I.DÜNYA SAVAŞI

0

Birinci Dünya Savaşı 28 Temmuz 1914 ‘te başlayan ve bütün dünyada ses getiren büyük çaplı zarara ve can kaybına sebep olan bir savaştır. Bu savaş  11 Kasım 1918’te bitmiştir.

Birinci Dünya Savaş’ını genel ve kısaca tanımlayacak olursak;

Savaş, Avusturya Macaristan Kralı’nın Sırp bir genç tarafından öldürülmesi ile başlayan ve diğer ülkelerinde bazı sebepler dolayısıyla savaşa dahil olmasıyla büyüyerek ittifak ve itilaf devleri adı altında iki savaş grupları oluşmasına neden olan büyük çaplı bir savaştır.

DEVLETLER SAVAŞA KATILIYOR

Birinci Dünya Savaşı için , ne kadar Sırp bir gencin Avusturya Macaristan Kralı’nı öldürmesi sebep gösterilse de savaşın arka yüzü aslında bir çok sebebi de barındırmakta.

Savaş ne kadar bir sebepten dolayı başlasa da bu sadece küçük bir kıvılcım niteliği taşımış aslında.

O dönemde ki koşullar, sebepler birikerek patlayacak bir nokta bulmuş. Kendilerince sebepler biriktiren devletler bir sebep aramış  ve bir tane neden bir sürü cana mal olmuş.

İtilaf ve İttifak Devletlerinin savaşa katılma nedenlerinden önce bu devletlerin kim olduğuna bir bakalım.

İtilaf Devletleri 

İtilaf devletleri başta İngiltere,Rusya,Fransa’nın bir araya gelmesiyle başlamış daha sonra ise şu devletlerin katılımıyla çoğalmıştır;

  • Sırbistan
  • Yunanistan
  • Romanya
  • Japonya
  • Brezilya
  • ABD
  • İtalya (savaş başladıktan sonra taraf değiştirmişlerdir.)

İtilaf Devletleri bu devletlerden oluşurken ittifak devletleri ise;

  • Almanya
  • Avusturya-Macaristan
  • Osmanlı Devleti
  • Bulgaristan’dan oluşmaktadır.

Savaşın Nedenleri 

Birinci Dünya Savaşı bir çok nedene bağlı kalmakla birlikte bu nedenlerin  bir özetini çıkaracak olursak sömürgecilik kavramını kullanmamız doğru olacaktır.

Gelelim sebeplerine;

1-Almanya ve İngiltere sömürge etme amacına girmişlerdir.

Gelişimini yeni tamamlayan Almanya, diğer ülkelere nazaran sömürgeciliğe geçte olsa başlamak istemiş ve gözlerini sömürge alabileceği yerlere dikmiştir.

Bu durum sömürgesi çok olan İngiltere’yi rahatsız etmiştir. Çünkü Almanya’nın  ona zamanla tehdit olabilme olasılığı çok yüksekti.Bu savaşla bunu en başından önlemek istemiştir.

2-Avusturya-Macaristan İmparatorluğuyla Rusya’nın Balkanlarda egemenlik mücadelesi

Bu sebep panslavizm uygulamasına dayanmaktadır.

Panslavizm; Rusya’nın özellikle çarlık döneminde uyguladığı varsayımsal Slav Irkından olanları kendi hakimiyeti altında bir devlet halinde toplama siyasetidir.

Özetleyecek olursak eğer Rusya Slav Halkı’da dahil kendi ırkından olanları bir araya toplayarak büyük bir devlet haline getirmek istemiştir. Bu arzusu Çarlık döneminde olmuş ve savaşa katılmalarına neden olmuştur.

Zaten bir süre sonra Çarlık Dönemi yıkıldığında yerine gelen hükumet savaştan geri çekilerek Osmanlı’ya topraklarını geri vermiş ve eski Rusya’nın içinde  olduğu İngiltere ve Fransa’nın yapmış olduğu gizli antlaşmaları dünyaya açıklamışlardır.

