General Dynamics F-16 Fighting Falcon

1

F16 Nedir?

F-16 olarak da adlandırılan Falcon Fighting, tek koltuklu ve tek jet motorlu  savaş uçağına verilen isimdir. İsminin açılımına bakarsak; General Dynamics, üretici firmanın ismi (şimdilerde Lochead Martin Corporation tarafından üretilmektedir), F16 model adı, Fighting Falcon ise savaşan şahin olarak bilinen lakabıdır. En çok ABD’de bulunmaktadır. ABD Hava Kuvvetleri’nin hafif ve düşük maliyetli bir savaş uçağı üretilmesini istemesi sonucunda 1972 yılında F16 ortaya çıkmıştır. Mevcut modeller, aynı zamanda kara saldırısı için de tüm hava koşullarına uygun ve etkilidir. Abd Hava Kuvvetleri ilk F16 – Savaşan Şahin uçağını 1978 yılında teslim almıştır. İlk modelden sonra birçok versiyonu üretilmiştir.

F16 Genel Bilgiler

F-16, 15 metre uzunluğa ve 9.45 metre kanat açıklığına sahiptir. Tek bir Jet motoruna sahiptir.  Pratt & Whitney ya da General Electric markalı turbofan motoru bulunmaktadır. Bu motorlar 102 – 130 kilonewton itme gücü  üretebilmekte ve ses hızının iki kat fazlasına ulaşabilmektedir. 20 mm’lik bir döner topun yanı sıra çok çeşitli bomba ve füzeleri kanatları ve gövdesi altındaki ataşmanlarda  taşıyabilir. Normal seviyede mühimmat yükü ağırlığı 10.000 kg civarındadır.

F-16’nın gövdesi, alüminyum alaşımlı kanatlardan oluşur ve uçağın dik açılı saldırılarında daha fazla kaldırma ve stabilite sağlar. Bilgisayarlı dengeleme sistemi, kuyruk ve kanatlardaki yüzeyleri kontrol etmek için sürekli komutlar verir ve enstrümantasyon sistemi de pilotun önünde şeffaf bir ekran üzerine F16’nın tüm verilerini yansıtır. Ek olarak, bir lazer mesafe ölçücü ve yüksek hızlı dijital veri işleme kullanan, son derece gelişmiş bir bomba hedefleme sistemi, sıradan bombaların düşük irtifalarda hassas doğrulukta hedefi vurmasını sağlar. Bu tür yapısal ve elektronik yenilikler ile  F-16’yı oldukça yetenekli ve çok yönlü bir uçak haline gelmiştir.

Belçika lisanslı olup Hollanda, Türkiye, Güney Kore ve Japonya’da da F16 uçağı üretilmektedir. Dünya çapında 4000 adet F16 savaş uçağı vardır. F-16 ayrıca 25  ülkenin hava kuvvetlerine de hizmet vermektedir. Şöhretinin zirvesine Körfez savaşında ulaşmıştır. F-16’nın resmi adı “Fighting Falcon” dur, ancak “Viper” ismi genel olarak pilotlar tarafından kullanılır, çünkü bir engerek yılanına benzetilmektedir. Türkiye’de ismi ‘Savaşan Şahin’ olarak bilinmektedir.

F16 Türkiye

Türk Hava Kuvvetleri (THK) F-16’nın önemli bir kullanıcısıdır.

1983 yılının Eylül ayında, Türkiye hükümeti Dışişleri Bakanlığı (FMS) programı kapsamında faaliyet gösteren Peace Onyx I programı kapsamında 132 adet F-16C  satın alma planlarını açıklamıştır.

