Hasta Hakları

0

 

  1. HAK NEDİR? HAK ÇEŞİTLERİ NELERDİR? 
  • HAK NEDİR?

Hak, belirli hukuk kuralları ve kabul edilmiş hukuk düzeni çerçevesinde kişilere, bireylere tanınmış yetkiler bütünüdür. Toplum içerisinde kişiler bir düzen oluşturabilmek adına karşılıklı hak ve sorumluluklara sahiptir. Bu durum hem yaşam kalitesini arttırır hem de toplum hayatını düzene oturtur.

Farklı topluluklara, egemenliklere ya da insanların insanlar üzerindeki haklarını koruyabilme adına, düzenin oturtulabilmesi ve bireylerin korunması için hak kavramı adı altında yeni insan hakları ortaya çıkmıştır. Bunlara; Kadın Hakları, Hasta Hakları vb. örnek olarak verilebilir.

  • HAK ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Zaman içerisinde insanlar bir çok farklı egemenlikler oluşturmuş, farklı kültürlere ev sahipliği yapmışlar ve büyük bir tarih serüveni oluşturmuşlar ancak bu serüven içerisinde değişmeyen şey haklarımızdır bunun sebebi ise yaşam kalitesini sabit tutabilme çabasıdır.

İnsan hakları 3 kuşaktan oluşur. Bu hakları aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz.

Birinci Kuşak Haklarımız

  • Bireysel Haklar
  • Özgür Doğma ve Yaşama Hakkı

İkinci Kuşak Haklarımız

  • Birey Devlet İlişkisinden Doğan Haklar
  • Eğitim, Sağlıklı Yaşama ve Çalışma Hakkı

Üçüncü Kuşak Haklarımız

  • Dayanışma Hakkı
  • Tüketici Hakkı
  • Çevre Hakkı
  • Hasta Hakkı
  1. SAĞLIK HAKKI

Sağlık; kişinin bedenen, ruhen ve sosyal olarak tam anlamıyla iyi olma hali olarak tanımlanabilir. Kişinin sağlıklı olabilmesi için en temel koşul; sağlığı tehdit eden ya da hastalığa sebep olacak faktörlerin ortadan kaldırılmasıdır. İçinde bulunduğumuz sosyal, kültürel fiziki ve ekonomik faktörler kişinin yanı sıra toplumun da sağlık düzeyini etkiler.

Toplumu oluşturan hukuk düzeninin ya da devlet sisteminin kişi üzerinde sorumlulukları vardır. Bireyler bu sorumluluklardan birer hak olarak yararlanır. Sağlıklı bir çevrede yaşama, sağlıklı bir yaşam için gerekli eğitimin verilmesi gerekli tıbbı yardım ve bakım ekipmanlarının herkese eşit şekilde dağıtılması bu haklar arasında yer alır. Bu hakların bütününe sağlık hakkı denir.

Bireyin topluma karşı olan sorumluluklarını yerine getirebilmesi için sağlıklı olması gerekir, sağlıklı olması içinse sağlık haklarını kullanabilmesi yani devletin hukuk düzenin, bireye karşı olan yukarıda bahsettiğimiz sorumluluklarını yerine getirebiliyor olması gerekir.  Temel hak olarak bilinen yaşama hakkı ancak sağlıklı yaşama koşulu sağlandığı takdirde anlam kazanır, bu da sağlık hakkının en düzeyli şekilde verilmesi ile olur. Ancak sağlık hakkının tek başına verilmesi mümkün değildir. Diğer yaşama haklarıyla bir bütün olarak kabul edilir ve ayrılmaz bir parça olarak ele alınırsa anlam kazanır yani sağlık hakkıyla beraber beslenme hakkı, konut ihtiyacının karşılanması, bakım ve tedavi koşullarının sağlanması da bir bütün olarak ele alınmalıdır. Ancak bu koşulla sağlık hakkı sağlanmış ve bireyin yaşam kalitesi arttırılmış olur.

  1. HASTA-DOKTOR İLİŞKİSİ

Hasta Doktor İlişkisinde Neler Etkilidir?

