Bereketli Hilal Topraklarında Çömlek Tarihi 2

2

 

“Diyarbekir yoluna / Toydum düştüm toruna / Bu sevdalar boşuna / Siverek sularına, bak gözümün yaşına”

Yıllar önce için Marmara Adası-Çınarlı Köyü’ne gitmiştim. Antik Amphora Sergisi; Tunç Çağı-Klasik Dönem-Hellenistik Çağı-Roma Çağı-Bizans Çağı olarak devirlere ayırmışlar. Bölüm bölüm geziliyordu.

Marmara Adası (Prokonnesos), Gökçeada’dan sonra Türkiye’nin ikinci büyük adası olup, Marmara Denizi’nin (propentis) güney batısındadır. Hellen dilinde “ceylan” anlamına gelen “prox” ile ada anlamına “nesos” sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelen “prokennesos” un Türkçe karşılığı ise geyik adası.

M.Ö. 1200 yıllarında “On Göçü” sonrası Prokennesos’ta yerleşim başlamış antik çağda Miletliler, adayı deniz üssü olarak kullanmıştır. Tarihi kalıntılar, adanın saldırıya uğradığı zamanlardan, yeni bulgular kazıda ortaya çıktı .

Marmaray Projesi ünlü arkeologlar ile yürütüldü. Yenikapı kazılarında yeni bulgular çıkarıldı. Arkeofili sitesinden alıntılıyorum;

”1500 yıllık Ahşap Bizans sandaleti”

”Osmanlı dönemi 16. ve 17. yüzyıllarda alan doldurularak mahalle ve bostan olarak kullanılmıştır.Taş ve çamurla örülmüş yapılar ortaya çıkmıştır”

Aynı zamanda “Çini Sanatı” görselliği  çömlek süslemesine devam niteliğinde  ışık tutuyor. Bilgi bütünlüğüne erişmek için Sadberk Hanım Müzesi,Çinili Köşk ve İznik Çömlek Atölye Fırınları gezilebilir. Mutlu olmuştum izlerken.

”Yenikapı’da tam 127 tane Kırım tipi istiflenmiş amphora yer alıyordu. Hamsi kılıçları tespit edildi”

Zeynep Sevim Kızıltan’ın araştırmalar esnasında ulaştığı bilgi, bölgenin Doğu Akdeniz ticaretinde önemli bir liman vazifesi gördüğüdür.

”Kırmızı perdahlıda son derece kaliteli bir perdahlama yöntemi kullanılmıştır.Endüstriyel ürün olup muhtemelen merkezi büyük atölyelerde üretilmiştir.M.Ö.8.yüzyıldan itibaren kullanıldı”

”Pembe kiremit-kahve mallar-boyalı kazıma bezemeli çanak çömlekler.. Kap tipleri, basit çanaklar/çömlekler/kaseler, tabaklar, küre gövdeli kısa boyunlu vazo çömlekler, kulplu testiler ve üzeri genellikle kazıma veya kabartma bezemelerle süslü iri depo kapları, pithoslar en çok rastlanan kap tiplerini oluşturur. Meyvelikler, kadehler, bardaklar, mataralar, lengerler, birleşik kaplar, kandiller özellikle hayvan figür çizme biçimli rithonlar gibi sunu kapları da diğer tipler yansıtır.”

”Yeni bir siyasi oluşumu ve kültürel yapıyı yansıttı anlaşılan kırmızı perdahlı malların kırsal bölgelerde de yeni bir çömlek modası olarak kabul gördüğü tespit edilmiştir. Urartu krallığının yıkılması, merkezi atölyelerin ortadan kalkmasıyla kırmızı perdahlı çanak çömleğinin üretiminin durmuş olması kuvvetle muhtemeldir.”

“Antik Yunanistan döneminde; kilden (ateş kili) ya da daha genel ifade edildiği ‘vazolar’ çeşitli şekil ve ölçülerde yapılmıştır”

Osmanlı döneminde, Anadolu topraklarının yer sofralarına, kervanlara,”mutfak araç gereç” terimi olarak ;güveç, testi saklama kabı biçiminde kilden çanak çömlek o günden bugüne kullanmaya devam ettiğimiz gündelik hayatı kolaylaştıran ürünlerdir. Yazımı sonlandırırken, üniversiteden değerli hocam Erkan Konyar’a teşekkür ediyorum. Bu bilgileri onun belirttiği kaynaklardan yararlanarak derledim. Derslere pek giremezdi Van bölgesi kazılarında çalıştığından, Sevgilerimle ..

 


Tuğba Şahin

Tuğba Şahin

"bildiğiniz yoldan şaşmayın, bırakın insanlar ne söylerse söylesin"
Tuğba Şahin

En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)

Share
Web sitemizden yazı kopyalayıp, başka platformlarda yayınlamak telif suçu kapsamında cezalandırılacaktır. Web Sitemize Hoş Geldiniz.Twitter Takip Edilesi Hesaplar >> @tarihnedio , @SerhatOner24

2 YORUMLAR

  1. Biz sanat tarihi dersi görürdük lisede..Sayenizde yeniden tarihi bilgilere ulaşmak mutlu etti..Başarılı çalışmalarınızın devamını dilerim..

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here