8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü

1

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü Tarihçesi ve Oluşumu

Yıl 8 Mart 1857, ABD ‘de bir dokuma fabrikasında tarihe kalıcı sima ve isim bırakacak olay silsilesi gerçekleşmek üzere. İnsanlık dışı çalışma koşullarının yanında günler süren maaş sıkıntısı, bu dokuma fabrikasındaki emekçi kadınların canına tak etmiş fakat ellerinden bir şey gelmediği için çalışmaya devam etmeyi yeğlemişlerdir.

Fakat günler geçtikçe çalışma koşullarının ağırlığı gittikçe artmış ve işçi kadınlar aralarında toplantı yaparak eşit koşullarda çalışma isteklerini en yetkili kişiye iletmek istemişlerdir. Günler sonra, bu küçük ama azimli girişim başarısızlıkla sonuçlanmış, fabrikadaki bütün kadınlar topluca greve gitme kararı almışlardır.

8 Mart 1857’de bütün tekstil işçisi kadınlar, kendilerine acımasızca biçilen 16 saatlik çalışma süresini, düşük ücret temel alınarak insanlık dışı çalışma koşullarına itiraz etmek için topluca greve çıkmışlardı. Bu grev daha sonra bütün New York’ta ses getirmeyi dahi başarmıştı.

Grev, o kadar büyük ses getirdi ki ABD’deki işçi birliklerinde büyük dayanışma hareketlerinin başlangıcı oldu. Fakat bu hareketlilik firmanın itibarını o kadar ezmiş ve düşürmüştür ki, firma mal satımında ciddi gerilemeye kadar giderek telafisi zor zararlar vermiştir.

Pek çok kaynakta, grev günü bütün işçiler bazı vaatlerle fabrikaya yerleştirilir ve daha sonra üzerlerine kilit vurularak fabrika ateşe verilir. 8 Mart 1857 yılında çıkan bu yangında bütün kadınlar hayatını kaybeder.

Ülkede yangın incelemeye alınır fakat bu yangında herhangi bir kasıt bulunamaz. Şimdi kaleme alacağım bilgileri, Selgin Zırhlı Kaplan’ın “PETROL-İŞ KADIN DERGİSİ”nde yayımladığı makalesinden ihtiva edeceğim. Bu yangının nasıl vicdani duyguların yerlere atılarak icra edildiğini beraber inceleyelim.

Amerika yangın tarihi incelendiğinde bu yangının şaibeli ve kasıtlı yangın olduğu ortaya çıkmaktadır. 1911 tarihli Triangle Gömlek Fabrikası’nda çıkan yangının senaryosu yine bu yangının hikâyesine benzemektedir.

Bahsi geçen yangın, işçi grevinin çıkmasından sonra kapıları kilitli şekilde içeride işçilerin bulunduğu sırada çıkmıştır. Triangle fabrikasının sahipleri Harris ve Blanck, ülkedeki bütün işçi sendikalarına karşı tutumlarıyla dikkat çekiyorlardı. 1909 sonbaharında ise, kendi bünyelerinde çalışan 150 sendikalı işçilerinin işine son verilmişdi.

Amerika’daki grevlerin, özellikle kadın grevlerinin ardı arkası kesilmiyordu ve 1857 yılındaki yangından sonra işçi ayaklanmalarında %60’ lık artış göze çarpıyordu.

8 Mart 1857 ve 19 Mart 1911 yılındaki yangınların toplam faturası 129’u kadın 146 kişinin hayatını kaybetmesi oldu. Bu kadınların tek isteği haklarını almak ve biraz da olsa sağlıklı ve insancıl şekilde çalışmaktı. Biraz diyorum çünkü hiçbir kadın emeğinin karşılığını vicdani şekilde istemez.

Daha sonra….

1857 yılındaki elim faciadan yıllar geçmiş ve 1910 yılında II. Enternasyonal, Danimarka’nın Kopenhag kentinde bu durumu ve tarihi ölümsüz kılmak için toplanılmıştı. Almanya Sosyal Demokrat Partisi önderlerinden Clara Zetkin, 8 Mart’ın “Dünya Kadınlar Günü” olarak anılması teklifini önerdi ve bu teklif oy birliğiyle kabul edildi.

Fakat aradan bir yıl geçmesinden sonra 1911 yangını da patlak verince dünyadaki ilk kadınlar günü 19 Mart 1911 yılında kutlanıldı.

Gösterilere katılım oldukça fazlaydı. Rus emekçi kadınlar ise, “Ekmek ve barış istiyoruz” sloganlarıyla sokaklarda vefat eden emekçi kardeşlerinin sesleri olmaya devam etmişlerdi.

Birleşmiş Milletler ise,8 Mart’ ın kadınlar günü anlamına gelmesini tam 66 sene sonra kabul etmiş ve dünyada en coşkulu ve hüzünlü şekilde Amerika’da kutlanmaya devam etmiştir. Ardından da bütün dünyada yankı uyandırmış ve bütün kıtalarda ses getirecek şekilde anmalar gerçekleşmiştir.

Osmanlı’da ise, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü tam 54 yıl sonra kutlanmaya başlanmıştı. 12 Eylül darbesi sebebiyeti nedeniyle 4 yıl boyunca kitlesel anmalar yasaklanmış, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü etkinlikleri 4 sene yapılmamıştı. Doksanlı yılların ardından Türkiye’de büyük kitlesel oluşumlarla hala kutlanmaya devam etmektedir.

Araştırmacı kimliğimle Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nün tarihçesiyle karşınıza çıktım. Şunu belirtmeliyim ki bugün “Dünya Emekçi Kadınlar Günü”nü anarken yukarıda belirttiğim tarihsel gerçeklerde kaybolan o emekçi kadınlarımızın yaktığı ateşin hiç sönmeyeceğini belirtmek isterim.

Burdan bütün emekçi kadınlarımıza saygıyla selam gönderiyorum.

8 MART DÜNYA EMEKÇİ KADINLAR GÜNÜNÜZ KUTLU OLSUN!

Share

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here