Hasta ve doktor ilişkisini sadece hekimin mesleki deneyimi ile sınırlandırmak, yanlış olur. Her iki tarafından kültürel,  ahlaki ve insani özellikleri de önemlidir. Hekimin yönlendirmeleri ve hastaya yaklaşma şekli tedavinin seyrini en çok etkileyen faktörlerden biridir. Hekimin kişiliği doğrultusunda hastaya sağladığı güven ve hastaya karşı olan tutumu tedavinin seyrini etkiler. Bu durumu sonucunda tedavinin başarısını hasta ve hekim arasındaki ilişki de etkilemiş olur.

Hasta Doktor İlişkisi Nasıl Olur?

Genel bir inceleme yaptığımız zaman hasta ve doktor arasında 3 çeşit ilişki modeli gözümüze çarpar. Bu ilişki modellerini aşağıdaki gibi inceleyebiliriz.

  • Etkin Hekim Modeli ve Hasta

Bu ilişkide etkin taraf Hekim ve sağlık personelleridir. Hasta her koşulda hekime bağlı olmak zorundadır. Bu ilişki modeli genelde hasta komadaysa, acil tıbbi müdahaleye ihtiyacı varsa, cerrahi operasyonlar sırasında ya da hastanın o anki psikolojik durumu karar vermeye el vermiyorsa yani karar verebilme yetisine sahip değilse hekimin kararları doğrultusunda bir tedavi süreci izlenir.

  • Etkin Hekim ve Bilinçli Hasta

En sık rastlanan hasta-hekim ilişki modelidir. İlişkide etkin rol yine hekimindir ancak bir üst modelde olduğundan farklı olarak bu sefer hasta bilinçli olarak hekimin söylediklerini kabul eder ve tedavi süreci bu şekilde ilerler.

  • İki Yetişkin İnsan

Bu ilişki modelinde her iki katılımcı da etkin rol oynar ve tedavi süreci karşılıklı bir işbirliği içerisinde ilerler. Karşılıklı fikir alışverişleri söz konusudur. Rehabilitasyon tarzı tedavi yöntemlerindeki hasta-hekim ilişkisi bu ilişki modeline örnek olarak verilebilir. Bu ilişki modelinde tedavi 3 aşamadan oluşur. İlk aşama: hastayı tanıma-hastayla iletişim, ikinci aşama: hastalığı inceleme uygun tanıyı koyma ve doğru teşhisi uygulama, üçüncü aşama: tedaviye başlama ve bu aşama için gerekli iletişim desteğini sağlama.

Hasta Doktor Arasındaki İlişkiyi- İşbirliğini Etkileyen Faktörler

Olumlu Etmenler

  • Hastanın hastalığını kabullenmesi
  • Olabildiğince az ilaç kullanımı
  • İlaçların yan etkilerinin en az olması
  • Hastanın tedaviden memnun kalması
  • Düzenli bir aile ortamı ve iyi bir sosyal çevre
  • Dikkatli gözlem ve ilaç alımlarının kontrolü
  • Hekim ve hemşirelerle açık bilgi alışverişi
  • Sağlık personelleri ile dostça ilişki

Olumsuz Etmenler

  • Uygulama güçlükleri olan karmaşık tedaviler.
  • Tedavinin yan etkileri
  • Hastalığın kronik olması
  • Yalnızlık
  • İlaç kullanımında kontrolsüzlük
  • İşbirliğine girmeme ve iletişim kopukluğu
  • İlaçların etkilerinin açıkça belirtilmemiş olması
  1. HASTA HAKKI KAVRAMI

Hasta hakkı kavramını ele almadan önce şunu bilmeliyiz ki; hasta hakkı temelinde, sağlık hakkı ve yaşama hakkı ile bir bütün oluşturmaktadır.

Bu durumun yanı sıra hasta hakkı hukuksal çerçevede incelenmelidir çünkü söz konusu olan hak, bir bireyin yaşamını en derinden etkilemektedir.

Hasta-hekim ilişkisinin hukuksal bir ilişki olarak nitelendirilmesi ile hastanın hekime, hekimin hastaya karşı yetkilerinin korunmasını bir hukuksal düzen çerçevesinde incelememizi sağlar. Bu da doğabilecek problemlerin çözülmesi aşamasında kolaylık oluşturur.

