İlginç Bir Dünya: Etiyopya’daki Omo Kabileleri

0

İlginç Bir Dünya: Doğu Afrika Ülkesi Etiyopya’daki Omo Kabileleri 

Etiyopya, Habeşistan yani ”Köleler Ülkesi” adıyla tarihteki en eski medeniyetler arasında yer alır.
Etiyopya’da bulunan Omo Vadisi birçok küçük topluluğa ev sahipliği yapmaktadır.
Büyük Rift Vadisi’nden geçen ve Turkana Gölü’ne dökülen Omo Nehri bölgenin yaşam kaynağıdır.
Omo Kabileleri teknolojiden uzak olarak yaşamlarını sürdürmekle beraber pekte kolay olmayan hayat koşulları içerisinde geçimlerini sağlamaya çalışmaktadırlar: temiz su, elektrik, sağlık hizmetleri gibi temel ihtiyaçlara bile sahip değiller.
UNESCO Dünya Mirası listesinde bulunan Omo Vadisi’ndeki kabileler renkli yaşamlarıyla dikkat çekmektedir.
İlginç ve cesaret edilmesi neredeyse çok zor olan aksesuarları ve takılarıyla, kıyafet seçimleri ve makyaj çeşitliliği ile göz alıcı ve merak uyandırıcı bu toplumu yakından inceleyelim.


1- MURSİ KABİLESİ

– Omo Vadisi’nin en bilindik topluluğudur.
– En göze çarpan farklılıkları, kadınların dudaklarına tabak ya da plaka takmalarıdır.
– Tabii kadınların bu işlemi neden yaptıkları sorusunun beyninizde canlandığının tahmin ediyorum.
– Aslında bu toplumda kadınların değeri dudaklarına taktıkları tabağın boyutuna göre şekillenmektedir, yani
tabak ne kadar büyük olursa başlık parası da bir o kadar artış gösterir. Başlık parası dediğimiz şey de ‘sığır’lardır.
– Bu gelenek 15-16 yaşlarında dudakta bir delik açılarak dudağa tabağın yerleştirilmesiyle gerçekleştirilir.
– Mursi Kabilesi’nde bulunan çocuktan yaşlısına her insanın elinde kalaşnikof silah görülmektedir.
– Toplumdaki kadınlar gerçeklikten uzak bir güzellik anlayışı ve sosyal bir statü benimsemiştir: Bir şartla ‘Ağlamamak’
– Vücutlarına yaptırdıkları dövme benzeri sanat şaheseri bezemeler ise jiletle ya da gülün dikeniyle deriye
kesik atmaları sonucunda derinin kalkması ve derinin üstüne kül basıp deriyi tekrardan kapatarak gerçekleştiriliyor. Böylelikle kesik enfekte olup şişmiş oluyor, tabii eğer bunlar yapıldığı sırada ağlarsan istenilen özelliğe sahip olamazsın.


2- DORZE KABİLESİ

– Soğuk iklim insanı bu topluluk bir sene boyunca yaklaşık olarak her gün sisli bir güne uyanıp, günlerini bu
şekilde tamamlarlar.
– Kendilerine ait pamuk dokuma kooperatifleriyle yaşamlarını kazanmaktadırlar.
– Ayrıca halk sebze, meyve, baharat ve tütün üreticiliği yapar.
– Pamuklu kıyafetleri ve arı kovanları şeklindeki evleriyle farklılıklarını göstermektedirler.


3- ARBORE KABİLESİ

– Arbore Kabilesi farklı dans, kıyafet ve gelenekleriyle dikkatleri üzerine çeker.
– Müslümanlığı benimsemelerine rağmen çıplaklığı kabul görmüşlerdir.
– Kadınların göğüsleri açıktır, özellikle ilgi çekici olmasını sağlamak amacıyla boyunlarına ihtişamlı boncuklar takarlar.
– Bu toplumun bir diğer ilk özelliği ise kadının evli mi bekar mı olduğunun anlama biçimidir:
Bekar olanlar saçlarını kazıtmalı, evliler ise uzun saça sahip olmalıdır.
– Halk şarkının ve pozitif enerjinin kötülüklerle savaşmada büyük rol oynadığını iddia etmekte ve
bu etkinlikten sonra kabilelerinin daha iyi bir refah seviyesine ulaşacağını düşünmektedir.


