10 Ocak – Tarihnedio

10
15
10 ocak, Bayramlar ve Yıldönümleri, doğumlar, olaylar, ölümler, tarihnedio
10 ocak, Bayramlar ve Yıldönümleri, doğumlar, olaylar, ölümler, tarihnedio

Olaylar


  • 1595 – Padişah III. Murat, 49 yaşında öldü. III. Mehmet tahta çıktı.
  • 1810 – Napolyon ile Josephine’in evlilikleri sona erdi.
  • 1861 – Amerikan İç Savaşı: Florida, Birleşik Devletler’den ayrıldı.
  • 1863 – Dünyanın ilk metrosu olan Londra metrosunun Metropolitan adı verilen ilk hattı açıldı.
  • 1900 – Dünya Şampiyonu Pehlivan Kara Ahmet, Paris’te “Şampiyonlar Şampiyonu” unvanını aldı.
  • 1919 – Medine müdafaası sona erdi. Medine’deki Osmanlı Garnizonu silah bırakan son muharip kuvvet oldu. I. Dünya Savaşı fiilen sona erdi.
  • 1919 – İngilizler, Bağdat’ı işgal etti.
  • 1920 – Ankara’da, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesi’nin yayın organı olarak, “Hakimiyet-i Milliye” gazetesi’nin yayımlanmaya başlaması.
  • 1920 – Milletler Cemiyeti kuruldu. ABD, Cemiyete katılmadı.
  • 1921 – I. İnönü Muharebesi; Albay İsmet Bey komutasındaki Türk Ordusu, Yunan Ordusu ile İnönü’de karşı karşıya geldi. Yunan Ordusu yenildi. Zaferin ardından, Albay İsmet Bey, 1 Mart 1921’de generalliğe terfi ettirildi; TBMM Hükümetinin uluslararası itibarı da hızla yükseldi.
  • 1926 – Heyet-i Fesadiye davası sonuçlandı. Aslında üç ayrı dava söz konusuydu. Çerkes Ethem’in Kuvâ-yi Seyyâresi’nin Bolşevik Taburu Komutanı İsmail Hakkı Bey; boşandığı eşini öldürten Miralay Osman; Kürt isyanıyla birlikte Ankara muhitinde bir isyan hareketine giriştiği gerekçesiyle Kırşehir Milletvekili Rıza Bey, idama mahkûm oldu.
  • 1927 – Alman sinema yönetmeni Fritz Lang’ın Metropolis adlı filmi gösterime girdi.
  • 1929 – Tenten’in maceraları adlı karikatür kitabı ilk kez yayımlandı. İleride 40 ayrı dilde yayımlanıyor olacak.
  • 1933 – İspanya’da ayaklanmalar yaygınlaştı; sıkıyönetim ilan edildi.
  • 1940 – Pierre Louÿs’in Afrodit adlı kitabıyla ilgili davaya başlandı. Kitap müstehcenlikle suçlanıyordu.
  • 1944 – Nuri Demirağ’ın fabrikasında üretilen Türk yolcu uçağının ilk uçuş denemesi, Yeşilköy’de yapıldı.
  • 1945 – Anayasa dilinde yeni Türkçe kelimelerin kullanılması kabul edildi.
  • 1945 – Teşrinevvel, Teşrinisani, Kânunuevvel ve Kânunusani aylarının adları, Ekim, Kasım, Aralık ve Ocak olarak değiştirildi.
  • 1946 – Ankara Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
  • 1946 – Birleşmiş Milletler’in ilk genel kurulu Londra’da toplandı. Bu kurulda 51 ülke temsil edildi.
  • 1947 – Demokrat Parti 1. Kongresi’nde, “Hürriyet Misakı” kabul edildi. Raporda Anayasa’ya aykırı yasaların kaldırılması, Anayasa’nın tam olarak uygulanması, yeni seçim yasası hazırlanması ve Cumhurbaşkanlığı ile parti genel başkanlığının birbirinden ayrılması isteniyordu.
  • 1951 – Hasankale-Horasan demiryolu ulaşıma açıldı.
  • 1957 – Harold Macmillan, Anthony Eden’in istifasının ardından Birleşik Krallık Başbakanı oldu.
  • 1961 – Basın çalışanlarıyla ilgili 212 sayılı kanun yürürlüğe girdi. Bu yasayı protesto eden gazete sahipleri 3 gün süreyle gazete çıkarmama kararı aldılar.
  • 1961 – Çalışan Gazeteciler Bayramı kutlanmaya başladı.
  • 1964 – Beatles grubunun, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ilk albümleri satışa sunuldu.
  • 1967 – Cumhuriyetçi Edward W. Brooke, Amerika Birleşik Devletleri Senatosu’nun ilk siyahi üyesi olarak görevine başladı.
  • 1968 – Ankara’da Dördüncü Sanayi Kongresi toplandı. Kongre’de “yabancı sermaye” konusu tartışıldı.
  • 1969 – Singer’in Kartal Cevizli’deki Dikiş Makineleri Fabrikası, burada çalışmakta olan 450 işçi tarafından işgal edildi.