Anlaşmaya göre ilk sekiz uçak Fort Worth-Texas’ta üretilecek, ancak geriye kalan 124 uçak Ankara-Mürted’deki TUSAŞ Havacılık Endüstrileri’nde (TAI)  toplanacaktı. TUSAŞ, Türk ve Amerikan ortaklar tarafından ortaklaşa işletilen bir şirket olan Tusaş Uçak Sanayii Aş ‘nin kısaltmasıdır. Peace Onyx I anlaşması hükümlerine göre , TAI’nin ürettiği F16 uçaklarını THK’da dahil olmak üzere herhangi bir hava kuvvetlerine satamaz. Ankara’da inşa edilen F-16’lar, ilk önce USAF’a teslim edilir ve sonrasında tekrar THK’ya teslim edilir.

Türkiye ilk iki F-16’yı 1987 yılının Mart ayında teslim almıştır. İlk Türk yapımı F-16, 1987 yılının Ekim ayında Usaf’a teslim edilmiştir. Türk yapımı F-16C’nin ilk uçuşu  20 Ekim 1987’de gerçekleşmiştir.

THK tarafından kullanılacak ilk F-16C Mürted üssünde bulunan 141.Filo ve 142.Filo’ya teslim edildi. Bu F-16’lar F-104G Starfighter’ın yerini aldı. F-16’lar daha sonra Bandırma’da 161.Filo ve 162.Filo, Balıkesir’de 191.Filo ve 192.Filo’ya teslim edildi. Mürted’deki, F-16 birimleri sadece hava savunma görevlerine tahsis edilmiş, ancak Bandirma’daki filoda bulunan F16 uçakları saldırı görevlerinde kullanılmaktadır.

THK için ilk F-16C’ler, Eskişehir’de TAI Motorları tarafından lisanslı olarak üretilen, General Electric F110-GE-100 motorları ile çalışmaktadır. THK tarafından kullanılan bu F16’lar; GPS navigasyon sistemi, APG-68 (V) radarı, otomatik arazi takip radarı, dijital uçuş kontrolleri, yeni ECM ekipmanı, daha verimli saman ve flare dağıtıcıları ve AIM-7 taşıma kabiliyeti ile donatılmıştı  ve AIM-120 radar güdümlü BVR füzelerine de sahiptir. TAI, THK için toplam 152 adet ve Mısır Hava Kuvvetleri için 80 adet uçak motoru ve sistemi teslimatı yapmıştır.

TAI, USAF F-16’ları için kanatlar, orta şaftlar ve kıç sigortalar inşa etmek içinde bir sözleşmeye sahiptir. Ayrıca Barış Vektör IV programı kapsamında Mısır Hava Kuvvetleri için 40 adet F-16C  inşa etmek için bir sözleşme yapmıştır.

1992 yılının Mart ayında, Peace Onyx II FMS programı kapsamında 50 adet F-16C üretmek için anlaşma imzalamıştır. Bu 50 adet F16, AN / APG-68 (V5) radarı, güvenli sesli iletişim sistemi, yeni radar uyarı alıcıları ve AGM-88 HARM antiradiasyon füzesi taşıma ve fırlatma kabiliyeti ile donatılmıştır. Bu TAI yapımı uçakların ilki, 19 Temmuz 1996’da THK’ya teslim edilmiştir. Bu uçaklardan ilki, 1996 yılının Temmuz ayında, grubun CF-104 Yıldız Savaşçıları için yedek uçak olarak Diyarbakır’daki 182.filoya katılmıştır. F16’ların geri kalanı, 1999’dan itibaren, Merzifon’daki  151.Filo’daki yerini almıştır.

TAI’dan son lisanslı F-16, 13 Kasım 1999’da THK’ya teslim edildi. TAI, THK için toplamda 278 F-16C / Ds artı Mısır için ilave 46 uçak yaptı.

