Akapella : Opera ve Bale Sanatı

0

 

“Bir kenara çekildik biz de, herkesi görebileceğimiz açıklık, aydınlık, yüksek bir yerde durakladık.”  Dante-İlahi Komedya

,opera sanatının çok sesli koro tarafından sahnelenme biçimidir. Schubert-Ava Maria eserini bilmeyeniniz yoktur. Pavarotti gözümüzde  bir an canlanır . Bizim kültürümüzde “ney” tasfiri sofist öğeleri simgeler. Derler ki, ney hüznü yaradandan ayrılışının inlemesidir notalara dökülen. Ezan  sesi içimizde harmanlanır. Keman dinlemek farklı diyarlara sürükler.

Müzik, insanın doğasında her var olan bir anlamdır. Çeşitlenir, batı ezgileri, Anadolu rock ya da tango gibi .Örneğin; opera herkesin tercih ettiği bir dinleti değildir. Aristokrat kesimin eğlencesi olarak algılanır. Evrenselliği tartışılan meselelerden olsa bile, insanı nerede hangi ruh halinde ise yüreğinden tutup sızar tercümeye dönüşür. Öğrencilerin resim, matematik, satranç ve klasik müzik üçlemesinde gelişimin temellerindedir.

Opera zengin içeriklere sahiptir. İtalya’nın Florensa şehrinde 17. yüzyılda tiyatro sahnesini desteklemesi amacı ile üretilmişti. Rönesans kıvılcımları ardından 19.yüzyılda en canlı rağbetin odağı halindedir. Rossini, Verdi, Bellini, Donizetti ve Puccini. Entellektüel akımlar, Opera sanatında da değişim hareketine sebep olmuştur.

“Romantik müzik dönemi yaklaşık olarak 1800 yıllarında başlayıp 20.yüzyılın ilk on yılına kadar sürmüş olup o dönemin biçim edebiyat, sanat ve felsefedeki Romantisizm hareketi ile ilgilidir. Müzikolojide geleneksel dönemler diğer sanatlardaki eş değerlerinden farklı olup, romantik tanımı 1780-1840 tarihleri arasına yerleştirir.”

Ne olmuş geceleyin ve fırtınada

Titriyorsa yükseklerdeki ışık?

Daha berrak bir şey var mıdır?

Gündüz parlayan yıldızından,gerçeğin!

Edgar Allan Poe

Senfonik şiir kavramı ile tanışıyoruz. Piyano parçaları olarak gelişen bestelerden kulağımıza ilişiyor. 1789 Fransız Devrimi sonrası, Fransa’da “Lodoisko” ünü ile operada anılan isim Luigi Cherubini’dir. Grand Pera grubu içinde yer alan önemli bestekarların eserlerinde “Mozart Klasik Müzik Yapısı” devam ettiriliyor.

 

Bizim ülkemizde pek duyulmuş opera, Madam Butterfly/Puccini eseridir. Grand Opera ; Paris’in 19.yüzyılda opera merkezine dönüşmüştür. Kalabalık sahne, bale, kostüm, dekor, koro, dans, mitoloji, tarihsellik barındırır. Metin yazarına libretist denir. Öncüsü Eugene Scribe olarak bahsedilir.

“Almanya’da Beethoven’ın başını çektiği romantik besteciler arasında Undine Operası, E.T.A Hoffman, Faust Operası, Louis Spohr ve en önemlisi Der Freischütz Operası, Carl Maria Von Webber bulunmaktadır. Wagner’a kadar Alman romantik operasında hareketlilik görülmemiştir”

Verismo terimi, karamsar ruh hali yazarlarıdır. 1890 Mascagni’nin Cavalerria Rusticana Operası örneklerin başında gösteriliyor. The Godfather film serisinde de Cavalerria Operası‘na yer verilmiştir.