Hasta hakkı kavramını en basit şekilde ele alırsak; temel insan haklarının ve yaşama hakkının sağlık hizmetlerine uygulanarak bireylere sunulmasıdır.

Hukuki düzen çerçevesinde düşünürsek de: “ Sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı bulunan fertlerin, sırf insan olmaları sebebiyle sahip bulundukları Anayasa ve milletler arası antlaşmalar, kanunlar ve diğer mevzuat ile teminat altına alınmış bulunan haklarına ‘hasta hakları’ denir.  ”

  1. HASTA HAKLARI NELERDİR?

Hasta haklarının temel amacı insanların sağlığının yüksek düzeyde korunması ve hastalara en kaliteli sağlık hizmetinin verilmesini sağlamaktır.

  1. Yaşama hakkı: Nedeni ne olursa olsun hiç kimsenin hayatına kendi rızası ile olsa bile son verilmez.
  2. Koruyucu tedbirlerin alınması hakkı: Her birey hastalandıktan sonra uygun koşullarda tedavi olma hakkına sahiptir.
  3. Faydalanma hakkı: Her birey sağlık hizmetlerinden en az herkes kadar faydalanabilir.
  4. Bilgi alabilme hakkı: Her birey kendi sağlığı hakkında ve hastalığı sırasında alabileceği sağlık hizmetleri hakkında bilgi alabilir.

Hangi sağlık personelinden, ne kadar ücret karşılığında, hangi hizmet (tedavi ve teşhis yöntemlerinden) yöntemlerinden faydalanacağı ile ilgili bilgi alabilir.

  1. Tıbbi kayıtlara erişebilme hakkı: Hastaların kendi dosyaları ve kayıtlarında kendileri ve hastalıkları ile ilgili bulunan bilgileri alma, fotokopi ile çoğaltma ve soru sorma hakkına sahiptir.
  2. Rıza – onay hakkı: Kendi sağlığı ile ilgili kararları, tedavi ve teşhis seçenekleri hakkındaki onayını beyan edebilir. Eğer ki hasta birey 18 yaşından küçük, bilinçsiz hastaların yerine vasisi/velisi onay verir. Onay verilmez ise hastanın hayati durumu söz konusu ise velinin yerine mahkeme ya da hakem heyeti gibi yüksek mevkilere söz hakkı verilir.
  3. Tedaviyi reddetme hakkı: Hastanın tedavi veya tıbbi müdahale aşamasında kararını değiştirirse tedaviyi reddetme gibi bir hakkı vardır. Reddetmesi durumunda hasta ve hastane ilişiği kesilir.
  4. Seçebilme hakkı: Yeterli bilgiye sahip her birey, kendi hastalığı ve tedavi yöntemleri için; sağlık kurumu, hastane-hekim-sağlık personeli – tedavi yöntemi konusunda alternatif tercihler yapabilir.
  5. Mahremiyet hakkı: Her birey; tedavi süresince sağlık durumu, konulan teşhis, uygulanan tedavi, özel ziyaretlerinin gizli tutulması talebinde bulunabilir. Hastanın bu talebine saygı duyulmalı.
  6. Vaktinde tedaviden yararlanabilme hakkı: Her birey hızlı ve belirtilen süre içerisinde gerekli tedaviyi alma hakkına sahiptir. Doktorlar hastalarına bilgi verme süresi dahil olmak üzere yeterli vakit ayırmak zorundadır.
  7. Saygınlık görme hakkı: Her bireye tedavisi süresince, saygı, itina ve ihtimam gösterilerek, güler yüzlü, nazik, şefkatli ve sağlığa uygun şartlarda hizmet verilmelidir. Sağlık personellerinin ve hastane çalışanlarının sizinle tartışma hakkı yoktur.
  8. Dini vecibelerini yerine getirme hakkı: Kuruluş imkanları elverdiğince ve idarece alınan tedbirler sayesinde hastalar dini vecibelerini yerine getirebilirler.
  9. Ziyaretçi- refakatçi hakkı: Hastanın, kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak ziyaretçi kabul etme hakkı vardır. İmkanlar ölçüsünde ve hekimin uygun görmesi durumunda refakatçi bulundurmayı isteme hakkı vardır.
  10. Kalite standartları hakkı: Her birey kalite standartları ölçüsünde; kaliteli sağlık hizmeti hakkı alma hakkına sahiptir. Sağlık personelleri tıbbi etik kurallara aykırı veya aldatıcı nicelikte tanı ve tedavi uygulayamaz.
  11. Güvenlik hakkı: Kötü işleyen sağlık merkezlerinden, tıbbi yanlışlık ve hatalardan meydana gelen zararlardan her bireyin korunma hakkı vardır.
  12. Yenilik hakkı: Her bireyin uluslararası standartlarda tedavi görme hakkı vardır. Sağlık hizmetleri bu doğrultuda yenilikleri takip ederek uygulamalarda bulunmalı.
  13. Gereksiz Ağrı/Acı ve Sıkıntıdan Sakınma Hakkı: Her birey hastalığı ve tedavi aşamasında mümkün olduğunca ağrı, acı ve sıkıntıdan korunma hakkına sahiptir. Bu amaçla hastanın tedavisinin kolay ve rahat geçmesi için gerekli tedbirler alınmalı.
  14. Yaşam Sonu Bakım Hakkı: Sağlık hizmetleri, yaşamının son döneminde olan hastalar ve aileler için özel bakım hizmeti temin etmelidir.
  15. Kişisel Tedavi Hakkı: Her birey, kendi kişisel ihtiyaçlarına göre teşhis ve tedavi programlarını yönlendirme hakkına sahiptir.
  16. Şikâyet hakkı: Her birey hastalığı ya da tedavi süresince gördüğü zararlardan şikayetçi olma hakkına sahiptir.
  17. Tazminat Hakkı: Tedavisi süresinde psikolojik, fiziksel ya da manevi zara gören her hastanın tazminat alma hakkı vardır.

