Beyrut Harekatı

0

Beyrut Muharebesi Nedir?

Beyrut Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ile İtalya arasında 24 Şubat 1912 yılında Beyrut açıklarında yapılan deniz muharebesidir fakat kıyıda da saldırı olduğu için Beyrut kenti de çok hasar görmüştür. İtalya’nın Beyrut’taki Osmanlı deniz kuvvetlerinin Süveyş kanalına yakın olmasını tehdit olarak algılaması nedeniyle İtalya donanmasının bölgedeki Osmanlı donanmasının varlığını imha etmek amaçlı harekete geçilmesinin emredilmesi nedeniyle oldu. 24 Şubat 1912’de iki İtalyan zırhlı kruvazörün limandaki Osmanlı donanmasına saldırması ile başladı ve bir Osmanlı gemisi batırıldı.Savaşın sonucunda bölgedeki bütün Osmanlı donanması yok edildi, böylece Süveyş Kanalı yolunun İtalyanlara açık olması sağlandı. Donanma zararlarının yanı sıra, Beyrut kenti de İtalyan savaş gemilerinden büyük zarar gördü.

Beyrut Muharebesi Nedenleri

Bu muharebenin asıl sebebi, Trablus savaşı devam ettiği sırada İtalyanların Libya’da bir ilerleme kaydedemesi nedeni ile Osmanlı’ya bir gözdağı vermektir. Beyrut Osmanlı kenti olmasına rağmen ağırlıklı olarak Fransız nüfusa sahipti. Ayrıca Trablusgarp’ta devam eden İtalyan-Türk Savaşı nedeniyle, Beyrut’taki Osmanlı deniz kuvvetleri, İtalya ve Akdeniz için bir tehdit olarak görülüyordu. Buradaki Osmanlı donanmasından bir baskın yemek her zaman İtalya’nın gözünü korkutuyordu. Böyle bir baskını önlemek için, Amiral Revel, Beyrut limanından ne kadar Osmanlı donanma gemileri varsa temizlemelerini emretti. Revel’in donanması iki zırhlı kruvazörden oluşuyordu. Her iki kruvazörde iki adet 10 inç tabanca, on adet 6 inç tabanca, altı adet 4,7 inç tabanca, on adet 6 pounder, on adet 1 pounder, 2 adet Maxim makine tabancası ve beş adet torpido tüpü ile silahlandırılmışlardı.

Buna karşılık Osmanlı donanması ise Avnillah ve Angora isimli iki adet kazamat korvetten oluşuyordu ve Angora torpido gemisiydi. Angora nispeten yeni bir gemi idi ve 1906 yılında suya inmişti.Bi adet 14 mm torpido gözü ve bi adet 47 mm torpido gözüne sahipti. Buna karşılık Avnillah , 1869 yılında inşa edilmiş ve eskimiş bir savaş gemisiydi. 1907 yılında revizyona uğramış,nispeten yenilenmişti. Revizyondan sonra dört makinalı silah ve top ile silahlandırılmıştı.  Topun yanında 14 inç torpido gözü de mevcuttu.

İki İtalyan kruvazör, limana yaklaştı ve orada bekleyen Osmanlı gemilerine ateş açtı. İtalyan gemilerini gören Avnillah’daki Osmanlı komutanı, düşmanla iletişim kurmak için ateşkes bayrağı çekti. Müzakere edilirken, Osmanlı komutanı Angora’nın limanın biraz uzağında korumalı bir yerde konumlandırılmasını emretti. Saat 07: 30’da Amiral Revel, Beyrut’taki Osmanlı valisine gönderdiği ültimatom ile iki savaş gemisinin saat 9’a kadar teslim olmasını ve gemilerin İtalya donanmasına verilmesi şartını sunduğu bir ateşkes önerdi. Ateşkes şartı saat 08:30’da Osmanlı valisine ulaştı. Vali, teslim olma emrinin verilmesi sürecindeydi ancak bu teslim saatine kadar İtalyanlar tarafından kabul edilmedi. Ardından saat 09: 00’da İtalyanlar limandaki Osmanlı gemilerine saldırı düzenlemeye başladı. 

