Edward Palmer Thompson Kimdir ?

0

Edward P. Thompson savaş sonrası İngiliz sosyal tarihinin önde gelen ismidir.

3 Şubat 1924 yılında Oxford’da doğdu ve  28 Ağustos 1993 yılında Worcester’da 69 yaşında öldü. Anne ve babası Methodist misyonerdir. Babası Edward John Thompson (1886-1946) bir şair ve Nobel Ödüllü şair Tagore’un hayranıydı.

Thompson’un ağabeyi, birleşik bir demokratik sosyalist Avrupa tasarlayan William  Frank Thompson’dan (1920-1944) çok etkilenmiştir. William Frank Thompson, İkinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz Komünist Partisi’nin üyesiydi. 2. Dünya Savaşı’nda İngiliz polis memuru olan William Frank Thompson, Bulgar anti-faşist partizanlara yardım yaptığından yakalanıp 10 Haziran 1944 te vuruldu. Sofya Savaş Mezarlığı’na gömüldü.

Savaştan sonra Bulgarlar, ağabeysinin onuruna bir heykel dikti. Livage, Lipata, Tsarevi Stragi, Malak Babul, Babul ve Zavoya’nın yakın köyleri birleştirilip İngiliz subayının şerefine Thompson olarak yeniden adlandırıldı. Frank Thompson aynı zamanda filozof ve romancı Iris Murdoch’un arkadaşı ve sırdaşıydı. E.P. Thompson ve annesi Frank Thompson’un Bir Hatırasını (1947) yazdı.  E. P. Thompson 1996’da kardeşi hakkında başka bir kitap daha yazdı.

Thompson, Oxford’daki The Dragon Okulu ve Bath’taki Kingswood Okulu olmak üzere iki özel okula gitti. Bir çok kişi gibi İkinci Dünya Savaşı’nda savaşmak için 1941’de okulu terk etti. Cassino’nun son savaşında dahil olmak üzere İtalyan kampanyasında bir tank ünitesinde görev yaptı. Askerlik görevinden sonra Corpus Christi Koleji’nde okudu ve orada Cambridge Büyük Britanya Komünist Partisine katıldı. 1946’da E.P. Thompson, Komünist Parti Tarihçileri Grubunu Christopher Hill, Eric Hobsbawm, Rodney Hilton, Dona Torr ve diğerleriyle kurdu. 1952’de ”Geçmiş ve Günümüz” adli itibarli bir etkili dergi başlattılar.

1948’de Thompson, Cambridge’de tanıştığı Dorothy Towers ile evlendi. Bir sol-kanat tarihçi olan Grafist hareketteki kadınlar ve Kraliçe Victoria, ”Cinsiyet ve Güç” biyografisi üzerine çalışmalar yaptı. Thompsons’un üç çocuğu vardır, en gençleri ödüllü çocuk yazarı Kate Thompson’dur.

Kendisi genellikle E.P Thompson olarak bilinmekte ve savaş sonrası İngiliz sosyal tarihinin önde gelen bir ismidir. İngiliz bir tarihçi, yazar, sosyalist ve barış kampanyacısıdır.  “West Riding Federation” un “Barış Örgütlerinin” Sekreteri ve “Yorkshire Barış Sesi” editörü iken  kariyerine 1950’lerin başında bir barış aktivisti olarak geri döndü. 1957’de kurulan Nükleer Silahsızlanma Kampanyası’na katıldı. 1980’e kadar Edward Thompson ve eşi Dorothy, Nükleer Silahsızlanma Kampanyasına (END) kendilerini adayıp İngiltere’nin Avrupa Nükleer Silahsızlanma örgütünün kurulmasına çaba harcadılar.