Hasta ve yakınları tüm bu haklarını anlayabilmek ya da kullanabilmek için bilgilendirilme ve gereken desteğe ulaşma hakkına sahiptir.

  1. HASTA SORUMLULUKLARI NELERDİR? 
  1. Bilgi verme sorumluluğu: Tedavi süresince hastada meydana gelen reaksiyonları hastayla yakından ilgilenen sağlık personeline bildirmek hasta ve yakınlarının sorumluluğudur.
  2. Tetkik ve tedavi ücretlerini ödeme sorumluluğu: Verilen sağlık hizmeti karşılığında alınacak ücretin eksiksiz bir şekilde gerekli belge ve evraklarla gerekli kurum/kuruluşlara getirmek hasta ve yakınlarına ait bir sorumluluktur.
  3. Önerilere uyma sorumluluğu: Tedavi süresince hastanın sağlığı için yetkili-sorumlu doktorun tavsiye ve önerilerine uyulmalıdır. Kulak ardı edilmemelidir.
  4. Kural ve uygulamalara uyma sorumluluğu: Bireylerin, bulundukları sağlık kurumunun kural ve uygulamalarını yerine getirmek gibi sorumlulukları vardır.
  5. Saygı gösterme sorumluluğu: Hasta ve yakınları randevu zamanına bağlı kalmalı aynı zamanda, hastane çalışanları ve sağlık personellerine karşı saygılı davranmalıdırlar.
  • Hasta yakınları, hastane ziyareti politikasına uymalıdır.
  • Hasta yakınları hastanenin gizlilik politikasına uygun davranmalıdırlar.
  1. HASTA HAKLARININ ULUSLARARASI GELİŞİMİ 

İnsan Hakları’nın Uluslararası Tarihsel Gelişimi

1200’lü yıllarda insan hakları toplumlar için hiçbir şey ifade etmezken İngiltere’de İnsan Haklarının miladı, Magna Charta Bildirgesi ile başlamış ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne kadar devam etmiştir.

  • 1215 Magna Charta Bildirgesi ( İngiltere )
  • 1689 Haklar Bildirgesi ( İngiltere )
  • 1775 Bağımsızlık Bildirgesi ( Amerika )
  • 1789 İnsan Ve Vatandaş Hakları Evrensel Bildirgesi ( Fransa )
  • 1948 Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Son olarak 1948’de birçok ülke tarafından imzalanan BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ile temel insan haklarından birçoğu güvence altına alınmıştır. Sağlık hakları doğrultusunda, hasta hakları da zamanla gün yüzüne çıkarılmış ve güvence altına alınması için gerekli çabalar başlamıştır.