  • 1971 – 500’ü aşkın mülki amir Hükümeti protesto için eylem kararı aldı. Başbakan Süleyman Demirel bu nedenle bir genelge yayımladı. “Direnişe geçen memurlar suç işliyor” dedi.
  • 1972 – 15 idam kararını bozan Askeri Yargıtay İkinci Dairesi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki idam kararlarını onayladı.
  • 1975 – Yeni İmar Kanunu yürürlüğe girdi.
  • 1978 – Sovyetler, Soyuz kapsülü içinde iki kozmonotu, Salyut VI laboratuvarıyla buluşmak üzere uzaya yolladı.
  • 1979 – İran Şahı Rıza Pehlevi, ülkesini terk ederek ailesiyle Mısır’ın Assuan kentine gitti.
  • 1982 – Birleşik Krallık’de tarihin en düşük sıcaklığı: -27.2 °C. Bundan önce aynı sıcaklığa 11 Şubat 1895’te ulaşılmıştı.
  • 1983 – Türk Hava Yolları’nın Afyon uçağı Ankara’da düştü: 47 yolcu öldü.
  • 1984 – Alparslan Türkeş’in tahliye istemi 21. kez reddedildi.
  • 1984 – Kürtaj yasal hale geldi.
  • 1984 – Amerika Birleşik Devletleri ve Vatikan arasında 100 yılı aşkın bir aradan sonra diplomatik ilişkiler yeniden başladı.
  • 1985 – TRT “anı, devrim, özgürlük” gibi bazı kelimelerin kullanımına yasak getirdi.
  • 1988 – Yurt dışında basılan 440 yayının ülkeye girmesi yasaklandı.
  • 1989 – Küba askerleri, Angola’dan çekilmeye başladı.
  • 1990 – Basın alanında faaliyet gösteren “Time” ve sinema alanında faaliyet gösteren “Warner” şirketleri birleşerek Time Warner adını aldı.
  • 1991 – Amerika Birleşik Devletleri, Irak’a hava akınları ve füze saldırısı başlattı.
  • 1992 – “32. Gün” programı, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu tarafından yayından kaldırıldı. Yapımcı Mehmet Ali Birand’la anlaşma feshedildi.
  • 1995 – TBMM televizyonu kuruldu ve oturumlar canlı olarak TRT-3’ten yayımlanmaya başladı.
  • 1996 – Avrasya feribotu, 4 silahlı kişi tarafından Trabzon Limanı’nda kaçırıldı.
  • 1998 – Anayasa Mahkemesi, Refah Partisi’nin kapatılmasına karar verdi.
  • 1999 – Susurluk davası kapsamında da aranan Haluk Kırcı yakalandı. Haluk Kırcı Ankara Bahçelievler’de 7 Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyesi gencin öldürülmesiyle ilgili davada, 7 kez idam cezası almıştı.
  • 2001 – Wikipedia, Nupedia’nın bir parçası olarak hayata atıldı. Beş gün sonra farklı bir site oldu.
  • 2001 – Türksat 2A fırlatıldı.
  • 2002 – İstanbul Milletvekili Rıdvan Budak hakkında, DSP Merkez Disiplin Kurulu tarafından partiden kesin ihraç kararı verildi.
  • 2002 – Merkez Bankası eski Başkanı Gazi Erçel hakkında, dalgalı kura geçilmeden önce bazı kurumlara toplam 5 milyar 188 milyon 900 bin ABD doları satarak, ‘görevini kötüye kullandığı’ gerekçesiyle dava açıldı.
  • 2003 – Maxis tarafından SimCity’in 4. oyunu yapıldı.
  • 2006 – İran’ın nükleer programı uluslararası krize yol açtı. Tahran atom bombası sahibi olmak istediği iddialarını reddederken, nükleer programının sivil olduğunu ve programını geliştirmeye devam edeceğini açıkladı. 25 Ocak’ta Fransa, Birleşik Krallık ve Almanya ile ABD, İran’a ekonomik ve ticari yaptırımları kabul ettirmeye çalıştı, ama tasarı başlangıç aşamasında Rusya tarafından reddedildi.
  • 2008 – Çin’in merkezi kısımlarının büyük bölümünü ve güneyini etkileyen kar fırtınası başladı.
  • 2012 – Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi, 12 Eylül askeri darbesine ilişkin dönemin Genelkurmay Başkanı, 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren ile emekli Orgeneral Tahsin Şahinkaya’nın “şüpheli” olarak yer aldığı iddianameyi kabul etti. İddianamede, Evren ve Şahinkaya için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istendi.
  • 2012 – Emekli Orgeneral Hurşit Tolon, tutuksuz yargılandığı İkinci Ergenekon davası kapsamında tutuklandı.

