III.Selim ( 1789 – 1807 )

0
Osmanlı Padişahı,III.Selim

Abdülhamid Han’dan sonra tahta çıkmıştır.Tahta çıktığında devlet savaş halindeydi.Hali hazırda Osmanlı – Rus ve Avusturya savaşları devam ediyordu.Bu dönemde hala Osmanlı Devleti üç kıt’aya hükmetmekteydi.Savaşın devam etmesine karşın Selim, devleti dış tehditlerden korumaya çalışmış yaptığı ıslahatlar ile de isminden bahsettirmektedir. Değişen dünya düzeni ve güç dengeleri Osmanlı Devletinin aleyhinde olduğu ise aşikardı.

Osmanlı Rus ve Osmanlı – Avusturya Savaşları ( 1787 – 1792 )

Abdülhamid Han döneminde 1787 yılında başlayan savaşta Osmanlılar her iki cephede de savaşmak zorunda kalmıştır.Küçük kaynarca antlaşması ile Kırım’ı Osmanlı’dan ayıran Rusya,1783 yılında Kırım’ı işgal etmişti.Kırımı daha sonra askeri bir üs haline getiren Rusya,Avusturya ile ittifak yapmıştır. Rusya’nın Osmanlı Devletinden başka toprak talepleri de vardı.Avusturya ise Rusya’nın yanında savaşa girmiştir.Osmanlı Devleti ise Prusya ve İsveç ile ittifak yapsa da olumlu bir sonuç elde edemedi.Fransız ihtilalinden çok fazla etkilenen Avusturya,savaştan çekilmek zorunda kalmıştır.Osmanlı Devleti ile Ziştovi Antlaşmasını imzalamıştır. Orsova hariç savaş öncesi sınırını korumayı başarmıştır.1792 yılında ise Rus savaşının sonuna gelinmiş ve Osmanlı – Rus arasında Yaş antlaşması imzalanmıştır.Bu antlaşma sonucuna göre;

  • Kırım’ın Rusya’ya ait olduğu kabul edilmiştir.
  • Dinyester Nehri iki devlet arasında sınır olarak kabul edilmiştir.
  • Osmanlı Devleti,Kırım üzerindeki haklarını tamamen kaybetmiştir.
  • Rusya’nın boğazlara yönelik tehditleri artmıştır.

Osmanlı – Fransız Savaşı ( 1798 – 1801 )

İhtilalden sonra Fransa,yayılmacı bir politika izlemeye başladı.İtalya ve Avusturya ile yaptığı savaşları kazandı. Venedik ve Arnavutluktan toprak kazanarak Osmanlı Devleti ile komşu olmuştur. Fransa daha sonra Osmanlı Devletinin topraklarına göz dikmiş ve Akdeniz’de söz sahibi olmak için Mısır’ı ele geçirmek istiyordu. İngiltere’nin sömürgesi olan Hindistan’a giden yolları kontrol altına almak ve İngiltere’ye ham madde akışını engelleyecek ve İngiliz ekonomisine darbe vurmayı planlıyordu.

1798’de Mısır’a asker çıkaran Fransa, Kahire’yi ele geçirdi. İngiltere ve Rusya çıkarları gereği ve Fransa’ya karşı çıktılar.Bu durumu değerlendiren Rusya ve İngiltere donanmalarını Osmanlı Devletine destek olarak gönderdiler.Suriye’ye yönelerek Osmanlı Devletini barışa zorlamak isteyen Napolyon, Cezzar Ahmet Paşa komutasında Nizam-i Cedid’e yenildi.Tarihe ise Napalyon’un yenildiği savaş olarak geçmiştir.1801 yılında El-Ariş Antlaşması ile Fransa,Mısırdan çekildi.1802’de ise Paris Antlaşması ile Osmanlı – Fransa savaşı son bulmuştur.Bu durumdan sonra;

  • Mısır,Osmanlı Devletinde kalmıştır.
  • İngiltere ve Rusya savaşta yardım etmeleri ile Karadeniz’de ticaret yapma hakkı kazanmıştır.Bu kazanımdan sonra Osmanlı – Fransa barışı daha önem kazanmıştır.
  • İngiltere,Mısır’a yerleşmek istemiş ve Ruslarla birlikte milliyetçilik propagandaları yönetmiştir.
  • İngiltere ve Rusya birlikte olup Osmanlı Devletini Fransaya karşı kışkırtmışlar fakat bu işe yaramamıştır.
  • Rusya ve İngiltere ittifakı daha sonradan 1806 yılında Osmanlı Devletine saldırmıştır.

III.Selim Islahatları 

Her iki cephede savaşılması devletin siyasi,askeri ve ekonomik durumunu çok zorlamaktaydı.Gelişen dünya şartlarını göz önünde bulunduran III.Selim değişiklik zorunluluğunu biliyordu.Selim yapacağı ıslahatları duyurmak ve kayıt altına almak için Türk ve Yabancı uzmanlara rapor tutturmuştur.

  • Bir danışma meclisi kuruldu.( Meclis – i Meşrevet )
  • Yeniliklerin çoğu ihtilalden sonra ki Fransa,örnek alınarak yapıldı.
  • Ordu,Ekonomi ve yönetim alanlarında değişiklikler yaptı.
  • Nizam-ı Cedid ordusu bu dönemde kuruldu.
  • Avrupanın en önemli şehirlerinde (Londra,Paris,Viyana ve Berlin) daimi elçilikler açıldı.
  • Yabancı dil eğitimine önem verildi.
  • Avrupa’da yazılan eserler Türkçeye çevrilmeye başlandı.
  • Nizam-ı Cedid’in masraflarını karşılamak için İrad-ı Cedit hazinesi oluşturuldu.
  • Selimiye ve Levent kışlaları bu dönemde oluşturuldu.
  • Kara ve Deniz Mühendishaneleri,tersanecilik ve hafif topçu ocağı geliştirildi.
  • Bu orduların eğitimleri için Avrupa’dan subaylar getirtildi.
  • Vergiler düzenlendi.
  • Yerli malı kullanımı teşvik edildi.

Topkapı Sarayında bir cinayete kurban giden III.Selim 14 Aralık 1807 yılında şehit edilmiştir.

 

Orhan Meşin
Orhan Meşin

En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here