İlk Türk Kadın Gazeteci Selma Rıza Feraceli

0
22

 SELMA RIZA FERACELİ KİM ? SELMA RIZA FERACELİN ‘NİN HAYATI ? SELMA RIZA FERACELİ NEREDE GAZETECİLİK YAPTI ? İLK TÜRK KADIN GAZETECİ NASIL OLDU ? SELMA RIZA FERACELİ’NİN EĞİTİMİ ?  SELMA RIZA FERACELİ HAYATI BOYUNCA NASIL ÇALIŞTI ? SELMA RIZA FERACELİ NASIL ÖLDÜ ? SELMA RIZA FERACELİ KAÇ YAŞINDA ÖLDÜ ?  SELMA RIZA FERACELİ’NİN AİLESİ KİM ? SELMA RIZA FERACELİ  ASLINDA KİM ? SELMA RIZA FERACELİ’NİN ESERLERİ ? SELMA RIZA FERACELİ’NİN ESERLERİNDEN ALINTILAR ? SELMA RIZA FERACELİ NE ZAMAN DOĞDU ?

 

SELMA RIZA FERACELİ KİM ?

Selma Hanım 5 Şubat 1872 yılında İstanbul’da doğmuştur. Annesi Avusturalyalı’dır ve ismi de Naile’dir. Babası Ali Rıza Bey’dir. Yedi çocuğun en küçüğüdür Selma Rıza Feraceli. Annesi sonradan müslüman olmuştur. Kendisi ilk Türk  kadın gazetecimizdir. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin  tek kadın üyesi aynı zamanda Hilal – i Ahmer Cemiyeti genel sekreteri ve yazarıdır. İlk Türk kadın gazeteci ve romancılarından biri olan Selma Rıza Feraceli Hanım, Paris’teki  Jön Türkler’in lideri  Ali Rıza Beyin kız kardeşidir. Selma Hanım dönemin anlayışına uygun olarak evde özel ders görmüştür. Bir gün ansızın ailesinin yanından kaçarak  Jöntürk liderlerinden ağabeyi Ali Rıza Beyin yanına Paris’e gider ve eğitimini Sorbonne Üniversitesi’ nde  sürdürür. Paris’ te bulunduğu sırada  İttihat ve Terakki Cemiyetine üye olur. Uzun yıllar boyunca cemiyetteki tek kadın üye olmuştur. Fransızca olarak yayımlanan ve abisi tarafından yönetilen  Meşveret Gazetesinde  ve Türkçe olarak yayımlanan Şüra – yı Ümmet gazetesinde çalışan Selma Rıza Hanım , bu çalışmaları ile İlk Türk gazeteci ünvanını kazanmıştır. 1897 ‘ de ” Uhuvvet” (kardeşlik ) romanını yazdı fakat yayımlamadı. 1899 yılından itibaren  ” sosyal açıdan kadın” konusu  ile ilgilenmiştir. Hatta bu konu hakkında uzman ilan edilmiştir.

Yayımlanmayan bu romanı  gazeteci Nebil Fazıl Aslan tarafından bulunmuş ,  günümüz Türkçesine çevrilmiş ve Kültür Bakanlığı tarafından yazılışından ne yazık ki yüzyıl kadar sonra 1999 yılında , Paris’te sekiz yıl kalan yazar, 1908’de 2. Meşrutiyet ‘ in ilanından sonra İstanbul’a döner. Aynı zamanda kadınlar için yayımlanan  ve dönemin  önde gelen yayın organları olan  Hanımlara Mahsus Gazete ve Kadınlar Dünyası gibi gazetlerde yazılar yayımlar.  Meşrutiyet’in ilanından sonra yeniden teşkilatlandırılan  Hilal – i Ahmer Cemiyet ‘ inde  ( bugünkü Kızılay ) çalışan Selma Rıza, hayatını kaybeder.  Henüz Selma Rıza’nın yayımlanmamış şiirleri ve yazıları vardır. 

Osmanlı kadının kimlik mücadelesinin romandaki ilk temsilcilerinden olan Selma Rıza Hanım’ın 1897 ‘de yazdığı  Uhuvvet  ( kardeşlik ) romanı  Sultan Abdulmecid zamanında İstanbul ve Beyrut’ta geçer. Yazar, cariye ve odalık gibi kurumlara değinir ve bu kurumlar etrafında gelişen aile yapısını sorgular. Roman , ikili karşıtlıklarla eğitimli / eğitimsiz kadınlar arasındaki farkı vurgular ve kadının özgürlüğünü  kazanabilmek için öncelikle eğitim görmesi gerektiğini ortaya koyar . Ve kadın sorunlarıyla ilgili görüşlerini aktarır. 

 

Uhuvvet eserinden alıntı.

“İlk yaratılışta insan yokmuş… Evet yeryüzü daha rahattı. (…) İnsan kendi cinsine de esir!… Dine, şeriata, düzene, âdetlere de esir!… Esir!.. Her şeye esir!..Bu hal nedir Yarap?!.. Kurtuluş yok mu? (…) Ah uçmak!.. bu esaret zincirinden kurtulmak!… Özgürlük, Özgürlük!…”

You may also like

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here