Thompson, salonları doldurarak konuşmalar yaparak ülkede yürüdü ve  radyo ve televizyonlarda  röportajlar verdi. Makaleler, broşürler ve sonsuz mektuplar yazdı. Doğu’nun yeni barış ve insan hakları grupları ve doğu ile batı arasındaki vatandaş grupları arasındaki iletişim ve diyalog için ana aracı olan Nükleer Silahsızlanma Kampanyası (END)’in Doğu Avrupa’daki uzman çalışma gruplarını örgütledi. Kısacası, rozet tasarımını veya belirli komitelerin yapılarını seçme idari özelliklerinden, ideolojik mücadelenin yüksek politikasına, yalnızca siyasi liderlerle ve Batı’nın askeri planlamacılarıyla değil aynı zamanda barışla birlikte olan komiteler ve Varşova Paktının ‘silahsızlanma’ uzmanlarıyla her şeye dahil oldu.

Bugün özellikle 1963’ te Leeds Űniversitesinde çalışırken yazdığı “İngiliz işçi sınıfının oluşumu” kitabında bahsettiği gibi, 18. yy sonu ve 19.yy başlarındaki İngiliz radikal hareketleri üzerine yaptığı tarih çalışması üzerine en çok tanınmaktadır. 800 den fazla sayfası olan oldukça büyük bir kitap olup, toplumsal tarih alanının temelinin oluşumunda bir dönüm noktası oldu.

William Morris’in (1955) ve (ölümünden sonra) William Blake’in (1993) etkili biyografilerini yayınladı ve üretken bir gazeteci ve denemeci oldu. Ayrıca The Sykaos Papers adlı romanı ve şiir koleksiyonunu yayınladı. Çalışmaları, Asya ve Afrika bilgisi de dahil olmak uzere, küresel etkiyle 20. Yüzyıl sonlarında, iş dünyası ve sosyal tarih üzerine en önemli katkılar arasında yer aldığı düşünülmektedir.

Thompson, İngiltere’deki Komünist Parti’nin başlıca entelektüellerinden biriydi. 1956’da  Sovyetlerin  Macaristan’ı istila etmesinden sonra partiden ayrılmasına rağmen, “kendi devrimci perspektiflerimize güven” in restorasyonu için bir ön koşul olarak Stalinizm’e karşı bir isyan çağrısında bulunarak, yine de “Marksist gelenekte bir tarihçi”olarak kaldı. 1950lerin sonunda İngiltere’de ilk “Yeni Sol” hareketinde anahtar bir rol oynadı. 1964-70 ve 1974-79 İşçi Partisi hükümetleri ve 1980’de Nükleer Silahsızlanma Hareketi’nin erken ve sürekli bir destekçisi olan solcu sosyalist eleştirmendi ve Avrupadaki 1980’lerde nükleer silahlara karşı hareketin öncü entelektüel ışığı haline geldi.

Büyüyen etkisine rağmen, Thompson akademik dünyayla zıt bir ilişki sürdürdü. Kendisini akademinin dışardaki yüzü olarak gördü ve kurulan profesörlüğü eleştirdi. 1965’ten itibaren Warwick Üniversitesi’nde (Coventry, İngiltere) ders verdi ve üniversitede reform talep eden öğrenci protestocularının yanında yer aldı.

Nükleer Silahsızlanma Kampanyası (END), silahlanma yarışında Doğu ve Batı’nın her iki tarafının da sorumluluğunu üstlenip, Barış ve Demokrasi arasındaki bağlantıyı kurdu ve Soğuk Savaşı sona erdirmek için pan-Avrupa hareketi çağrısında bulundu.

Thompson, Soğuk Savaş’ı sona erdirme konusundaki hak ettiği yeri göremedi. Fakat EP Thompson’un başarısının işareti, barış ve insan haklarını birbirine bağlayan ve Avrupa’da yeniden birleşmeyi düşüncesiydi. Dusunceleri 1980’de öylesine ütopyacı görünmesine ragmen, 10 yıl sonra neredeyse hemen hemen her Doğu ve Batı’nın politikacılarının dilinde yer aldı.

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here