6-7 Eylül Olayları ve Yassıada Duruşmaları

1
20
1955 yılı Türkiye’de en karmaşık zamanların yaşandığı yıldı. Ekonomi çöküyor, ülke içindeki sorunlara bir de dışarıda Kıbrıs sorunu ekleniyordu. Bir gün Hürriyet gazetesi başta olmak üzere çeşitli gazetelerde Kıb

 

1955 yılı Türkiye’de en karmaşık zamanların yaşandığı yıldı. Ekonomi çöküyor, ülke içindeki sorunlara bir de dışarıda Kıbrıs sorunu ekleniyordu.

Bir gün Hürriyet gazetesi başta olmak üzere çeşitli gazetelerde Kıbrıs’taki olaylardan takiple İstanbul’daki Rumlara yönelik bir kışkırtma kampanyası başlatıldı. Yapılan haberlere göre Patrikhanelerde Kıbrıs’taki Rumlar için para toplandığı iddia ediliyordu. Devamlı olarak yapılan bu yalan haberlerle başta Rumlar olmak üzere bütün gayrimüslimler hedef olarak gösteriliyordu.

Tarihler 6 Eylül’ü gösterdiğinde Selanik’teki Atatürk’ün evinin yağmalandığı haberi yayıldı. O haberden sonra halk galeyana gelip ellerinde baltalar ve kazmalarla sokaklara döküldüler.

Tarihimizin en utanç verici kıyımı ve yağması yapıldı. İnsanlar komşum diye yüzlerine baktıkları kişilerin evlerini basıyor, eşyalarını yağmalıyordu.

Resmi kaynaklara göre 4 bin 214 ev, bin küsür iş yeri, 73 kilise, bir sinagog, iki manastır ve 26 okul yakıp yıkıldı. Kiliselerdeki kutsal eşyalara zarar verildi. Çıkan haberler Rumlara yönelik olsa da yapılan yıkımdan Ermeniler ve Yahudiler de nasibini aldı. Bu noktadan sonra işin ırkçılık boyutu öne çıkıyordu.

 

Kasıtlı yapılan bu olaydan sonra bölgedeki gayrimüslimler göç etmek zorunda kalmış, mallarına el konulmuş ve ülke ekonomisine katkıda bulunan bir kesim de böylece yok edilmişti. Olayları kontrol altına alamayan başkan Menderes Sapanca’dan çağrılmıştı ve sıkıyönetim ilan edilmişti.

İşin garip tarafı yıllar sonra ortaya çıkmıştı. Menderes hükümetine yakın İstanbul Ekspres gazetesi olaylar başlamadan iki saat önce “Atamızın evini yağmalıyorlar” başlıklı haberlerin ikinci baskısı yayınlamıştı.

Bu olaylardan çok sonra 1950’den beri düzenli olarak seçimleri kazanan ve 10 yıldır hüküm süren Demokrat Parti’ye Türkiye’yi gitgide baskı rejimiyle yönetmesi ve kardeş kavgasına neden olması sebepleriyle 27 Mayıs 1960 sabahı Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından darbe yapıldı. Ülkemizin utanç duyduğu anılardan biri olan bu darbe, Türkiye Cumhuriyeti içinde olan ilk darbeydi.

14 Ekim 1960 yılında başlayan Yassıada Duruşmaları’nda Adnan Menderes ve Demokrat Parti çeşitli duruşmalarda yargılandı. İkinci duruşma 6-7 Eylül olayları hakkındaydı. 20 Ekim’de başlayan duruşma 5 Ocak’da son buldu.

Duruşmada olayların Demokrat Parti tarafından kasten çıkartıldığı kararına varıldı. Sanıklardan Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve İzmir Valisi Kemal Hadımlı mahkum oldu. Diğer sanıklar beraat etti.

Sanıklar pek çok duruşmadan mahkum olarak çıktılar. Mahkemelerin sonucunda Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan idama mahkum edildiler. Celal Bayar ise müebbet yedi.

You may also like

Share

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here