Cahit Külebi Kimdir ?

1

Cahit Külebi Türk Edebiyatına büyük katkı sağlayan, şairliğinin yanında yazarlık, öğretmenlik ve müfettişlik gibi görevlerde bulunan başarılı bir isimdir. 80 yıllık ömrüne, bir çok değerli eser sığdırmıştır.

Cahit Külebi 1917 yılında Tokat’ın Zile ilçesinde dünyaya gelmiştir. Lise eğitimini Sivas Lisesi’nde ve üniversiteyi İstanbul Yüksek Öğretmen okulunda Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde okumuştur. Ankara Gazi Lisesi, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara Devlet Konservatuarı ve Ankara Lisesi, Cahit Külebi’nin çeşitli görevlerde çalıştığı yerlerdir.
1946 yılında da ilk şiir kitabını piyasaya çıkarmıştır. Ailesi tarafından Mahmut Cahit ismi verilmiş olan usta şairin ailesi soyadı kanununun çıkması sonrasında Erencan adını vermişlerdir. Ancak ünlü şair takma olarak kullandığı Külebi soyadını sonraki yıllarda tescil ettirmiştir. Öğretmen Okulunda okuduğu sırada Reşit Rahmedi Arad vasıtası ile Almanya’ya gitmiş ve burada Almancayı öğrenmiştir. 1942 yılında askerliğini tamamlamasının ardından Antalya Lisesine stajyer öğretmen olarak görevlendirilmiştir. Bir yıl burada görevde kaldıktan sonra 1943 yılında Ankara Devlet Konservatuarında Edebiyat öğretmenliği yapmıştır.
Okul yaşı gelmeden okula gönderildiği için her zaman çekingen ve utangaç bir yapıya sahip olduğu bilinmektedir. İlkokul yıllarındayken Reşat Nuri Güntekin, Halide Edip Adıvar gibi usta şairlerin şiirlerini yakından takip eden Külebi, aynı zamanda Hammer tarihini de araştırmıştır. İlk şiirlerini Nazım Cahit ismi ile lise yıllarındayken vermiştir.
1940’lı yılların başında başlayan şiirde yenileşme akımının başlıca öncülerinden olan Cahit Külebi, Türk Edebiyatının en değerli isimlerinden biridir. Edebiyat alanında aldığı eğitimleri mesleki yaşamında en iyi şekilde değerlendirmiştir. Bu sayede devletin birçok önemli kurumunda başmüfettişlik gibi görevlerde bulunmuştur. Şiirlerinde genellikle doğa sevgisi ve insan gibi konuları işlemiştir. 1917- 1997 yılları arasına edebiyatla dolu koskoca bir ömrü sığdırmıştır. 1972 yılına kadar mesleki kariyerine ve şairlik yaşamına yoğun olarak devam etmiş ve bu yıldan sonra emekli olmuştur. Ancak Türk Dil Kurumundaki görevlerini sürdürmeye devam etmiştir. 1976 yılında yine aynı kurumda genel yazmanlık görevi verilmiştir. 20 Haziran 1997 tarihinde Ankara’da öIdü.

İlk eserlerini hece ölçüsü kuralına uyarak vermiş, ancak şiirlerindeki uyumu yakalayabilmek için kafiyeleri de kullanarak serbest şiirler yazmaya başlamıştır. Şiirlerini memleket şiirleri, destanlar ve aşk şiirleri olarak üç farklı kategoriye bölmek mümkündür. Üslup Cahit Külebi için son derece önemli bir kavramdır. Bu nedenle şiirlerindeki betimlemelerde bu tür bir üsluba önem vermiştir. Memleket özlemi ve çocukluk anıları gibi konular şiirlerin geneline hakim olsa da karamsarlık ve yoksulluk gibi olgular da şiirlerin genel temalarını oluşturmaktadır. Bu noktada Turgut Uyar gibi şairlere de ilham kaynağı olmuştur.

Cahit Külebi’nin Şairlik Hayatı;
Henüz lise öğrencisi iken ilk şiirlerini yazmaya başlamış olan Cahit Külebi’nin, Sivas Erkek Lisesine ait Toplantı dergisinde yayınlanmış şiirleri bulunmaktadır. İstanbul’da yaşamaya başlamasının ardından Gençlik dergisinde Mahmut Cahit imzasını taşıyan iki adet şiiri, Nazım Cahit ismi ile de iki şiiri yayınlanmıştır.Sokak, Varlık ve Gençlik dergilerinde yayınlanan eserleri için ise Cahit Erencan ismini kullanmıştır. Külebi soyadı aile ismi olan Gullebi’den ileri gelmiş ve sonraki yıllarda bu soy ismini daha çok benimsemiş olan şair tescil ettirmiştir.

Cahit Külebi’nin Aldığı Ödüller;
Türk Edebiyat Tarihi’nin ödüllü şairlerinden olmayı başarmış isimlerden Cahit Külebi, 1985 yılında Yangın adlı Şiiri ile Yeditepe Şiir Ödülü’nü almıştır. 1997 yılında ise ölmeden önce kendisine Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülü verilmiştir. Bu ödülünü Yeşeren Otlar ve Keçiler isimli eserinden dolayı almıştır. Eserlerinde Anadolu insanını betimlemeyi tercih etmiş olan Cahit Külebi Sivas Yollarında adlı şiiri ile günümüz edebiyat derslerinin vazgeçilmez parçalarından biridir.

 

Cahit Külebi’nin Eserleri;
Adamın Biri, Atatürk Kurtuluş Savaşında, Zerdali Ağacı, Kamyonlar Kavun Taşır ve Bir Biliriz Bizim İşlerimizi yazarın en sevilen şiir kitapları arasındadır. Hatıra türünde ise İçi Sevda Dolu Yolculuk adlı eseri bulunmaktadır. Ece’nin Günlüğü ve Şiir Her Zaman kitapları ise düz yazı türündeki eserlerine örnektir.

Share

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here