Bodrum Sevdalısı: Halikarnas Balıkçısı

0

Halikarnas Balıkçısı’nın Hayatı

Rüyasında Musa Peygamber’i gören annesi Sare İsmet Hanım, Musa ismini verirken amcası Sadrazam Ahmet Cevat Paşa’dan Cevat ismini, Girit sefiri babası Mehmet Şakir Paşa’dan da Şakir ismini alan ve Bodrum’un Karia çağındaki ismi Halikarnassos’dan esinlenerek Halikarnas Balıkçısı takma adını kullanan yazarın gerçek ismi Musa Cevat Şakir Kabaağaçlı’dır.

Cevat Şakir beş yaşında iken ailesi Atina/Faleron’dan ayrılarak İstanbul/Büyükada’ya yerleşmişlerdir. Ortaokul eğitimini Büyükada Mahalle Mektebi’nde, liseyi Robert Koleji’nde okudu.

Kendisini bildi bileli hep denizci olmak isteyen Cevat Şakir, ailesinin ısrarı üzerine İngiltere Oxford Üniversitesi’nde Yakın Çağlar Tarihi bölümüne okumak için gönderildi.

Küçük yaşlardan itibaren resim yeteneğiyle dikkat çeken Cevat Şakir, İstanbul’a dönünce çeşitli gazete ve dergilerde karikatür ve kapak resimleri çizerken bir yandan da yazılar yazdı (1910-1925). Çocuklarının eğitimi için 1947’de yerleştiği İzmir’de de gazetecilik, yazarlık ve turist rehberliği yapmıştır.

Söze “Merhaba” ile başlayıp “Merhaba” diye bitiren Cevat Şakir 13 Ekim 1973’te hayatını kaybetmiştir. Mezarı ise çok sevdiği yer olan Bodrum’dadır.

 

Halikarnas Balıkçısı, Babasını Neden Öldürdü?

Cevat Şakir, Oxford’daki eğitimini tamamlamadan, bir de üstüne üstlük İtalya’da tanışıp hamile bıraktığı Aniesi ile evlenip İstanbul’a dönünce babasını ile arası bozuldu.

Afyon’lu bir aileye mensup olan Şakir Paşa, oğlu Cevat Şakir’i de yanına alarak Afyon’a gittiği sıralarda (1914) baba- oğul arasında çıkan sert bir kavgada Cevat Şakir, iddialara göre Aniesi ile Şakir Paşa’nın arasındaki yasak ilişki yüzünden babasını silahla vurarak öldürmüştür.

 

Soldaki Fotoğraf: Şakir Paşa ve Cevat Şakir

Sağdaki Fotoğraf: En üst sağdaki Cevat Şakir, yanındaki kardeşi Ayşe, eniştesi Emin Bey, babası Şakir Paşa ve annesi Sare İsmet Hanım ve diğer kardeşleri yukarıdan aşağıya Aliye, Fahrünnisa, Hakkiye ve Suat.

 

On dört (14) yıl hapse mahkûm edilen Cevat Şakir, cezasının yarısını çektikten sonra yakalandığı verem hastalığından dolayı tahliye edilir; fakat bu kez de sonraki yıllarda yazdığı bir yazı yüzünden Bodrum’a sürgüne gönderilir (1925).

 

Halikarnas Balıkçısı’nın Sürgüne Gönderilmesi

Resimli Hafta dergisinde “Hapishanede İdama Mahkûm Olanlar Bile Bile Asılmaya Nasıl Giderler?” başlıklı ve Hüseyin Kenan imzasıyla yayımlanan asker kaçaklarının mahkeme kararı olmadan idam edilmesi ile ilgili yazısından dolayı üç yıl kalebentlikle Bodrum’a sürüldü. (Kalebentlik: Suçlunun, uzak bir yerde kaleye kapatılması.)

Bu yıllarda Bodrum’a âşık olan ve ömrünün yirmi beş (25) yılını burada geçiren Cevat Şakir yazarlık dışında balıkçılık, bahçıvanlık ve turist rehberliği yapmıştır. En çok bilinen romanı Aganta Burina Burinata adlı romanını da bu yıllarda tamamlamıştır (1945).

 

Halikarnas Balıkçısı’nın Hikâye ve Romancılığı

Bir deniz aşığı olarak Türk Edebiyatı’nda deniz öyküleri ile tanınmıştır. Ege Denizi’nin efsanelerini, Akdeniz savaşlarını konu alan hikâyeleriyle; kaderleri deniz olan insanları (kaptan, balıkçı, sünger avcısı, dalgıç) deniz terminolojisiyle birebir yaşıyormuşçasına sade ama şiirsel bir dille anlatır.

Eski Yunan kültürünün Anadolu’nun Ege kıyılarında doğduğunu düşünerek, bu kültürün kendi kültürümüz olarak benimsenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Bu düşünceyle arkadaşlarıyla birlikte Mavi Hümanizma hareketini başlatmıştır.

 

Halikarnas Balıkçısı ve Mavi Hümanizma

Mavi Yolculuk, 1950’li yıllarda  Azra Erhat, Sabahattin Eyüboğlu ve Cevat Şakir gibi hümanist aydınların başlattığı keşif ve huzur dolu olarak gerçekleştirdikleri tekne gezilerine verilen addır.

Dünyadan kaçıp medeniyetten uzak olarak kafayı dinledikleri bu yolculuklarda yanlarına peynir, su, peksimet, tütün ve rakı alırlar, gazete okumaz radyo dinlemezlerdi. Haftalarca denizde kalır, sadece acil ihtiyaçları temin etmek için karaya çıkarlardı.

Günümüzde Mavi Yolculuk adıyla çıkılan bu turların turizme büyük katkısı olmaktadır. Yoğun olarak kullanılan çıkış noktaları; Ayvalık, Foça, Çeşme, Kuşadası, Didim, Gökova, Datça, Marmaris, Göcek, Fethiye ve Antalya’dır.

Halikarnas Balıkçısı’nın Eserleri

Roman:

Aganta Burina Burinata (1945)

Bulamaç (1948)

Ötelerin Çocukları (1956)

Uluç Reis (1962)

Turgut Reis (1966)

Deniz Gurbetçileri (1969)

 

Öykü:

Ege Kıyılarından (1939)

Merhaba Akdeniz (1947)

Ege’nin Dibi (1952)

Yaşasın Deniz (1954)

Gülen Ada (1957)

Ege’den (1972)

Gençlik Denizlerinde (1973)

Parmak Damgası (1986)

Dalgıçlar (1991)

Çiçeklerin Düğünü (1991)

Ege’den Denize Bırakılmış Bir Çiçek

Mavi Zamanlar

Gülen Ada

 

Çocuk Kitabı:

Yol Ver Deniz

Denizin Çağrısı

İmbat Serinliği

Nasrettin Hoca

Gündüzünü Kaybeden Kuş

Deniz Gurbetçileri

Define Adası

Tünek Ahmet

 

Deneme:

Anadolu Efsaneleri (1954)

Anadolu Tanrıları (1955)

Anadolu’nun Sesi (1971)

Hey Koca Yurt (1972)

Merhaba Anadolu (1980)

Düşün Yazıları (1981)

Altıncı Kıta Akdeniz (1982)

Sonsuzluk Sessiz Büyür (1983)

Arşipel (1993)

 

Otobiyografi

Mavi Sürgün (1961)

Ayvaz Altun
En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)
Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here