Hasta Hakları’nın Uluslararası Tarihsel Gelişimi

Dünya Hekimler Birliği’nin 1849 da Londra-İngiltere’de kabul ettiği Hipokrat Andı’nda yer alan ‘zarar vermeme’ temel anlayışlı “Uluslararası Tıbbi Etik Yasası’yla “ Hasta Haklarının da tarihsel gelişiminde önemli bir adım atılmış oldu. Ancak bu gelişimlerin en önemli resmi adımı Amerikalı bir grup hekim tarafından hastalara daha kaliteli hizmet verebilmek adına bir fikir ortaya atılmasıyla olmuştur. Daha sonra yayımlanan uluslararası birçok bildirgeyle de bu gelişmeler birbirini takip etti.

  • 1972 Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi
  • 1981 Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi
  • 1994 Dünya Tabipler Birliği Amsterdam Hasta Hakları Bildirgesi
  • 1995 Dünya Tabipler Birliği Bali Hasta Hakları Bildirgesi
  • 2002 Hasta Haklarına İlişkin Avrupa Statüsü Sözleşmesi

 

  1. HASTANEDE HASTA HAKLARI BİRİMİ

Görevleri

  1. Hasta hakları uygulamalarını gerçekleştirebilmek adına optimum düzeyde çalışmak.
  2. Birimlere gelen başvurular kapsamında başvuru bildirim formunu doldurmak ve belirtilen süre içerisinde incelemek
  3. Hasta hakları merkez birimlerince oluşturulan anketleri uygulamak.
  4. Şikayet ve öneri kutularına gelen talep-şikayetleri dikkate alarak yönetimi bilgilendirmek.
  5. Hizmet içi ve halk sağlık eğitimlerine yardımcı olmak.

İşleyişi

  1. Hasta ve hasta yakınlarının şikayetleri gün içerisinde değerlendirilir.
  2. Acil bir durum varsa idare ve hastane yönetimi bilgilendirilir.
  3. Şikayete maruz kalınan birim veya personelden konu ile alakalı bilgi istenir.
  4. Taraflar dışında bilgi alınması gereken kişilerden bilgi alınır.
  5. Alınan karar, toplanan belgeler sonucunda bir kurul toplantısı yapılır, kurul toplantısında oylama sonucunda şikayet ya da öneri hususunda oylama yapılır ve gerekli düzenleme kararı alınır.
  6. Alınan karar hasta hakları birimine ulaştırılır. Karar hasta hakları birimi tarafından rapor edilir.
  7. Şikayetten 15 gün sonra alınan kararın sonucu taraflara bildirilir.

8.1. Bilgilendirme: Hastayı ve muhatap alınan personele/birime bilgilendirmekle yükümlüdür.

8.1.1. Hastayı Bilgilendirme;

– Şikayet/öneri/ talep hususunda alınan karar ile ilgili bilgi verir.

– Bu aşamadan sonra yapması gerekenler hakkında bilgilendirir.

– Hastanın sonraki süreci kolayca takip edebilmesi adına, irtibat ve kayıt numarası verilir.

– Kararın takibi açısından, sonuçların ve devam eden işlemlerin bulunduğu evrak/belgeleri hastane idaresine ya da hasta hakları merkezine iletir. Bu evrakların bir nüshasını da muhatap olunan/ şikayette-öneride bulunan bireye teslim edilir.

8.1.2. Personeli Bilgilendirme;

-Toplantı sonucu alınan kurul kararı ile ilgili personel ve departman bilgilendirilir.

-Şikayet ile ilgili kurul toplantısı sonucu alınan kararda eğer personel kusurlu bulunmuşsa dosya gerekli idari ve adli takibat için başhekimliğe üst yazı ile iletilir.