Türkiye F-16’ları, 1993’ten beri Bosna-Hersek ve Kosova’daki Birleşmiş Milletler operasyonlara katıldılar. Türk F-16’ları, Ege Denizi’ndeki toprak anlaşmazlıkları konusunda Yunanistan ile tekrarlanan gerginlik olaylarında da ortaya çıktı. 18 Haziran 1992’de, bir Türk F-16 ile bir it dalaşı sırasında bir Yunan Mirage F-1 düşmüştür. 8 Şubat 1995 tarihinde, bir Türk F-16 Yunan Mirage F-1 savaşçıları tarafından  Ege Denizi’nde düşürülmüştür. Imia (Yunanistan ile Türkiye arasındaki toprak anlaşmazlıklarının kaynağı olan Ege’de yerleşik bir ada) üzerindeki tırmanış sırasında, bir Yunan Mirage 2000 bir R.550 Magic II füzesi kullanılarak 8 Ekim 1996 tarihinde bir Türk F-16D’yı düşürmüştür. 23 Mayıs’ta 2006 yılında iki Yunan F-16, bir Türk RF-4 keşif uçağı ve iki Türk F-16 eskortunu, Yunanistan’ın Karpathos adası civarındaki hava sahasında karşı karşıya gelmişlerdir. Türk F-16 ve bir Yunan F-16’nın havada çarpışması sonucunda bir Yunan pilot ölmüştür.

Türk F-16’ları,  Türkiye’de ve Kuzey Irak’ta terör örgütü pkk’ya karşı kullanılmaktadır.  Suriye iç savaşı sırasında, Türk F-16’ları Suriye uçaklarının saldırılarına karşı hava sahası koruma görevinde bulunmaktadır. Türk hava sahasını ihlal ettiği gerekçesiyle bir Türk F-16 Mart 2014’te Suriye MiG-23’ü düşürmüştür.

Aşağıdaki THK birimleri şu anda F-16C / D ile donatılmıştır:

  • 4 Ana Jet Us – Akinci hava üssünde (eskiden Murted olarak bilinir)
    • 141 “Kurt” Filo
    • 142 “Ceylan” Filo
  • 5 Ana Jet Us – Merzifon hava üssünde 
    • 151 Filo
    • 152 Filo
  • 6 Ana Jet Us – Bandırma’da
    • 161 “Kartal” Filo
    • 162 “Zpkin” Filo
  • 8 Ana Jet Us – Diyarbakır merkezli
    • 181 “Pars” Filo
    • 182 “Atmaca” Filo
  • 9 Ana Jet Us – Balıkesir merkezli
    • 192 “Kaplan” Filo
    • 191 “Kobra” Filo

F16 Teknik Özellikleri


Uzunluk : 15.027 m

Yükseklik : 5.090 m

Hız : 1500 mil (Mach 2+)

Menzil : 4200 km

Kanat açıklığı :9.449 m

Fiyatı : 22.300.000 dolar

Uçuş Saati Maliyeti: 7407 dolar

Boş ağırlık : 9.207 kg

Motor baskı sınıfı : 13.000 kg

Maksimum Ağırlık : 21.772 kg

F16 Silah Sistemleri

  •  1 x 20 mm M61A1 Vulcan

Havadan Havaya Muharebe Füzeleri

  • 6 x AIM9 Sidewinder
  • 6 x AIM-120 AMRAAM
  • 6 x Python-4
  • 4 x R.550 Magic II
  • 4 xIRIS-T

Havadan Karaya Taarruz Füzeleri

  • 6 ×AGM65-MAVERİCK
  • 4 ×AGM88 HARM
  • 2 × AGM-158 JASSM
  • 4 × BLU107 DURANDAL
  • 2 × AS-30L
  • 2 × AGM-142 Have Nap (Popeye II)
  • SOM (Roketsan)

Gemi Taarruz Füzeleri

  • 2 × AGM119-A PENGUİN
  • 2 ×AGM84 HARPOON

Bombalar

  •  GBU-10 Paveway II, GBU-24 Paveway III Lazer güdümlü bombalar
  • Mk-20 Rockeye, CBU-52/58/71/87/89/97 Demet bombaları
  • CBU-103, CBU-105 WCMD
  • BLU-109
  • MK SERİSİ Genel maksat bombaları
  • BLU-109, GBU-31/35/38
  • GAU-3A 70 mm (2.76 inç) Roket podu
Share

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here