4- AFAR KABİLESİ

– En eski toplumlar arasında yer alan bu kabilenin ismi toz anlamında olan ”Afar” kelimesinden gelmekte; çöl yaşamının zor koşulları altında yaşamalarından dolayı bu ismi almaktadır.
– Çöl ve kuraklık yüzünden sürekli göç durumunda olan topluluk koyun, keçi ve deve ile yaşamlarını sürdürür.
– Halkın kadınları güzel görünmek için yüzlerini kırmızı toprakla boyar ve dudaklarının altını delerek çeşitli aksesuarlarla süsler, dişlerini sivreltirler; ayrıca belden aşağısını örtmek için “Sanafil” ismindeki kahve veya mavi rengindeki  kumaşlar giyer ve mavi başörtüsü ve saç süsleriyle bilinirler.
– Evlenmeden önce ise kız ve erkekler sünnet olur.


5- HAMER KABİLESİ

– Halkın ilgi çekici özelliği bakır renk saç ve süslü saç modele sahip olmasıdır.
– Peki kadınlar saçlarını ne şekilde yapıyor diye merak ediyorsanız;
– Toz halindeki kırmızı kil, su ve tereyağ karışımını saçlarına sürerek gerçekleştirmektedirler.
– Taktığı takılar ise medeni durumunu belli ediyor.
– Kalın bakır kolye takıyorsa bir kadın evlidir.
– Erkekler ise kadınların yaptığı saç uygulamasını topuzla göstermektedir. Kafalarında balçıktan topuza sahip olanlar, bulundukları son bir yıllık zaman dilimi içerisinde vahşi bir hayvanı katlettikleri manasına gelmektedir.
– Kafasında tüy bulunan erkekler ise ben kız arayışındayım, artık evlenme vaktim geldi demektedir.


6- TURKANA KABİLESİ

 

 

 

 

 

 

 

– Kuzey Kenya’daki en tehlikeli kabile olarak bilinen Turkana halkı Turkana Gölü çevresinde yaşarlar.
– Tamamıyla çöl havasına sahip: Kum, inanılmaz derecede sıcak ve her şeye uzak unutulmuş bir yöre olduğundan, fazlaca kabile savaşı patlak verir.
– Tanrılara ”Akuj” ismini vermişlerdir.
– Geçimlerinin sığır yetiştirmeciliği ile sağlarlar.
– Giyimlerindeki dikkat çeken şey ise renkli kolye ve bilezik takmalarıdır.
– Erkekler güçlerini öldürdükleri her düşman ve hayvan için vücuduna dövme yaptırarak vurgularlar.
– Bu halk sünnet anlayışına karşıdırlar.


7- KARO KABİLESİ

 

 

 

 

 

 

 

– Turkana kabilesinin aksine çok verimli topraklarda yaşamlarını sürdürtedirler.
– En ilgi çekici özelliği ise kutlama törenlerinden ve bayramlardan önce yüzlerini kireçle beyaza boyayıp; siyah, kırmızı ve sarı renkte desenlerle süslerler.
– Erkekler saçlarına renkli ip ve boncuk takar, ayrıca çenelerini deler ve renkli çubuk takarlar.
– Dolunay zamanında yapılan danslarda erkek en yükseğe zıplamaya çalışır ve bunun sonucunda kadın beğendiği erkeği seçer.


8- DASSANECH KABİLESİ

 

 

 

 

 

 

– Kurak topraklarda yaşayan halk, balık ve timsah avlayarak geçimlerini sağlamaktadırlar.
– Babalar, kızlarının gelecek yaşamlarındaki evliliklerini kutsamak amaçlı ”Dimi” ismini verdikleri törenler gerçekleştirir ve bu törende 30’a kadar büyük baş hayvan kesebilmektedirler.
– Bu hayvanlarının dışkısıyla bir karışım oluşturur ve vücutlarına sürer, ardından da dans etmeye başlarlar.


9- ARİ KABİLESİ

– Kocaman bir sürüye ve verimli topraklara sahip olan halk kahve, meyve ve bal üreticiliği ile geçinmektedir.
– Yüzlerindeki demir takılar ilgi çekmektedir.
– Vücutlarını kireç yada tebeşirle boyarlar.