3-Sırbistan’ın Avusturya Macaristan’da toprak sahibi olmak istemesi

4-Fransa’nın Alsas -Loren İsteği

Fransa, Almanya ‘ya kaptırdığı petrol toprağı olan Alsas Loren’i geri almak istemiştir.

OSMANLI İÇİN I.DÜNYA SAVAŞI

Osmanlı bu savaş başladığında, durumu hiç iyi değildi. Yorgun bir devlet konumundaydı.

Hem mali hem ekonomik hemde siyasi açıdan sıkıntılar içerisindeydi ve bunun üzerine birde toprak kaybediyordu.

Aslında bu iki savaş grubundan Osmanlı’nın ilk tercihi İtilaf devletleri olmuştur.

Fakat itilaf devletleri Osmanlı’nın durumunun baza alarak yanlarında istememiş ve ona savaşa katılmamasını söylemiştir.

Osmanlı isteyerek savaşa dahil olmamıştır. Fakat Almanya Osmanlı’nın bu savaşta ona çok yardımda bulunacağını düşünüyordu.

Birincisi jeopolitik konumu ikincisi de olası bir durumda cihat çağrısıyla halifeliği kullanarak müslümanları bir arada tutacağını düşünmüştür.

Osmanlı ne kadar tercih yapmasa da kaybettiği toprakları geri almak ona cazip geliyordu. Resmi olarak katılıp katılmadığını açıklamasa da İttihak ve Terakki Cemiyeti’nin de baskısıyla savaşa katılma fikrine olumlu bakmaya başladı.

Fakat Osmanlı’nın savaşa katılması Alman gemileri olan fakat adına Türkçe isimler konularak Osmanlı himayesinde bulunan Yavuz ve Midilli adlı iki geminin  Rusya’nın limanlarını bombalamasıyla Osmanlı Almanya’nın yanında savaşa dahil olmuş oldu.

Çanakkale Savaşı 

Üzerine bir çok yazı yazılan bu savaş , Türk Tarihi için büyük önem taşımaktadır.

Ama biz bu yazıda bu savaşın Dünya içinde ki yerine vurgu yapacağız.

Bu savaş Dünya’da oldukça ses getirmiş ve Mustafa Kemal’in başarısı herkesin diline dolanmıştır.

Bu savaşın kazanılması, Birinci Dünya Savaşı açısından İttifak Devletlerine Bulgaristan’ı kazandırmıştır.

Savaş ABD ‘nin İtilaf Devletleri’nin yanında yer almasıyla sona ermiştir. ABD’nin o zaman ki başkasını Wilson, Wilson Belgeleri’ni yayınlamış ve diğer devletlerin kafalarına göre sömürge yapmalarını biraz da olsa engellemek istemiştir.

SAVAŞIN SONUÇLARI

Osmanlı Devleti için;

  • Osmanlı Sevr Antlaşması’nı imzalamıştır.
  • Osmanlı yer yer işgal edilmiştir.
  • Türk Halkı bu antlaşmayı tanımamış Kurtuluş Savaşı başlamıştır.
  • Osmanlı Kurtuluş Savaşından sonra yıkılmış yerine Türkiye Cumhuriyeti Kurulmuştur.

Kaybeden Diğer Devletler için;

  • Bulgaristan Noyyi antlaşmasını imzalamış.
  • Almanya Versay Antlaşmasını imzalamış ve bu antlaşma ona ağır gelmiştir bunun sonucunda ise ileride II.Dünya Savaşının çıkmasına neden olacaktır.
  • Macaristan ve Avusturya iki ayrı devlet haline gelmiştir.
  • Macaristan Tranun Avusturya ise Sengermen Antlaşmalarını imzalamıştır.

Ezgi Özuyar

Ezgi Özuyar

20 yaşındayım.Çanakkale 18 Mart Üniversitesinde Maliye okuyorum.
Ezgi Özuyar

En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)

Share
Web sitemizden yazı kopyalayıp, başka platformlarda yayınlamak telif suçu kapsamında cezalandırılacaktır. Web Sitemize Hoş Geldiniz.Twitter Takip Edilesi Hesaplar >> @tarihnedio , @SerhatOner24

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here