda yeniçerilerinde kendi başına bir güç olmaya başladıkları o dönemde askeri anlamda zayıf bir sadrazamın ufacık bir tehditle canından olması kadar doğal bişey olamaz. Sonuçta sadrazama güç yetirmek padişaha isteklerini diretmek devlet politikasına yön vermek demektir.

 

You may also like

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here