-Hastane idaresi,  657 sayılı kanuna göre gerekli idari ve adli takibi yapar

  1. HASTA HAKLARI KONUSUNDA BELİRLENEN İLKELER
  1. Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hali içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her safhasında daima göz önünde bulundurulur.
  2. Herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını haiz olduğu ve hiçbir merci veya kimsenin bu hakkı ortadan kaldırmak yetkisinin olmadığı bilinerek, hastaya insanca muamelede bulunulur.
  3. Sağlık hizmetinin verilmesinde, hastaların, ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durum farklılıkları dikkate alınamaz.
  4. Tıbbi zorunluluklar ve kanunlarda yazılı haller dışında, rızası olmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz.
  5. Kişi, rızası ve Bakanlığın izni olmaksızın tıbbi araştırmalara tabi tutulamaz.

Kanun ile müsaade edilen haller ile tıbbi zorunluluklar dışında, hastanın özel hayatının ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz. 

  • HASTA HAKLARI – TIBBİ ARAŞTIRMALARDA RIZA

Madde 32- Hiç kimse; Bakanlığın izni ve kendi rızası bulunmaksızın, tecrübe, araştırma veya eğitim amaçlı hiçbir tıbbi müdahale konusu yapılamaz.

Tıbbi araştırmalardan beklenen tıbbi fayda ve toplum menfaati, üzerinde araştırma yapılmasına rıza gösteren gönüllünün hayatından ve vücut bütünlüğünün korunmasından üstün tutulamaz.

Tıbbi araştırmalar, sadece, mevzuata göre araştırmada bulunmayan yetkili ve yeterli tıbbi bilgi ve tecrübeyi haiz olan personel tarafından, mevzuat ile belirlenmiş bulunan yerlerde yürütülür.

Gönüllünün tıbbi araştırmaya rıza göstermiş olması, bu araştırmada görev alan personelin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Gönüllünün Korunması ve Bilgilendirilmesi

Madde 33- Araştırmalarda, gönüllünün sağlığına ve diğer kişilik haklarına zarar verilmemesi için gereken bütün tedbirler alınır. Araştırmanın gönüllüye vereceği muhtemel zararlar önceden tespit edilemediği takdirde; gönüllü, rızası bulunsa dahi, araştırma konusu yapılamaz.

Gönüllü; araştırmanın maksadı, usulü, muhtemel faydaları ve zararları ve araştırmaya iştirak etmekten vazgeçebileceği ve araştırmanın her safhasında başlangıçta verdiği rızayı geri alabileceği hususlarında, önceden yeterince bilgilendirilir.

Rıza Alınmasının Usulü ve Şekli

Madde 34- Tıbbi araştırma hakkında yeterince bilgilendirilmiş olan gönüllünün rızasının maddi veya manevi hiçbir baskı altında olmaksızın, tamamen serbest iradesine dayanılarak alınmasına azami ihtimam gösterilir.

Tıbbi araştırmalarda rıza yazılı şekil şartına tabidir.

Küçüklerin ve Mümeyyiz Olmayanların Durumu

Madde 35- Reşit ve mümeyyiz olmayanlara, kendilerine faydası olmadan, sırf tıbbi araştırma amacı güden tıbbi müdahaleler hiçbir surette tatbik edilemez. Faydaları bulunması şartı ile reşit ve mümeyyiz olmayanlar üzerinde tıbbi araştırma yapılması, velilerinin veya vasilerinin rızasına bağlıdır.

Kanuni temsilci tarafından muvafakat verilmeyen hallerde, 24 üncü maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.

İlaç ve Terkiplerin Araştırma Amacıyla Kullanımı

Madde 36- Özel mevzuatına göre izin veya ruhsat alınmış olsa dahi, sırf tıbbi araştırma amacı ile hasta üzerinde kendi rızası ve Bakanlığın izni bulunmaksızın hiçbir ilaç ve terkip kullanılamaz.

İlaç ve terkiplerin tıbbi araştırmada kullanımı, 29/11/1993 tarihli ve 21480 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İlaç Araştırmaları Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabidir.

  1. DÜNYA TIP BİRLİĞİ VE DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN HASTA HAKLARINA KATKILARI 

Dünya Tıp Birliği ve Dünya Sağlık Örgütü’nün hasta haklarının gelişiminde büyük katkısı vardır. Kuruluşların isimlerinden de anlaşılacağı üzere hedefleri sağlık sektörünü ileri mercilere taşımaktır.

