En Güzel Söz

0

Aristoteles:
“Sözün en güzeli, söyIeyenin doğru olarak söylediği, dinleyenin de yararlandığı sözdür.”

Evet ne kadar güzel ve doğru bir söz gelin bu sözü yorumlamadan önce Aristoteles kimmiş tanıyalım.

Eski Yunan filozofu. Aristoteles 17 yaşından 37 yaşına kadar Platon’un talebeliğini yaptı. Platon ruhların nakline inanırdı. Teslis inancını ilk olarak ortaya çıkaran budur. Eflatun’un yanında özellikle mantık ve metafizik alanlarında çalışmış ayrıca hukuk, matematik, Astronomi ve tıp alanlarında çalışmalar yapmıştır.
Hocası Platon’un ölümünden sonra gezgin bir hayat sürmüştür fakat daha sonra Makedonya’ya dönüp Kral Filip’in oğlu İskender’in öğretmeni olmuştur. İskender tahta çıktığı zaman Aristoteles‘in şöhreti daha da yayılmış ve Atina’da Apollon Lykeion Tapınağı yanında bir okul yaptırmıştır. Bu okuldan sonra bu seviyede açılan okullara lise adı verilmistir. Aristoteles İskender’in ölümünden sonra itibarını kaybetmiş ve dinsizlikle suçlanmıştır. Aristoteles bu duruma kızarak Ağrıboz Adasındaki Khlasis’e gitmiş ve ertesi yıl burada 62 yaşında ölmüştür.
Aristoteles‘in o zaman da önem kazanamaması tıpkı günümüzde de olduğu gibi gayet normal. Şu an günümüzde de yazarların çoğu önem görmüyor veya tanınmıyor fakat zaman geçtikçe o yazarın belki kendisi artık olmasa da yazdığı kitaplar veya şairlerin yazdığı şiirler önem kazanıyor örneğin Türkiye’de edebiyatın usta isimlerinden Sabahattin Ali, hapis cezasıyla ve işsizlikle yüzleşmiş, zor zamanlar yaşamıştır. Öyle ki, yazdığı ilk yazıyı bastırmak için uğraştan öte savaş vermiş ve basıldığı zaman da heyecanını yitirdiğinden dem vurmuştu. Şimdi kitapları çok seviliyor ve herkes tarafından okunuyor, okutuluyor. Aristoteles‘de o dönemde yani Helenistik dönemde fazla itibar görmese de daha sonra Skolastik devirde eserleri önem kazanarak resmi metinler haline gelmiştir. Aristoteles‘in Eserleri, Aristo’nun konuşmalarından notlar alınarak 4 grupta toplanmıştır:
1. Felsefe yazıları:
Ruh, gökyüzü, fizik üzerine sekiz kitaptan meydana getirilmiştir. Tarih, hayat ve hayvanlarla ilgili düşünceleri de bu kitaplarında toplanmıştır.
2. Mantık yazıları:
Daha sonra buna Organon adı verilmiştir. Yorumla ilgili, Kategoriler, Topikler, Metafizik ve Sofut Helenler üzerine 14 kitaptan meydana gelmiştir.
3. Pratik felsefe yazıları :
Atinalıların anayasası gibi.
4. Şiirler.

Aristoteles‘i biraz tanıdıktan sonra gelelim o çok anlamlı ve günümüzün de çok sıkıntı yaşadığı o cümleye:
“Sözün en güzeIi, söyIeyenin doğru oIarak söyIediği, dinIeyenin de yararIandığı sözdür.”
Aristoteles aslında burda doğru bilgiden bahsediyor. Ve bu bilgiden yararlanıldığı zaman ancak en güzel söz olacağını söylüyor. Ne kadar doğru ve anlamlı bir cümle değil mi? Fakat günümüzde ne kadar doğru olduğunu söylesek de aynı zamanda kendimize uygulayamadığımız
cümle olan bu söz aslında uygulandığı zaman bizi çoğu sorunlardan kurtaracak ve bilgi kirliliğinden de artıracaktır. Günümüzde sorun yaşanmasına sebep olan yanlış bilgiler yüzünden çok sıkıntı yaşanmaktadır. Özellikle insanlar gençlik dönemlerinde bu sıkıntıyı çok yaşarlar kendi dediklerini doğru zannedip araştırma gereği duymazlar ve bir kişi tarafından karşıt görüş aldıklarında ise hemen savunma konumuna geçip sadece cevap verebilmek için cümleler kurarlar ve bunun sonucunda gereksiz, yanlış bilgiler ortaya çıkar ve konuşma esnasında kullandığı doğru bilgiler dahi bunlara karışarak yanlış bilgi konumuna düşer. Aynı şekilde karşısındaki insan da cevap vermeye odaklı ise “genellikle öyle olur” konuşma artık tahamülsüzlüğe hatta tartışmaya bile dönüşebilir. Yani konuşmadan hiç bir verim alınamaz hatta dargınlığa da yol açar. Aslında biz doğru bilgileri öğrenip doğru bir şekilde aktarırsak sözün birinci kısmı olan “Sözün en güzeIi, söyIeyenin doğru oIarak söyIediği…” kısmını halletmiş oluruz. Peki gelelim ikinci kısıma; ne kadar doğru bilgiyi elde etsek de Aristoteles‘in de dediği gibi eğer o bilgiden yararlanılamıyor sa o sözün hiç bir anlamı yoktur tıpkı yanlış bilgi gibi. Günümüzde tahammülsüzlük ve cevap verme alışkanlığı o kadar fazla ki bazen bilgi ne kadar doğru ve yararlı olursa olsun karşımızdaki sırf cevap verme uğruna bu bilgilerden yani Aristoteles‘in de dediği gibi en güzel sözden mahrum kalıyoruz. Bu duruma ben kendimce yapılan her konuşmada aklıma gelen: “Konuşurken bildiğini tekrar edersin, fakat dinlersen yeni bir şeyler öğrenebilirsin.” Ve aynı zaman da ilke edindiğim bu sözü aklınıza getirmenizi tavsiye ederim ki Aristoteles‘in de dediği en güzel sözü oluşturabilmek adına adım atabilelim ve en güzel söze sahip olabilelim.

Ahmet Kaya
Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here