Doğumlar


  • 1209 – Möngke, Moğol Hükümdarı (ö. 1259)
  • 1797 – Annette von Droste-Hülshoff, Alman yazar (ö. 1848)
  • 1800 – Lars Levi Laestadius, İsveçli botanikçi (ö. 1861)
  • 1850 – Richard Brewer, Amerikalı kovboy ve kanun kaçağı (ö. 1878)
  • 1880 – Manuel Azaña, İspanyol siyaset ve devlet adamı (ö. 1940)
  • 1881 – Boris Konstantinovich Zaytsev, Rus yazar (ö. 1972)
  • 1883 – Aleksey Nikolayeviç Tolstoy, Rus yazar (ö. 1945)
  • 1887 – José Américo de Almeida, Brezilyalı yazar (ö. 1980)
  • 1905 – Akil Öztuna, Türk oyuncu (ö. 1985)
  • 1910 – Galina Ulanova, Rus balerin (ö. 1998)
  • 1913 – Gustav Husak, Slovak komünist ve 1969-89 arasında Çekoslovakya Lideri (ö. 1991)
  • 1924 – Eduardo Chillida, İspanyol-Bask heykeltıraş ve ressam (ö. 2002)
  • 1930 – Orhan Aksoy, Türk yönetmen, senarist ve yapımcı (ö. 2008)
  • 1936 – Robert Woodrow Wilson, Amerikalı fizikçi, astronom ve Nobel Fizik Ödülü sahibi
  • 1938 – Donald Knuth, Amerikalı yazar
  • 1945 – Gunther von Hagens, Alman anatomist
  • 1945 – Rod Stewart, İngiliz şarkıcı ve besteci (1960’lardan bu yana rock ve pop dünyasını sürükleyen eserleri seslendiren ve besteleyen)
  • 1949 – George Foreman, Amerikalı boksör
  • 1949 – Kemal Derviş, Türk iktisatçı ve siyasetçi
  • 1953 – Pat Benatar, Amerikalı şarkıcı
  • 1964 – Hakan Boyav, Türk dizi, tiyatro ve sinema oyuncusu
  • 1967 – Giusva Branca, İtalyan gazeteci, blog yazarı ve spor menajeri
  • 1972 – Devrim Nas, Türk tiyatro sanatçısı
  • 1976 – Nilüfer Kurt, Türk manken ve sunucu
  • 1976 – Remy Bonjasky, Surinam asıllı Hollandalı K-1 Dünya Grand Prix Kick boks şampiyonu
  • 1979 – Francesca Piccinini, İtalyan voleybolcu
  • 1980 – Nelson Cuevas, Paraguaylı futbolcu ve şarkıcı
  • 1984 – Marouane Chamakh, Faslı futbolcu
  • 1986 – Kirsten Flipkens, Belçikalı tenisçi

