Başbakanlıktan İdam Sehpasına: Adnan Menderes…

0

19. Hükümetten darbe ile idam edileceği 17 Eyül 1960 senesine kadar 10 yıl kadar mecliste görev yapmış olan Demokrat Partisi Başkanı, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Adnan Menderes‘in idam edilişinin 57. senesinde rahmetle anıyor ve ülkecek büyük bir kayıp olarak görüyoruz.

17 Eylül Türkiye adına hakikaten kara bir leke olarak cumhuriyet tarihimize geçmektedir. Seçimlerde %48 gibi oy alarak 424 milletvekili ile Cumhuriyet Halk Partisini neredeyse 3’e katlayarak halkın seçtiği bir başbakan olarak iktidar koltuğuna oturan Adnan Menderes‘i  Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde bulunan subayların yaptığı darbe ile iktidar el çektirilmiş ve 17 Eylül günü Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı idam edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Devletinde yapılan ilk askeri darbedir. Bildiriyi okuyan Ülkücülerin Başbuğu Alparslan Türkeş’tir.

Türkiye Cumhuriyeti halkının seçtiği bir başbakanı bir grup darbeci hiçe saymıştır. Adnan Menderes‘in asılacağı belli olduğu için uydurma bir mahkeme düzenlediler ve kararı yine idam olmuştur.

Adnan Menderes idam edildikten bir gün sonra, evinin kapısına iki kağıt asılmıştı. Kağıtlardan birinde Menderes’in neden asıldığı açıklanırken, diğerinde ise cellada ödenen para miktarı yazılıydı. Aile, cellada verilen parayı devlete ödemişti. Bu kadar seviyesiz ve alçak darbeciler yine yaptıklarıyla övünüyorlardı. İdam eden cellat hatta Adnan Menders’in ayağında ki ayakkabıları beğenmiş ve ayakkabılar benim demiştir. Kan donduran gerçeklerle ne kadar yaşanılabilir ki zaten !

Neden İdam Edilmek İstendi:

Adnan Menderes yeni kalkınmaya başlayan genç bir ülkenin yönetimindeydi ve bu tarihe kadar görülmemiş yenilikler getirdi. Ülkeye yaptığı hizmetler bazı kesimlerce anlaşılamadığı gibi düşmanlık beslenmesine de sebep oldu. Bütün bunların yanında ikinci dünya savaşına katılmayan ama etkilerini yaşayan sanayileşmeye yeni başlamış bir ülkenin mali durumunu idare etmeye çalışıyordu. Birçok komplo ve saldırıya maruz kalan Adnan Menderes farklı şekillerde durdurulmaya çalışıldı.

Adnan Menderes’i siyasi ve ekonomik olarak sıkıntıya sokmaya çalışanlar bunla amaçlarına ulaşamayınca suikast düzenlemişlerdir. Bu konuda o kadar ileri gitmişlerdir ki, Menderes’in uçağına saldırı düzenlemişlerdir.

17 Şubat 1959’da Kıbrıs konusunda Yunanistan’la imzalanan ikili antlaşmanın ardından üçlü görüşmeler için Birleşik Krallık’a giden Menderes’in, uçağının Londra Gatwick Havalimanı yakınlarında alçalırken düşüp parçalanmasına karşın kazadan yara almadan kurtulması ise muhalefetle kısa süreli bir yumuşamaya yol açtı.

Bütün bu baskı altında geçen yılların nihayetinde milletin sevgisini ve takdirini kazanan Adnan Menderes’ten kurtulmak adına askeri ihtilal gerçekleşti.

İNFAZLAR:

Menderes dışındaki diğer hükümlüler hücumbotlarla İmralı Adası’na götürülürken, MBK verilen cezaları onamak üzere toplandı. ABD Başkanı John F. Kennedy’nin, idamların gerçekleşmemesini temenni eden mesajının geldiği saatlerde, bazı Harbiyeliler de TBMM’nin etrafını sarmışlardı. MBK üyesi Sıtkı Ulay’ın daha sonra anlattığına gore, MBK başta idam cezalarını müebbete çevirmeyi konuşurken, öğleden sonra tartışmalar sertleşmiş ve sonunda idam cezaları oybirliği ile verilmiş olan Bayar, Menderes, Polatkan ve Zorlu’nun idam cezalarını onanmış, ancak Bayar’ın cezası yaş haddinden dolayı hapis cezasına çevrilmişti. Kararlar derhal İmralı’ya bildirilmişti. Ulay’a göre, Cemal Gürsel Adnan Menderes’i kurtarmak için İstanbul Sıkıyönetim Komutanı Cemal Tural’ı aramış ama karşısına kimse çıkmadığı için süreç devam etmişti.

Demokrat Parti iktidarı ile iyi ilişkiler içinde bulunan dönemin Genelkurmay Başkanı Rüştü Erdelhun başta olmak üzere üst rütbeli asker ve bürokratlar cezaevlerine konuldu. Ülkede ilan edilen sıkıyönetim sonucu tüm Demokrat Partili milletvekilleri, üst derecedeki bürokratlar, polis şefleri tek tek evlerinden alındı. Tüm siyasiler yargılanmak üzere Yassıada’ya gönderildiler.

Menderes, 13 ayrı davadan yargılandı ve Bebek Davası dışındaki bütün davalardan suçlu bulundu.

Son Olarak:

“Hayata veda etmek üzere olduğum şu anda devletim ve milletime ebedi saadetler dilerim. Bu anda karımı ve çocuklarımı şefkatle anıyorum…” Adnan Menderes, saat 13.21’de İmralı Adası’nda idam edildi.

 

 

 

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here