  • Hasta hakları konusundaki en önemli girişim tabiri caizse ilk büyük adım Dünya Tıp Birliği’nin 1981’ de Lizbon Bildirgesi’nin kabul edilmesidir.
  • Daha sonralarda ise Dünya Sağlık Örgütü tarafından gündeme gelmiştir. 1994’de Avrupa’da Hasta Haklarının Geliştirilmesi, Amsterdam Bildirgesi kabul edilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü, hasta hakları konusundaki çalışmalarını diğer konuları da kapsayacak şekilde devam ettirmiştir. 

11.1. Lizbon Bildirgesi – 1981

– Hasta hekimini özgürce seçme hakkına sahiptir.

– Hasta hiçbir dış etki altında kalmadan hekim tarafından bakılma hakkına sahiptir.

– Hasta yeterli bilgiyi aldıktan sonra tedaviyi  kabul ve red hakkına sahiptir.

– Hasta onuru ile ölme hakkına sahiptir.

– Hasta tedavi ve hastalık bilgilerinin mahremiyetini talep edebilir.

11.2. Amsterdam Bildirgesi – 1994

-Özgün adı “Avrupa’ da Hasta Haklarının Geliştirilmesi Bildirgesi” dir.

– Bu bildirgedeki kurallar Dünya Sağlık Örgütü’ne üye Avrupa Devletleri’nde – Türkiye de bu devletler arasındadır – geçerlidir.

– Hasta hakları ile ilgili ilk ulusal bildirge olan Lizbon Bildirgesine göre daha kapsamlıdır.

Hastaların en temek hakları;

  1. İnsan olarak saygı görme hakkı
  2. Hür iradesi ile kendi geleceği hakkında karar verme hakkı
  3. Bedensel ve zihinsel bütünlük ile güvenlik hakkı
  4. Mahremiyet haklarına saygı gösterilme hakkı
  5. Ahlaki, kültürel ve dini inançlara saygı gösterme
  • TÜRKİYE’DE HASTA HAKLARI KONUSUNDA YAPILAN ÇALIŞMALAR

 01.08.1998 tarihinde ülkemizde 23420 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği vardır. Bu yönetmelikte birçok hasta hakkı koruma altına alınmıştır ve bu resmiyete dökülmüştür.

Amacı hasta haklarını ‘somut olarak’ göstermek ve sağlık hizmeti verilen kuruluşlarda hizmet boyunca hasta bireyler ve kurum arası sayında hukuki sürecin düzenli işlemesini sağlamak ve bireylerin hakkını müdafaa etmek.

İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun, Resmi Gazete 20.04.2004 tarih ve 25439 sayı

Hasta Hakları Yönetmeliği’nde değişiklikler yapıldı. 01.08.1998 tarih ve 23420 sayı, Değişiklik Resmi Gazete 08.05.2014 tarih ve 28994

Hasta Hakları Uygulama Yönergesi, 26.04.2005 tarih ve 3077 sayı

Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına dair Yönetmelik, 06.04.2011 tarih ve 27897 sayı

Hekim Seçme Yönergesi, 19.10.2017 tarih ve 21745 sayı

Hasta Hakları Uygulaması Genelgesi, 2009/21

Poliklinik Hizmetlerinin Yeniden Yapılandırılması Genelgesi, 2004/117

Hizmet Kusuru Genelgesi, 2005/06

Hasta Hakları Genelgesi, 2005/02

Hasta Hakları Uygulama Yönergesi Hakkında Genelge, 2005/74

Poliklinik Hizmetlerinde Öncelik Sırası Genelgesi 2017/73-80

[1] Alaattin FIRAT -Türkiye Sağlık İşletmelerinde Hasta Hakları ve Sorumlulukları (MAKALE)

[2] http://www.saglikkitabi.org/doktor-hasta-iliskisi

[3] Hasta Hakları Yönetmeliği Madde 4

[4] Mad.  5- Sağlık hizmetlerinin sunulmasında aşağıdaki ilkelere uyulması şarttır. (HASTA HAKLARI YÖNETMELİĞİ)

[5] http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.4847&MevzuatIliski=0&

ricardo izecson

billgatesweb.com
ricardo izecson

En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here