10- BODİ (Me’en) KABİLESİ

 

 

 

 

 

 

 

– Kilolu erkeklerin şişman olmasının nedeni ise Haziran aylarında düzenledikleri törenlerde yarışmalarıdır.
– Yarışından sonunda galip gelen erkek unvan sahibi olur.
– Erkekler yarışma için istedikleri kiloya ulaşabilmek için 6 ay süresince inek kanı ve süt tüketirler. 

– Ayrıca bal ve süt ağırlıklı beslenmektedirler.


11- BUME KABİLESİ

– Tarım ve hayvancılıkla uğraşan toplulukta kadınlar genel olarak keçi dersinden
yapılmış etekler giyer ve göğüs bölümü ise açıktır.
– En belirgin özellikleri kadın ve erkeklerin renkli boncuklar ve dudak halkaları takmalarıdır.
– Erkekler ne kadar insan ve hayvan öldürdüyse vücutlarını o kadar kesici cisimlerle çizerler.


12- TSEMAY KABİLESİ

– Toplumdaki evli ve bekar kadınların kendilerini belli etme şekilleri ise çok ilginçtir: bekar olanlar v biçiminde kısa kıyafetler giyer, fakat evli olanlar ise tam tersi uzun etekler giyer.
– Başlık parası niyetine sığır, bal, tahıl veya kahve isterler.
– Hamer kabilesi ile bazı benzer yanları vardır; örneğin bu toplumdaki kadınlar aynı Hamer kadınları gibi saçlarına tereyağı, su ve kırmızı kil karışımını saçlarına uygulamaktadırlar.


13- SURMA(Suri) KABİLESİ

– Korkusuz bir toplum olarak bilinen Suriler, günleri sarhoş olarak geçirirler.
– Akşamdan sabaha kadar dans etmelerinin amacı ise dansın ruhtaki kötü enerjiyi uzaklaştırmaktır.
– Mursi kadınlarında gördüğümüz dudaktaki plaklar, aslında bu toplumdan gelmektedir.
– Kadınlar tüm Omo kabilesinde olduğu gibi Suri kabilesinde de ezilmektedir: erkekler gün boyunca içki içerken, bu sırada kadınlar geçimi sağlamak için çalışmaktadır.


14- KWEGU(Muguji) KABİLESİ

– Yoksul olan bu kabile balık avlama ve karada avcılık ile hayata tutunurlar.
– Karo topluluğuyla akraba olan Kwegu Kabilesi Omo Vadisi’nin yok olma tehlikesini
içinde barındıran kabileler arasında yer alır.


15- KONSO KABİLESİ

– Zengin topluluklardan olan halk renkli kumaşlar ve pileli etekleriyle göze çarpar.
– Sorgum, mısır, pamuk, kahve ve fasulye üretimi yapmaktadırlar.
– Çok eşlilik sıkça karşılaşılan bir durumdur.
– Kabile yaşlılar konseyi ile yönetilir.
– ”Waga” ismini verdikleri heykeller ergenlik dönemine gelmiş erkekler ve yaşamı boyunca düşman veya hayavan öldüren yaşlılar adına inşa edilir.


Etiyopya Hakkında İlginç Bilgiler

– Buradaki halk bizden farklı olarak Jülyen takvimi kullanmaktadır.

– 1 yıl 13 ay sürmekte ve bizden tam olarak 7,5 yıl gerisinde bir yaşama sahiptirler.

– Yılın başlangıcı 11 Eylül’dür.

– Güneşin doğuşu ise 00:00 olarak süregelmiştir.

– Çok tehlikeli ve yabani bir halktır.

– 1 milyon 104 bin kilometrekarelik yüz ölçümüyle Türkiye’nin  neredeyse 1,5 katıdır.

– 1936-1941 yılları arasında Mussolini dönemindeki İtalya’yı saymazsak  , Avrupalı sömürgelerine karşı direnç gösterebilmiş ve bağımsızlığını koruyabilmiş tek Afrika ülkesi olarak tarihe geçmiştir.

-Başkent Addis Ababa’da 80 farklı dil konuşan halk bulunmaktadır.

-Dünyanın en büyük 5. kahve üreticisi olan ülkedir. 

– 924 değişik kuş türüne sahip olması ile Afrika’nın en önemli kuş gözlem merkezi olarak görülmektedir.

-Dünyaca ünlü uzun mesafe koşucularının çoğunun Etiyopyalı olduğu gözlemlenmiştir.

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here