Libya’nın Bağımsızlığı

0
32
Libya
Libya'nın Bağımsızlığı

Libya Akdeniz’e kıyısı olan bir Kuzey Afrika ülkesidir. Sağında Mısır, solunda Tunus ve Cezayir bulunmaktadır. Ülke nüfus olarak az olsa da sahip olduğu petrol kaynaklarından dolayı dünya üzerindeki birçok ülkenin ilgisini çekmiştir. Bu sebeple tarih boyunca ülkeler arasında bir çekişmeye neden olmuş ve savaşlara tanıklık etmiştir. Asıl yerlileri Berberi kabileler olan Libya’ya Antik çağlardan bu yana Fenikeliler, Kartacalılar, İskender’in Orduları, Ptolemaus hanedanı ve Romalılar, Arap-İslam İmparatorluğu ile Osmanlılar hakim olmuşlardır. Libya toprakları Osmanlı Devleti himayesindeyken Osmanlı’nın zayıflamasından yararlanmak isteyen İtalyanlar 1911’de bölgeyi işgal etti.  Trablusgarp Savaşı’ndan sonra yapılan Oshy (Uşi) Anlaşması ile Libya’daki fiili Osmanlı hakimiyeti sona ermekle birlikte hukuken Osmanlıya bağlılığı benimsendi. Ülkeyi işgal eden İtalyanlara karşı Mustafa Kemal, Enver Paşa ve diğer kimi Osmanlı subaylarının örgütlediği milis kuvvetleri uzun zaman direnç gösterdi. Ancak her türlü üstünlüğe sahip olan İtalya ülkenin tamamını kontrol etmeyi başardı. Halkı baskı ve zulüm ile sindirdi. Adeta bütün Libya’yı köleleştirdi. Bu dönemde İtalyan sömürgeciliğine karşı Ömer Muhtar tarafından başlatılan direniş hareketi ise Ömer Muhtar’ın yakalanarak idam edilmesi sonucunda başarısızlığa uğradı. II. Dünya Savaşı’ndan sonra bölge Fransa Ve İngiltere’ye bırakıldı. Birleşmiş Milletler 1949’da Libya’nın bağımsız bir ülke olması gerektiği kararına vardı. Görüşmelerde Libya’yı, 1920’lerden beri İtalyanlar’la mücadele etmiş olan, sonrasında Mısır’a sürgüne giden Şeyh İdris temsil etti. Bu görüşmeler sonucunda ise 1951 yılında Libya bağımsızlığını kazandı ve Birleşmiş Milletler aracılığıyla bağımsızlığa kavuşan ilk ülke oldu. İdris ülkenin kralı olarak belirlendi ancak 1969 yılında ordunun genç subaylarından Muammer Ebu Minyar Al-Kaddafi bir grup subayla birlikte Kral İdris’e karşı bir darbe yaptı. Monarşi sona erdirilerek Libya Arap Cemahiriyesi kuruldu. Kuleli Askeri Lisesi mezunlarından olan Kaddafi, o tarihten sonra kendisinin “Üçüncü Evrensel Teori” dediği, Sosyalizm ve İslam karışımı bir politik rejimi izledi. Yıllarca tahtta kalan Kaddafi’nin kontrolündeki Libya’da 2011 yılında Arap Baharı’nın etkisiyle bir iç savaş yaşandı. 23 Ağustos 2011 günü Trablus’un düşmesiyle Kaddafi rejimi yıkıldı. 20 Ekim 2011 tarihinde, memleketi Sirte’de, Ulusal Geçiş Konseyi askerleri tarafından yakalandı ve linç edilerek öldürüldü. Bu olayların üzerinden 6 yıl geçmesine rağmen ülkede istikrar henüz sağlanamadı.

Enes Aydos
Follow me
En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)

You may also like

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here