6 bin metrekarelik bir mesafede (6,600 metre), İtalyanlar Osmanlı korveti üzerine ateş açtı. Osmanlılar gemisi Avnillah, İtalyan gemilerine karşı saat 09: 35’e kadar etkisiz şekilde ateş etti. İtalyan gemilerinin yoğun saldırısı sonucunda ağır hasar alan ve mühimmatsız kalan Avnillah kıyıya çarptı ve mürettebat gemiyi terk etti. Bu noktada İtalyan kruvazörü Garibaldi ‘ye Angora silahla 600 metre mesafeden ateş açtı fakat başarısız oldu. Kendisine yapılan saldırıyı gören Garibaldi Avnillah’a tekrar ateş açarak önce onu tamamen etkisiz hale getirmek istedi ve Avnillah’a torpido yolladı. Bununla birlikte, torpido yörüngesinden saptı ve yakındaki demirleyen teknelere isabet etti ve altı adet tekne battı. İtalyan kruvazör, Osmanlı gemisi Avnillah’a tekrardan bir torpido daha yolladı ve tam isabet ettirerek Anillah’ı tamamen etkisiz hale getirdi. Saat 11 civarı Avnillah sığ suda battı ve İtalyan kruvazörleri geri çekildi. Ancak 13: 45’te İtalyan kruvazörleri geri döndüler ve bir kez daha Osmanlı’nın son gemisi torpido gemisi Angora’ya saldırdı. Limanda bırakılan tek savaş gemisi torpido botu Angora idi. Üç dakikalık kısa süreli bir saldırı ile Angora anında battı. İki Osmanlı gemisinin de battığını gören İtalyan kruvazörleri saldırıyı bıraktı.

Beyrut Muharebesi Sonuçları

Beyrut’taki Osmanlı donanma varlığı, bölgedeki İtalyan nakliyelerine yönelik tek Türk deniz tehdidinin ortadan kaldırılması ve İtalyanların savaşın geri kalanı için Güney Akdeniz’in deniz hakimiyetini kazanmasıyla tamamen yok oldu . Osmanlı tarafındaki zayiat ağırdı. Her iki Osmanlı savaş gemisi batmıştı, Avnillah’ta  58 şehit ve 108 yaralı verilmişti. Bunun aksine, İtalyan gemileri hiç kayıp vermediler, Osmanlı savaş gemileri tarafından bir defa bile isabet almadılar. Hasar, Beyrut’ta bulunan Osmanlı donanma gemileri ile sınırlı değildi, çünkü şehir ağır hasar aldı. Kruvazörlerden gelen isabetsiz atışlar şehre ağır hasar verdi. İsabetsiz atışlar nedeni ile kente isabet eden mühimatlar büyük yangınlar çıkardı ve kentin bir bölümünü yok etti. Yangın ve bombardıman birleşince, şehirde 66 sivil öldü, yüzlerce kişi yaralandı.

Beyrut’taki İtalyan saldırısı nedeniyle savaştan dört gün sonra, merkezi Osmanlı hükümeti Beyrut, Halep ve Şam vilayetlerindeki tüm İtalyan vatandaşlarının bu kentlerden atılması ve böylece bölgeden 60.000’den fazla İtalyanın sınırdışı edilmesine karar verdi. Bölgedeki İtalyan vatandaşların misilleme yoluyla sınır dışı edilmesine rağmen, İtalyan kuvvetlerine Süveyş Kanalı bölgesinde tam bir deniz üstünlüğü sağlamış ve Eritre’deki İtalyan güçleri tereddütsüz bir şekilde takviye edilerek bölgeye yönelik Osmanlı tehdidinin büyük kısmını ortadan kaldırmıştır. Böylece savaşta hem stratejik hem de taktiksel bir zafer kazanılmıştır. 

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here