Fatımiler (910 – 1171)

0

Fatımiler (910 – 1171)

12. yüzyıl ve 16. yüzyıl arasında Ortadoğu’da (Mısır’da) kurulan Fatimi Devleti 910 ila 1171 yılları arasında hüküm sürmüştür. İsmailiye mezhebi kurucularından olan Ubeydullah tarafından kurulan bir devlettir. Abbasiler zamanında bu tarikat (İsmailiye) oldukça güçlenmişti. Fatımiler kendilerinin Hazreti Peygamberin kızı olan Hazreti Fatıma’nın soyundan geldiklerini iddia etmişlerdir. Ubeydullah ilk önce görüşlerini Tunus’ta yaymaya çalıştı ve başarılı da oldu. Şiiliği propaganda için Mısır’a geldi ve zemini müsait görünce milattan sonra 910 tarihinde Fatimileri kurdu. Kısa süre içerisinde Tunus, Cezayir, Fas kıyıları ve Mısır, Suriye, , Ürdün, Filistin hatta Hicas bölgesi bile Fatımilerin kontrolüne girdi. Fatımiler bir Türk devleti olan Akşitleri yok ederek güçlerine güç kattılar. Ubeydullah döneminin ardından 1036 yılında başlayıp 1094 yılına kadar sürecek olan Muntansır devri başladı. Bu dönemde Fatımiler yapılan savaşlar ile epeyce güçlenmişlerdi. Hatta Abbasi Halifesi üzerinde baskı kurmaya çalışıyorlardı. Tuğrul Bey’in Bağdat’a girmesi ile Fatımiler Suriye ve çevresinden geri çekilmeye başladı. Daha sonra mezhep içerisinde bölünmeler devletin de yıkılmasına neden oldu. Fatımileri oluşturan İsmaililer ise Batınilik ve İsmaililik diye iki kola ayrıldılar. Bir nevi Şiilik, Emevilik, Haricilik gibi bir durum oluştu. Haçlı saldırıları nedeniyle Musul Atabeyinden yardım istediler. Bunun üzerine Selahaddin Eyyubi ve askerleri Haçlılara karşı bu ülkeye yardım etti. Selahaddin, Fatımilerin yıkılış sürecine girdiklerini anladı ve bu devlete 1171’de son verdi. Bu devletin yıkılması ile birlikte Müslüman dünya rahat etmiş, Batıni hareketler ise yavaş yavaş güç kaybetmeye başlamıştır. Batıni hareketler ile mücadele gerek Selçuklu-Eyyubi gerekse Osmanlılar çok önemli hizmetlerde bulunmuşlardır. Zira Hicaz’a dahi egemen olan Fatımiler, Bağdat’taki Abbasi halifeliğine kafa tutmakta ve Müslümanların bölünmesine neden olmaktaydılar.

Bu dönemde Mısır ve çevresinde ticaret canlanmış ve Baharat Yolu sayesinde Mısır, Filistan, Suriye ve Libya limanları önemli ticaret merkezleri haline gelmişti. Fatımiler döneminde Mısır’da bir çok cami, saray ve medrese inşa edildi. Fatımiler önemli şehirlere Dar’ül Hikmet (Dini Okullar) adında dini eğitim veren okullar kurdular. El-Ezher, Fatımiler döneminden kalma önemli bir eserdir. El Ezher çağının en yüksek ilimlerini öğretmek için kurulmuştu. Bir çok Müslüman ülkeden bir çok Müslüman talebe bu ülkeye ilim tahsil etmeye geliyordu. İslâm süsleme sanatında önemli bir tarz meydana getiren Fatımiler kendilerinden sonra gelen bir çok ülkeyi bu alanda etkilemişlerdir. Süsleme sanatlarında yeni bir tarz, yeni bir şekil oluşturduklarını söyleyebiliriz.

İmâm-ı Süyûtî Fatımilerden şu şekilde söz etmiş: “İki yüz altmış sene müddetle Ehl-i sünnet Müslümanlara zulmeden Fâtımîler, pek çok mâsum (günâhsız) kimseyi öldürdüler. Abbâsî halîfelerinin hilâfetini kabûl etmeyerek İslâm birliğini parçaladılar. Zaman zaman Abbâsî halîfelerine ve Selçuklulara karşı Hristiyanlarla birleşerek Müslümanlar aleyhine ittifak (birlik) kurdular. Fâtımîler kurdukları medreselerde bâtınî (İsmâilî) dâî (propagandacı) yetiştirdiler.”

 

Bu Yazıyı Okuyanlar Bunları da Okudu . . .

Share
Web sitemizden yazı kopyalayıp, başka platformlarda yayınlamak telif suçu kapsamında cezalandırılacaktır. Web Sitemize Hoş Geldiniz.Twitter Takip Edilesi Hesaplar >> @tarihnedio , @SerhatOner24

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here