Ataol Behramoğlu Kimdir ?

0

 ATAOL BEHRAMOĞLU KİMDİR?

 

 

 

Haksızlıkların, sömürülenlerin, ezilenlerin konu seçilerek dizelerde hayat bulduğu şiirlerin şairi Ataol Behramoğlu. Özellikle yaşanılanları aktarmasıyla toplum için sanatını icra eden şair aynı zamanda çevirileriyle de ön plana çıkmayı başaran usta bir çevirmendir kendileri.

 

 

 

ATAOL BEHRAMOĞLU’NUN HAYATI

Azerbaycan kökenli bir aileye sahip olan şair, babasının yedek subaylık yaptığı dönemde bulundukları Çatalca’da 13 Nisan 1942 yılında dünyaya gözlerini açtı. Babasının görevi yüzünden sürekli il değiştirmek zorunda kalan Behramoğlu, ilkokul üçüncü sınıfa kadar Kars’ta okudu. Daha sonra ise öğrenim hayatını lise son sınıfa kadar Çankırı’da devam ettirdi. Üniversite öğrenimini devam ettirdiği yer ise tamamıyla bu illerden farklı bir vilayetti.

Üniversitede ilk olarak hukuk okumaya başladı. Ankara Hukuk Fakültesinde bir süre öğrenim görmesine rağmen aynı üniversitenin Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin derslerini de aldı. Fakat öğrenimine bu iki bölümde de devam etmedi. Ankara Üniversitesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun olarak üniversite öğrenimine 1966 yılında başarıyla nokta koydu.

1965 yılında ilk şiir kitabı olan “Bir Ermeni Generali” basıma girdi fakat içerisinde bulunan ilk şiiri daha önce 1960 yılında Varlık Dergisi’nde yayımlanmıştı. Akabinde de kitaplaşan ilk çevirisi “İvanov” (Anton Çehov) 1967 yılında raflarda yerini aldı. Aynı dönemde Mihail Yuryeviç Lermontov’dan da ilk şiir çevirilerini yaptı.

1970 yılında İsmet Özel ile ‘Halkın Dostları’ dergisini yayımlamaya başladı. Kadrosunda İsmet Özel, Ataol Behramoğlu ile birlikte Asım Bezirci, Haluk Şahin, Murat Belge gibi önemli yazarları da bulunduran dergi, döneminde büyük bir okuyucu kitlesine ulaşarak devasa bir yankı uyandırdı.

1970 yılının sonbaharında Londra’dan Paris’e, oradan da Moskova’ya kadar uzanan dört yıllık bir yurt dışı yolculuğuna çıktı. Bu yolculuğun ilk iki yıllık kısmı Londra ve Paris’te geçti. Paris’te kaldığı sırada komünist bir şair olarak bilinen Louis Aragon ve Şili’li şair Pablo Neruda ile tanıştı.

Paris serüvenin ardından 1972 yılının sonbaharında Sovyet Yazar Birliği’nin çağrısı üzerine Moskova’ya gitti. Moskova’da iki yıl kadar kalan şair, burada Moskova Devlet Üniversite’sinde Rus Dili ve Edebiyatı üzerine çalışmalarda bulundu.

1974 yılında Türkiye’ye geri döndü. Dönüşünden çok kısa bir süre sonra Muhsin Ertuğrul’un yönettiği İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrolarında dramaturg (TDK’ye göre; Oyun yazma ve yönetme kurallarını bilen, bir oyun yazılır veya sahnelenirken bu bilgisinden yararlanılan kimse, oyun yazarı, tiyatro yazarı) olarak çalışmaya başladı.

Kardeşi Nihat Behramoğluyla beraber 1975’te çıkardıkları ‘Militan’ yoğun bir ilgiye maruz kalan bir edebiyat-kültür dergisiydi.

1978 yılında Aziz Nesin, Yaşar Kemal ve Burhan Arpa ile birlikte katılarak Türkiye’yi temsil ettiği Dünya Yazarları 1. Kurultayı Sofya’da toplandı.

1980 darbesi dönemi sonrasında dramaturgluk işinden ayrılmak zorunda kaldı. “Ne Yağmur… Ne Şiirler…”in yeni basımı için mahkemeden toplatılmalı ve imha edilmeli kararı çıktı. Bu karar üzerine Ataol Behramoğlu bir hafta kadar bir zamana tekabül eden sürede Selimiye’de göz altında bulunduruldu. Kitap daha sonra suçsuz bulunarak temize çıktı.

1982 yılının Mart ayında Barış Derneği kurucusu ve yönetici olması gerekçesiyle tutuklandı. On ay kadar bir süre zarfında Maltepe Askeri Cezaevi ve Sağmalcılar Cezaevinde tutuklu kaldı. Fakat cezaevinde bulunması başarılarının devam etmesine engel değildi. Cezaevinde bulunduğu dönemde Asya-Afrika Yazarlar Birliği 1981 Lotus Ödülü’nü kazandı.

1983 yılının Kasım ayında, duruşmalar devam ederken duruşmaların son oturumuna katılmadı. Katılmadığı bu son oturumda sekiz yıl kadar hapse mahkum edildi. Fakat Behramoğlu 1984 yılı başlarında ülkeden gizlice ayrılarak Fransa’ya kaçtı. Akabinde de pasaport verilmediği için ailesini de gizlice kaçırarak yanına aldı.

Yurt dışında bulunduğu bu süre zarfı içerisinde Paris Sorbonne Üniversitesi “Centre de Poétique Comparée” bölümü çalışmalarına katıldı. 1986 yılında da Paris’te Fransızca Türk edebiyatı dergisi olan “Anka”yı kurdu. Kurmakla kalmayıp yönetiminde de bizzat görev aldı.

1989 yılının Haziran ayında hakkındaki davalarda suçsuz bulunduğu için beraatına karar verildi ve Ataol Behramoğlu ülkeye geri döndü.

2008 yılında kendisine Rusya Federasyonunca uluslararası Puşkin Nişanı verildi. Ataol Behramoğlu İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Slav Dilleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Başkanlığındaki ve Beykent Üniversitesindeki görevinden sonra İstanbul – Aydın Üniversitesinde profesör olarak öğretim üyeliğini, Cumhuriyet gazetesinde de köşe yazarlığını sürdürmektedir.

ATAOL BEHRAMOĞLU’NUN ESERLERİ

• Bir Gün Mutlaka

• Bir Ermeni Generali

• Bebeklerin Ulusu Yok

• Eski Nisan

• Sevgilimsin

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here