8 Eylül 1918’de Kapatılan İttihat Ve Terakki Partisi

0
60

İttihat ve Terakki; 1889 yılında kurulan, Kanun-i Esasi ve 2.Meşrutiyetin Osmanlı Devleti’nde uygulanarak devletin bu anayasal düzende işlemesine ön ayak olmuş cemiyetin ismidir. Var olduğu dönemdeki ismi İttihat ve Terakki Fırkası olan cemiyetin bugünkü Türkçeyle anlamı; Birlik ve İlerleme Partisi’dir. İttihat ve Terakki Cemiyeti; gerek mutlakıyet  yönetiminin terk edilerek cumhuriyete geçilmesinde, gerek anayasal düzenin kabul edilerek hukuk devletine dönüşme evrelerinde, gerekse halkta milli ve sosyal yönden bir uyanış başlatılarak iç ve dış düşmanlara karşı mücadele bilincinin uyandırılmasında büyük emek sahibidir.

Aslında İttihat ve Terakki ilk olarak kurulduğunda gizli ve illegal bir teşkilattı. Şöyle ki; 1889’da askeriyeli ve tıp öğrencileri tarafından yasadışı yollarla devlette kanuna dayalı düzeni geri getirmek uğrunda gizli bir teşkilat olarak kurulan İttihat ve Terakki; zamanla memleket çapındaki diğer küçük teşkilatlarla birleşerek ve kendine yeni taraftarlar kazandırarak kısa sürede beklenenden çok daha fazla güç kazanmıştır. Kuruluşu olan 1889’dan bu yana gelişimini bu şekilde devam ettiren İttihat ve Terakki; artık 1909 yılına gelindiğinde Osmanlı Devlet tarihinde bir ilk olarak padişaha kafa tutabilecek seviyede bir muhalif grup olarak varlığını açık açık göstermiş, 1909-1918 yılları arasında devleti iktidar olarak yönetmek üzere yönetimi ele geçirmiştir.

ittihat ve terakki’nin önemli üyeleri Enver, Talat ve Cemal paşalar artık 1909 yılında devlet yönetiminin İttihat ve Terakki tarafından ele geçirilmesine kadarki süre içerisinde cemiyet üyeleri daha çok örgüt yapılanması, örgüt üyelerinin eğitilmesi, vizyon ve misyonun geliştirilmesi gibi İttihat ve Terakki’nin iç yapısıyla ilgili çalışmalara yönelmiştir. Üyelerinin çoğu genç öğrencilerden oluşan bu teşkilat; o kadar başarılı bir istihbarat uygulamıştır ki; Sultan Abdülhamid bile cemiyetin varlığından kuruluşundan ancak üç yıl sonra; 1892’de haberdar olmuştur.

İttihat ve terakki partisi bu zamandan sonra artık Abdülhamid’e karşı ayaklanmalar başlamıştır. Ve tekrardan meşrutiyeti ilan etmeleri için uğraşmıştır. Bu baskılara dayanmayan padişah mecburi olarak 1909 meşrutiyet tekrar ilan edildi. Meşrutiyet ilan edilince artık şans onların yanındaydı. Çünkü ittihat ve terakki padişaha istediğini yaptıracağını anladılar ve artık padişahı tahtan indirip kendilerini başa geçirmek için çare aradılar. Kısa zaman içerisinde bunu yaptılar ve bab-ı ali baskını ve daha sonra 31 Mart olayı ile padişah Abdulhamid’i tahta indirdiler. Artık devlet ittihat ve terakkinin eline geçti. İttihat terakki ilk olarak Osmanlıyı 1. Dünya savaşına nedeni Osmanlı devletine hayranı olduğu Almanya’nın yanında savaşı girdi. Ve savaş neticesinde yenildi.

İlerleyen yıllarda aşırı büyümeye bağlı olarak kendi içindeki birliği korumakta zorluk çekmeye başlayan İttihat ve Terakki Fırkası; 1. Dünya Savaşı’nın da kaybedilmesiyle yarın yani 08 Ekim 1918 resmen dağıldı fakat bireylerinin taşıdığı fikirler asla ölmedi. Mustafa Kemal başta olmak üzere milli mücadelenin birçok ileri gelenlerinde İttihat ve Terakki geçmişi taşıyan birçok kişi olmuştur ve cemiyetin dağılmasına rağmen mücadelelerinden asla vazgeçmemişlerdir.

You may also like

Share

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here