Babür Devleti ve Kurucusu

0
babür

Babür Devleti kurucusu Babür Şah 26 Aralık‘ta öldü. Babür veya tam adıyla Zahirrüddin Muhammed Babür , Babür İmparatorluğunun kurucusu ve ilk hükümdarıdır.

Babür İmparatorluğu 1526 yılında Zahireddin Muhammed Babür tarafından Delhi ‘ de kurulmuş , varlığını 1858 yılına kadar devam ettirerek İngiliz sömürgeciliği neticesinde yıkılarak bugünkü Hindistan Devletinin alt yapısını teşkil etmiştir.

BABÜR İMPARATORLUĞU HÜKÜMDARLARI

1. Babür Şah ( 1483 – 1530 )

2.Nasireddin Muhammed Hümayun Şah ( 1530 – 1540 )

3. Ekber Mirza Şahı ( 1556 – 1605 )

4. Cihangir Şah 1 (1605-1627)

5. Şah – i Cihan 1 ( 1627 – 1658 )

6. Alemgir ( Evrengzib) Şah 1 ( 1658 – 1707 )

7. Bahadır Şah 1 ( 1707 – 1712 )

8.Cihangir Şah  ( 1712 – 1713 )

9. Ferruh – Siyer Şah ( 1713- 1719 )

10. Refiudderecat Şah ( 1719 )

11. Şah – i Cihan  2 ( 1719 )

12.Muhammed Şah ( 1719 – 1748 )

13. Ahmet  Şah ( 1748 – 1754 )

14. Alemgir Sah 2 ( 1754 – 1759 )

15. Şah – ı Alem ( 1759 – 1806 )

16. Ekber Şah ( 1806 – 1837 )

17. 2.Bahadır Şah (  1857 – 1858 )

Zahirüddin Muhammed Babür ya da kısaca Babür Şah , 1483 senesinde Andican ‘ da doğdu. Parçalanan Timur İmparatorluğu ‘ ndan sonra babası Fergana bölgesini üstlenmişti. Fakat  11 yaşındayken babasını bir çatışmada vefat etmiştir. Böylece  Babür Şah daha 11 yaşındayken tahta geçmek zorunda kalmıştır.

Babası , atası Timur ‘ un Hindistan ‘ a yaptığı seferleri biliyordu. Bu toprakları kendisine miras olarak görüyordu. Aynı zamanda kuzeyde mücadele edemeyeceğini anladığı için tek çaresi güneye gitmekti. 1526 yılında Panipat  yakınlarındaki savaşta galip gelerek Agra ve Delhi şehirlerine hakim oldu. Böylece merkez Agra olmak üzere Babür İmparatorluğunu kurdu. İlerleyen  yıllarda bütün kuzey Hindistan ‘ ı kontrolü altına almayı başardı. 1530 yılında hastalandı ve oğlu Hümayun ‘ u tahta vasiyet ettikten sonra vefat etti.

Hümayun Dönemi

Hümayun tahta geçtikten kısa süre sonra Şir Şah adlı bir Afgan beyi isyan etti . Hümayun , Şir Şah ‘ a karşı 1439 – 40 tarihlerinde iki defa yenildikten sonra Safevilere sığınmak zorunda kaldı . İmparatorluk kısa bir fetret dönemine girdi. 1445 ‘ te Şir Şah ‘ ın ölümünden sonra isyancıların gücü zayıflamaya başladı. 1555 ‘ te bu dağınık afganları yenerek tekrar eski İmparatorluğu canlandırdı. 1556 ‘ da vefatından önce , oğlu Ekber ‘ e yükselmiş bir İmparatorluk bıraktı.

 

EKBER DÖNEMİ

Ekber tıpkı dedesi Babür gibi küçük yaşta iken (14) tahta geçmişti. 1560 yılında Panipat’ta düşmanlarını yenilgiye uğratarak tıpkı dedesi gibi, Delhi’yi tekrar ele geçirdi. 1600 yılına kadarki süreçte birçok fetihlerde bulundu. Kuzeye doğru da toprakları genişletmeyi ihmal etmedi. Aynı zamanda, bir dönem dedesiyle müttefik olmuş olan Safeviler’e karşı da savaştı.

 

 

 

Ekber bütün dinlere adaletli davrandı. Hinduların kendi dinlerini özgürce yaşamalarını sağladı , İslamiyeti zorla yaymayı düşünmedi. Ekonomik anlamda İmparatorluğu güçlendirdi , yeni ve verimli mali sistemler oluşturdu.. Müslüman olmayanların ödediği cizye vergisini kaldırdı. 1605 yılında vefat etmeden evvel oğlu Cihangir için düzenli bir imparatorluğu miras bırakmıştı.

 

 

CİHANGİR ŞAH

Ekber ‘ in bütün dinlere karşı olan hoşgörüsü Cihangir döneminde de sürdürüldü . Bunun yanında Avrupalılar, Hindistan üzerindeki nüfuslarını arttırmaya başladılar. Aynı zamanda imparatorluk içeriside fazlaca Fars tesiri altına girdi. Çocuklara Farsça isimler verilmeye başlandı.

 

ŞAH – I CİHAN

Şah Cihan devrinde fetihlerden ziyade mimari alandaki gelişmeler dikkat çekicidir. Bugün dünyada tanınan Tac Mahal , bu hükümdar döneminde inşa edilmiştir.

Bundan başka Delhi ‘ de Cuma Mescidi yapıldı. Bir başka elişme ise  Ekber döneminden beri sürdürülen dini hoşgörünün tersine dönmeye başlamasıdır.

Artık Müslüman olmayanların , İslam dinine dönmeleri isteniyordu.

 

 

 

DELHİ KALESİ

ALEMGİR ( EVRENGZİB ) ŞAH

Evrengzib , fazlaca dindar birisiydi. Büyük dedesi Ekber ‘ in tam zıttı bir siyaset izledi. Hinduların dini törenlerini yasakladı , tapınaklarını yıktırdı. Ülkede içki içilmesini de yasak etti. 1679 ‘ da Müslüman olmayanlara tekrar cizye vergisini koydu.  Onun bu baskıcı siyaseti de doğal olarak isyanlarazemin hazırladı. Evrengzib 1707 yılında vefat ettiğinde geride sarsılan bir imparatorluk bırakmıştı.

Avrupalı devletlerin Hindistan üzerindeki koloni savaşını da İngiltere kazanmıştı. 1800’lerden sonra Babürler tamamen İngilizlerin kontrolü altındaydı. Son hükümdar 2. Bahadır Şah da 1857 yılında İngilizlere karşı çıkan isyanla suçlanarak tahttan indirilince , hanedanlık resmen tarihten silinmiş oldu.

 

 

 

Jodha Akbar filmini de izlemenizi tavsiye ederim bu dönemle ilgili fakat tarihte adı geçmemiş olarak anılıyor. Gayet güzel bir film .

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here