Ölümler


  • 1619 – Safiye Sultan, Osmanlı Padişahı III. Mehmed’in annesi (d. 1550)
  • 1778 – Carl Linnaeus, İsveçli biyolog, hekim ve fizikçi (d. 1707)
  • 1833 – Adrien-Marie Legendre, Fransız matematikçi (d. 1752)
  • 1862 – Samuel Colt, Amerikalı silah sanayicisi ve mucit (d. 1814)
  • 1904 – Jean-Léon Gérôme, Fransız ressam ve heykeltıraş (d. 1824)
  • 1905 – Kārlis Baumanis, Letonyalı söz yazarı (d. 1835)
  • 1905 – Louise Michel, Fransız anarşist ve Paris Komünü’nün önde gelen kadın militanlarından (d. 1830)
  • 1917 – Buffalo Bill (William F. Cody), Amerikalı asker, bizon avcısı ve şovmen (d. 1846)
  • 1918 – August Oetker, Alman iş adamı, kabartma tozunun mucidi ve Dr. Oetker firmasının kurucusu (d. 1862)
  • 1918 – Konstantin Josef Jireček, Çek tarihçi, diplomat ve Slavist (d. 1854)
  • 1951 – Sinclair Lewis, Amerikalı yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1885)
  • 1959 – Şükrü Kaya, Türk devlet ve siyaset adamı (Türkiye’nin eski İçişleri Bakanı) (d. 1883)
  • 1961 – Dashiell Hammett, Amerikalı dedektif romanları yazarı (d. 1894)
  • 1968 – Ali Fuat Cebesoy, Türk asker ve siyasetçi (Atatürk’ün silah arkadaşı) (d. 1882)
  • 1971 – Gabrielle Bonheur Chanel (Coco Chanel), Fransız moda tasarımcısı (d. 1883)
  • 1981 – Richard Boone, Amerikalı aktör (d. 1917)
  • 1984 – Reşat Enis Aygen, Türk yazar (d. 1909)
  • 1985 – Anton Karas, Avusturyalı zither virtüözü ve besteci (d. 1906)
  • 2000 – Semih Günver, Türk Büyükelçi (d. 1917)
  • 2001 – Necati Cumalı, Türk şair ve yazar (d. 1921)
  • 2007 – Carlo Ponti, İtalyan film yapımcısı ve aktris Sophia Loren’in eşi (d. 1912)
  • 2014 – Adnan Azar, Türk şair (d. 1956)
  • 2014 – Süheyl Eğriboz, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1927)
  • 2015 – Brian Clemens, İngiliz senarist, yapımcı ve yönetmen (ö. 1931)
  • 2016 – David Bowie, İngiliz şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve aktör (d. 1947)

Tatiller ve Özel Günler


  • Türkiye Çalışan Gazeteciler Günü

KONU SEÇİMLERİNİZİ YORUM OLARAK GÖNDEREBİLİRSİNİZ.

You may also like

Share

10 YORUMLAR

  1. 1972 – 15 idam kararını bozan Askeri Yargıtay İkinci Dairesi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki idam kararlarını onayladı.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here