La Boheme Operası hakkında detaylı donanıma sahip değilim. Aynı adlı eseri anlatan Charles Aznaour’un yorumladığı şarkısı vardır. Henri Murger ‘e ait hikayesi, beste  Puccini eseri olan prömiyer Torino’da gösterilmiş ve Şef Toscanini’dir.

Kadın sanatçılara soprano ,erkek sanatçılarına tenör denir. Günümüzde yurdumuzdan Ferhat Göçer ve Grup Abdal solisti Haluk Tolga İlhan örnek gösterilebilir.

Maria Callas Kimdir?

Maria Callas 1950’li yılların başında ses getiren sanatçılardandır. Batılı dünyasının vazgeçilmezi piyano eğitimine dokuz yaşında başlar. Ailesi Amerika’ya göç etmiş, Yunanistan kökenlidir. 1923 doğumlu Maria, soyadını Callas olarak kendi isteği ile değiştirmiştir. Henüz on altı yaşında iken Atina Konservatuarı’na kabul edilmiştir.

Londra’da kısa dönem plak şirketleri ile çalışsa da Amerika’ya geri dönmüştür. 1969’da Türkiye Kapadokya-Göreme Milli Tarih Parkı’nda “Medea” isimli film çekimleri sebebiyle ülkemize gelmiştir. Trajedi dış basında da yankılanmıştır.

Türkiye ‘de Opera’nın Gelişimi

Yurdun çeşitli illerinde gösterimin hazırlandığı sahneler mevcuttur. Trabzon, Mersin, Gaziantep, İzmir,

Eskişehir, Mardin illerinde Opera günleri düzenlenmektedir. İstanbul‘da Kadıköy Süreyya Operası ve Beyoğlu Grand Pera merkezdedir.

Ankara Devlet Opera ve Tiyatro Sahnesi aynı çatı altında kurulur. Prömiyer, bir sahne çalışmasının izleyiciye ilk gösterildiği andır. Destek olan önemli isimlerden Muhsin Ertuğrul duayen kabul edilir.

İstanbul Tepebaşı‘nda kurulan Dram Tiyatrosu daha sonra yangın çıkma tehlikesi nedeniyle  1969’da “İstanbul Devlet Opera ve Balesi” adıyla Hayati Tabanoğlu projesi olarak inşa edilir. Atatürk Kültür Merkezi 1978’de inşa edilmiştir. Ancak günümüzde yeniden yapılandırma çalışmalarının ilgi odağıdır.

Aydın Gün Kimdir?

Leyla Gencer Şan Yarışması kurucudur. 1917 Yunanistan Elasonia kentinde doğmuştur. Mübadele dönemi ailesiyle beraber Türkiye’ye geldi. 1937’de Ankara Devlet Konservatuarı Şan Bölümüne girdi. Puccini Madam Butterfly‘ında Teğmen Pinkerton rolü ile sahneye çıktı. On yıl içinde rejisörlüğe yöneldi. 1951 Rigoletto rejisi ile kazandığı başarı sayesinde Viyana’ya gönderildi.

1973-1994 yılları arasında İstanbul Uluslararası Müzik Festivali genel müdürlüğü görevinde iken İKSV ile çeşitli etkinliklere öncü oldu. 2007 yılına kadar da önemli isimlerle çalışmalarına devam etti.

Tuğba Şahin

Tuğba Şahin

"bildiğiniz yoldan şaşmayın, bırakın insanlar ne söylerse söylesin"
Tuğba Şahin

En Son 3 Yazısı Aşağıdadır . . . (Tüm Yazılarını Görüntüle)

Bu Yazıyı Okuyanlar Bunları da Okudu . . .

Share
Web sitemizden yazı kopyalayıp, başka platformlarda yayınlamak telif suçu kapsamında cezalandırılacaktır. Web Sitemize Hoş Geldiniz.Twitter Takip Edilesi Hesaplar >> @tarihnedio , @SerhatOner24

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here