İsmail Gaspıralı Kimdir ?

0

24 Eylül 1851 senesinde Kırım Bahçesaray’ın Gaspıra köyünde doğdu.

İsmail GASPIRALI önce, İslami kurallara göre eğitim veren Akmescid’te Rus ortaokuluna bir okulda okur, ama anadilini bile öğrenemez. Sonra Moskova’da askeri okula devam edecektir. Ancak okulu bitiremez, çünkü Girit’teki Rum ayaklanması nedeniyle zorluklar yaşayan Türklere yardım etmek için okuldan kaçar ancak yakalanıp geri gönderilir ama Moskova’ya gitmez. Kısa bir süreliğine Bahçesaray ve Deltada öğretmenlikte yapar.

Daha sonra gittiği Paris’te Doğulu diplomatlarla ilişkiler kurmuştur 1874’de İstanbula gelerek subaylık yapmayı istesede bu isteği kabül görülmedi ve  1875de Kırım’a döner.

Gaspıralı, hem Türk aydınlarıyla birleşmek hem de Rusya’da yaşayan Türklerin öncü kesimlerini aydınlatmak için güçlü adımların atılması gerektiğinin bilincine varır. Bu yüZden halkı tanımak için köylere ziyaretler yapar Türk köylüleri onu çok sevmişti halk onu bağrına basmıştı ve o yüzden onu Belediye Reis-i seçerler.
5 sene bu görevi yürütür ancak asıl amacı Dilde, Fikirde, İşte Birlik’ti.İsmâil Beyin temel görüşüydü. Rusya Türklerinin, varlıklarını korumaları için, ortak bir yazı diline sâhib olmaları tezini, ortak hareketin ancak bu birlik sağlandıktan sonra gerçekleşebileceği savunmuş ve bunun için çalışmalar yapmıştır.
Türkçe gazete çıkarmak istemiş ancak Rus hükümeti tarafından izin verilmemiştir.

Panislevizme karşı Türkçülüğü savunmuştur.
1881 senesinde Tonguç adlı bir dergi çıkarır 2 sene sonrada yani 1883te Tercümanı Ahvali Zaman gazetesini çıkardı.
Bir çok eserde yazan GASPIRALI 11 Eylül 1914’te Bahçesaray’da vefat etmiştir.

Eserleri:
Rusya Müslümanları
Mirât-ı Cedîd
Avrupa Medeniyetinde Bir Nazâr-ı Muvâzene
Hâce-i Sıbyân
Atlaslı Cihannümâ
Mekteb ve Usûl-i Cedîd Nedir

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here